હિન્દુસ્તાન હમારા દેશ હૈ, ઔર હિન્દી ભાષા હમારે ખૂન મેં હૈ..
Wednesday, 14 September 2022
હિન્દી દિવસ 2022: હિન્દીને હવે દેશ-વિદેશમાં પ્રમોટ કરવામાં આવે છે. આ હેતુથી દર વર્ષે આજની તારીખને રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
હિન્દી દિવસ 2022: આજે 14 સપ્ટેમ્બર, 2022ના રોજ આપણો દેશ હિન્દી દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યો છે. કરોડો લોકોની માતૃભાષા હિન્દીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દર વર્ષે આ દિવસનું આયોજન કરવામાં આવે છે. હિન્દી ભાષાનો ઉપયોગ ભારતના લગભગ અડધા વિસ્તારમાં થાય છે. આ સિવાય બીજા ઘણા દેશો એવા પણ છે જ્યાં હિન્દી બોલનારાઓની સંખ્યા નોંધપાત્ર છે. હિન્દી હવે દેશ-વિદેશમાં પ્રમોટ થઈ રહી છે. આ હેતુથી દર વર્ષે આજની તારીખને રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
‘હિન્દી’ નામ ફારસીમાંથી ઉતરી આવ્યું છે
હા, તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે હિન્દી નામ ફારસી ભાષા પરથી ઉતરી આવ્યું છે. હિન્દીનો અર્થ સિંધુ નદીની ભૂમિ છે. દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે ભારતની સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ ઘણી પ્રાચીન હતી. તે સિંધુ નદીના કિનારે આવેલું હતું. આથી પર્સિયનો સિંધુના કિનારે રહેતા લોકોને હિંદુ અને તેમના દ્વારા બોલાતી ભાષાને હિન્દી કહેતા.
દેશમાં લગભગ 50 કરોડ લોકો હિન્દી બોલે છે, હાલમાં ભારતમાં લગભગ 50 કરોડ લોકો હિન્દી ભાષાનો ઉપયોગ કરે છે. આ ઉપરાંત વિદેશોમાં પણ હિન્દીભાષી લોકોની મોટી વસ્તી છે. આ વિશાળ સંખ્યાને કારણે, હિન્દીને વિશ્વની ત્રીજી સૌથી વધુ બોલાતી ભાષા માનવામાં આવે છે. દુનિયાની વાત કરીએ તો લગભગ 600 મિલિયન લોકો હિન્દી ભાષાનો ઉપયોગ કરે છે.
અન્ય દેશોમાં કરોડોની સંખ્યામાં હિન્દી ભાષીઓ છે.હા, હિન્દી ભાષા માત્ર ભારતીય પ્રદેશ પૂરતી મર્યાદિત નથી. ભારત ઉપરાંત મોરેશિયસ, ફિજી, સુરીનામ, ગુયાના, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો અને નેપાળ જેવા દેશોમાં પણ હિન્દી વ્યાપકપણે બોલાય છે. સદીઓ પહેલા ભારતમાંથી અન્ય દેશોમાં સ્થાયી થયેલા ભારતીયોએ વિદેશમાં પોતાની માતૃભાષાને આજ સુધી સાચવી રાખી છે.
હિન્દી રાષ્ટ્રીય સત્તાવાર ભાષા નથી હિન્દી રાષ્ટ્રીય નથી પરંતુ સત્તાવાર ભાષા છે. 14 સપ્ટેમ્બર 1949ના રોજ, દેવનાગરી લિપિ હિન્દીને ભારતની સત્તાવાર ભાષા તરીકે સ્વીકારવામાં આવી હતી. તે જ સમયે, બંધારણની કલમ 343 હેઠળ 26 જાન્યુઆરી 1950 ના રોજ હિન્દીને સત્તાવાર ભાષા તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત અંગ્રેજી ભાષાને પણ માન્યતા મળી છે. રાજ્યો તેમની પોતાની સત્તાવાર ભાષાને માન્યતા આપવા માટે સ્વતંત્ર છે.
વિશ્વ હિન્દી દિવસ અને રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ
વર્ષમાં બે વાર 10 જાન્યુઆરી અને 14 સપ્ટેમ્બરના રોજ ઉજવવામાં આવે છે તે અલગ છે. વિશ્વ હિન્દી દિવસ 10 જાન્યુઆરીએ અને રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ 14 સપ્ટેમ્બરે ઉજવવામાં આવે છે. જો કે બંનેનો હેતુ હિન્દીનો પ્રચાર છે. પંડિત જવાહરલાલ નેહરુની સરકારે સંસદમાં 14 સપ્ટેમ્બરને હિન્દી દિવસ તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરી હતી. સત્તાવાર રીતે રાષ્ટ્રીય હિન્દી દિવસ 14 સપ્ટેમ્બર 1953ના રોજ ઉજવવામાં આવ્યો હતો.
અંગ્રેજી શબ્દોમાં લેવાયેલા હિન્દી શબ્દો હિન્દીમાંથી ઉતરી આવ્યા છે જેમાં અવતાર, બંગલા, ગુરુ, જંગલ, ખાકી, કર્મ, લૂંટ, મંત્ર, નિર્વાણ, પંચ, પાયજામા, શરબત, શેમ્પૂ, ઠગ, તોફાન અને યોગ જેવા ઘણા અંગ્રેજી શબ્દોનો સમાવેશ થાય છે.
