Supreme Court on orphan children’s education: બુધવારે એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે બધા રાજ્યોને મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ આપી હતી. આ અંતર્ગત, કોર્ટે તમામ રાજ્યોને એવા અનાથ બાળકોનો સર્વે કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો જેમણે શિક્ષણ અધિકાર અધિનિયમ 2009 (RTE એક્ટ) હેઠળ મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ મેળવ્યું નથી. આ આદેશ જસ્ટિસ બી.વી. નાગરત્ના અને જસ્ટિસ કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે એક અરજીની સુનાવણી દરમિયાન આપ્યો હતો, જેમાં અનાથ બાળકોની સંભાળ અને રક્ષણની માંગ કરવામાં આવી હતી.
અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટે શું કહ્યું?
આ દરમિયાન, કોર્ટે કહ્યું કે રાજ્ય સરકારોએ એવા અનાથ બાળકોનો સર્વે કરવો જોઈએ જેમને શાળાઓમાં પ્રવેશ મળ્યો છે અને જેમને હજુ સુધી પ્રવેશ મળ્યો નથી. કોર્ટે કહ્યું કે શિક્ષણનો અધિકાર ન મળેલા બાળકો સાથે આવું કેમ થયું, તે પણ જણાવવું જોઈએ. આ સાથે, હાઇકોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને 2027 ની વસ્તી ગણતરીમાં અનાથ બાળકોનો ડેટા શામેલ કરવા પર વિચાર કરવા કહ્યું.
અરજદારની દલીલ શું છે?
જો આપણે અરજદારની વાત કરીએ, તો અરજીમાં જણાવાયું છે કે યુનિસેફ મુજબ, દેશમાં લગભગ 2.5 કરોડ અનાથ બાળકો છે, પરંતુ અમારી પાસે કોઈ સત્તાવાર ડેટા નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતમાં નબળા વર્ગો માટે શિષ્યવૃત્તિ, અનામત, નોકરીઓ અને લોનની વ્યવસ્થા છે, પરંતુ અનાથ બાળકો માટે કોઈ નક્કર નીતિ નથી.
કોર્ટનું કેન્દ્રને સૂચન – વસ્તી ગણતરીમાં અનાથ બાળકોનો આંકડો શામેલ કરો
આ સાથે, સુપ્રીમ કોર્ટે સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાને કહ્યું કે વસ્તી ગણતરીમાં અનાથ બાળકો માટે એક અલગ કોલમ હોવી જોઈએ જેથી સરકાર તેમની ચોક્કસ સંખ્યા જાણી શકે. આના પર મહેતાએ જવાબ આપ્યો કે અનાથ બાળકો અમારી જવાબદારી છે, હું ચોક્કસપણે તેના પર વિચાર કરીશ.
અનાથોને 25% ક્વોટામાં સમાવવા જોઈએ
કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે ગુજરાત, દિલ્હી, મેઘાલય અને સિક્કિમ જેવા કેટલાક રાજ્યોએ પહેલાથી જ તેમના રાજ્યમાં 25% અનામત બેઠકોમાં અનાથ બાળકોને સમાવી લીધા છે. કોર્ટે અન્ય રાજ્યોને પણ આ અંગે વિચાર કરવા અને રિપોર્ટ દાખલ કરવા કહ્યું.
રાજ્યોએ ચાર અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો રહેશે.
તમને જણાવી દઈએ કે કોર્ટના આદેશ મુજબ, તમામ રાજ્ય સરકારોએ ચાર અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ રજૂ કરવાનો રહેશે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 9 સપ્ટેમ્બરે થશે. આ અંગે કોર્ટે કહ્યું કે સર્વે ચાલી રહ્યો છે ત્યારે એ પણ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે જે બાળકોને શાળામાં પ્રવેશ મળવો જોઈએ તેમને નજીકની શાળામાં પ્રવેશ આપવામાં આવે.
