Uttarakhand China Border Road Project: ભારત સરકાર ઉત્તરાખંડમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને મુશ્કેલ સીમા સડક પરિયોજના (રોડ પ્રોજેક્ટ) પર કામ કરી રહી છે. આ ૩૨ કિલોમીટર લાંબી સડક નીલા પાણીથી મૂલિંગ લા પાસ (દર્રા) સુધી બનાવવામાં આવશે, જે સીધી ભારત-તિબ્બત સીમા સુધી પહોંચશે. સીમા સડક સંગઠન (BRO) આ સડકનું નિર્માણ કરશે. BRO હાલના કાચા અને પગપાળા રસ્તાને બદલીને દરેક ઋતુ (ઓલ-વેધર) મુજબ વિકસિત કરશે.
આ એક રણનીતિક સડક હશે, જેના પર અંદાજે ૧૦૪ કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. સમાચાર અનુસાર, BRO એ આ સડકની યોજના અને નિર્માણ માટે સલાહકારોની મદદ માંગી છે, જેનાથી સ્પષ્ટ છે કે આ પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થઈ ગયું છે.
૧૬,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈ પર ચીનને ઝટકો
મૂલિંગ લા એક પહાડી દર્રા છે, જે લગભગ ૧૬,૧૩૪ ફૂટની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે. તે ઉત્તરાખંડને ચીનના તિબ્બત સ્વાયત્ત ક્ષેત્ર સાથે જોડે છે. આ દર્રા વર્ષના કેટલાક મહિના જ ખુલ્લો રહે છે. જૂના સમયમાં, જ્યારે સરહદો આટલી કડક નહોતી, ત્યારે વેપારીઓ, ભરવાડો અને સીમા પર પેટ્રોલિંગ કરનારા લોકો આ રસ્તાનો ઉપયોગ કરતા હતા.
૧૯૬૨ માં ભારત અને ચીન વચ્ચેના યુદ્ધ પછી, આ વિસ્તાર વિકાસની બાબતમાં ઘણો પાછળ રહી ગયો હતો. આનું એક મોટું કારણ અહીંનો દુર્ગમ વિસ્તાર હતો. બીજું કારણ ભારતની જૂની સુરક્ષા નીતિ હતી, જેમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પાસે રસ્તાઓ બનાવવાને વધુ મહત્વ આપવામાં આવતું નહોતું. પરંતુ હવે આ વિચાર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયો છે.
ટૂંક સમયમાં પ્રોજેક્ટ પર કામ શરૂ થશે
BRO આ સડક બનાવવા માટે સલાહકારોની મદદ લઈ રહ્યું છે. આ દર્શાવે છે કે આ પ્રોજેક્ટ હવે માત્ર કાગળો પર નથી, પરંતુ તેના પર કામ શરૂ થઈ ચૂક્યું છે. આ સડકના નિર્માણ પર લગભગ ૧૦૪ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે. આ સડક સીમા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
ભારત માટે આ પ્રોજેક્ટ કેમ જરૂરી છે?
આ સડક પરિયોજના ભારત માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અત્યારે આ રસ્તા પર માત્ર એક કાચો ટ્રેક છે, જેના પર ભારતીય જવાનોને પેટ્રોલિંગ કરવામાં ઓછામાં ઓછા પાંચ દિવસ લાગે છે. નવી સડક બન્યા પછી, આ સફર માત્ર ગણતરીના કલાકોમાં પૂરી થઈ જશે.
મૂલિંગ લા દર્રા સામરિક રીતે ખૂબ મહત્વનો છે કારણ કે તે સીધો તિબ્બત સાથે જોડાયેલો છે. BRO એ આ સડકના નિર્માણ માટે કન્સલ્ટન્સી અને ટેકનિકલ સર્વેનું કામ પૂરું કરી લીધું છે. ચીને તાજેતરના વર્ષોમાં તિબ્બત તરફ પોતાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ઘણું મજબૂત કર્યું છે. તેના જવાબમાં, ભારતે પણ ‘જેવા સાથે તેવા’ ની નીતિ અપનાવી છે. આ નવી સડકના નિર્માણથી ભારતને ત્રણ મોટા રણનીતિક ફાયદા થશે:
પહેલો ફાયદો – રસદ અને હથિયારોની તાત્કાલિક પહોંચ: સડક બન્યા પછી, જે રસ્તો પાંચ દિવસમાં કાપવો પડતો હતો, તે થોડા કલાકોમાં પૂરો થઈ જશે. આનાથી કોઈ પણ કટોકટીની સ્થિતિમાં ભારે તોપો અને સેનાની ટુકડીઓ તરત જ તૈનાત કરી શકાશે.
બીજો ફાયદો – ચીનની ચાલબાજી પર નજર રાખવી: મૂલિંગ લા બેઝ પર ભારતની મજબૂત પકડનો અર્થ એ છે કે ચીની સેનાની દરેક પ્રવૃત્તિ ભારતીય રડાર અને જવાનોની સીધી નજરમાં રહેશે. આનાથી ચીનની કોઈ પણ ખોટી હરકતની તરત જ ખબર પડી જશે.
ત્રીજો ફાયદો – શિયાળાની સુરક્ષા: શિયાળામાં જ્યારે ભારે હિમવર્ષાને કારણે સંપર્ક કપાઈ જાય છે, ત્યારે આ પાકી સડક સીમાને વર્ષના મોટાભાગના સમય સુધી સક્રિય રાખવામાં મદદ કરશે.
