Union Budget 2026 Date: ભારતના નાણામંત્રી દર વર્ષે ૧ ફેબ્રુઆરીએ દેશનું સામાન્ય બજેટ રજૂ કરે છે. આ પરંપરા વર્ષ ૨૦૧૭ થી ચાલી રહી છે. આ પહેલા બજેટ ફેબ્રુઆરીના છેલ્લા દિવસે રજૂ કરવામાં આવતું હતું. પરંતુ આ વખતે ૧ ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ રવિવાર આવી રહ્યો છે. આ કારણે ઘણા લોકો વિચારી રહ્યા છે કે શું વર્ષ 2026 નું બજેટ તે જ દિવસે રજૂ થશે કે પછી બીજા દિવસે એટલે કે સોમવાર ૨ ફેબ્રુઆરીએ થશે?
આ અંગે થોડા દિવસો પહેલા પીટીઆઈએ એક જાણકારી આપી હતી. પીટીઆઈના જણાવ્યા મુજબ, જો સંસદીય પરંપરાઓનું પાલન કરવામાં આવે તો નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ ૨૦૨૬-૨૭ નું સામાન્ય બજેટ રવિવારે જ રજૂ કરશે. જ્યારે સંસદીય કાર્ય મંત્રી કિરેન રિજિજુને આ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે કહ્યું કે આ નિર્ણયો યોગ્ય સમયે સંસદીય બાબતોની કેબિનેટ સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવે છે.
બજેટ ૧ ના રોજ રજૂ થશે કે ૨ ના રોજ?
અહેવાલ મુજબ, સરકાર ૧ ફેબ્રુઆરીએ જ બજેટ રજૂ કરવા માંગે છે. સૂત્રોના હવાલેથી મળેલા આ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બજેટની તૈયારીઓ ૧ ફેબ્રુઆરીની નિર્ધારિત તારીખ મુજબ ચાલી રહી છે. સામાન્ય રીતે દર વર્ષે બજેટ ૧ ફેબ્રુઆરીએ જ રજૂ કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ, ૨ ફેબ્રુઆરીએ પણ બજેટ રજૂ થવાની અટકળો છે. જોકે, સંસદના બજેટ સત્રની સત્તાવાર તારીખોની જાહેરાત હજુ બાકી છે. ત્યારબાદ જ નક્કી થશે કે બજેટ કયા દિવસે રજૂ થશે.
વીકેન્ડ પર પહેલા ક્યારે મળી હતી સંસદ?
બજેટ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે શનિવાર અને રવિવારે વીકેન્ડ હોવાને કારણે રજા હોય છે. જોકે, સંસદ વિશેષ સંજોગોમાં રવિવારે પણ મળી છે. જેમ કે વર્ષ ૨૦૨૦ માં COVID-19 મહામારી દરમિયાન અને ૧૩ મે ૨૦૧૨ ના રોજ સંસદના પ્રથમ સત્રની ૬૦મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી માટે.
જો બજેટની વાત કરીએ તો વીકેન્ડ પર પહેલા પણ બજેટ રજૂ થયા છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ૨૦૨૫ માં શનિવારના દિવસે બજેટ રજૂ કર્યું હતું. પૂર્વ નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ પણ વર્ષ ૨૦૧૫ અને ૨૦૧૬ માં ૨૮ ફેબ્રુઆરી (શનિવાર) ના રોજ બજેટ રજૂ કર્યું હતું.
૧ ફેબ્રુઆરીએ જ બજેટ કેમ?
વર્ષ ૨૦૧૭ થી બજેટ રજૂ કરવા માટે ૧ ફેબ્રુઆરીની તારીખ પસંદ કરવામાં આવી હતી. તેનો હેતુ એ હતો કે સંસદ નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત પહેલા એટલે કે માર્ચના અંત સુધીમાં બજેટને મંજૂરી આપી દે જેથી બજેટ ૧ એપ્રિલથી એટલે કે નવા નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ દિવસથી લાગુ થઈ શકે. વર્ષ ૨૦૧૭ માં તત્કાલીન નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ ૧ ફેબ્રુઆરીએ સામાન્ય બજેટ રજૂ કરવાની શરૂઆત કરી હતી. વર્ષ ૨૦૧૭ પહેલા સામાન્ય બજેટ ફેબ્રુઆરીના છેલ્લા દિવસે રજૂ કરવામાં આવતું હતું. ત્યારે સંસદે નવા નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ક્વાર્ટરના ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે ‘વોટ ઓન એકાઉન્ટ’ પર વોટ આપવો પડતો હતો, જેથી ભારતના એકીકૃત ભંડોળ (Consolidated Fund) માંથી નાણાં ઉપાડી શકાય.
