Global Debt Crisis 2026: ગ્લોબલ ડેટ (વૈશ્વિક દેવું) માં વર્ષ ૨૦૨૫ માં ૨૯ ટ્રિલિયન ડોલરનો ઉછાળો આવ્યો છે જે અમેરિકાની જીડીપી (GDP) બરોબર છે. આ દરમિયાન દુનિયાનું દેવું રેકોર્ડ ૩૪૮ ટ્રિલિયન ડોલર પર પહોંચી ગયું છે. વૈશ્વિક દેવામાં ૨૦૨૦ ની મહામારી પછી એક વર્ષમાં આવેલો આ સૌથી મોટો ઉછાળો છે. આમાં ખાસ કરીને વિવિધ દેશોની સરકારોના દેવાનો મોટો હિસ્સો છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં તેમણે ૧૦ ટ્રિલિયન ડોલરનું દેવું લીધું અને કુલ દેવા વધારામાં અંદાજે એક તૃતીયાંશ યોગદાન આપ્યું. આ ગાળામાં અમેરિકા, ચીન અને યુરોપની સરકારોએ સૌથી વધુ દેવું લીધું. ૨૦૨૫ માં સરકારોનું દેવું વધીને ઓલ-ટાઈમ હાઈ ૧૦૭ ટ્રિલિયન ડોલર પહોંચી ગયું છે.
છેલ્લા વર્ષે નોન-ફાઇનાન્શિયલ કોર્પોરેટ દેવું ૧૦૧ ટ્રિલિયન ડોલર પહોંચી ગયું. કોર્પોરેટ બોરોઇંગ (ધિરાણ) માં એઆઈ (AI) સાથે જોડાયેલા રોકાણની સૌથી મોટી ભૂમિકા છે. દુનિયાભરમાં એઆઈનું ચલણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે અને કોઈ પણ કંપની આમાં પાછળ રહેવા માંગતી નથી. આ દરમિયાન ઇમર્જિંગ માર્કેટ્સનું કુલ દેવું ૧૧૭ ટ્રિલિયન ડોલર પહોંચી ગયું છે. સાથે જ ડેટ-ટુ-જીડીપી રેશિયો (દેવા અને જીડીપીનો ગુણોત્તર) ૨૩૫% ના ઓલ-ટાઈમ હાઈ લેવલ પર પહોંચી ગયો છે. દેવું વધવાનો દર જીડીપી ગ્રોથ કરતા ઘણો વધારે છે જે દુનિયા માટે ચિંતાનો વિષય છે.
કયા દેશો પર છે દેવું?
ડેટ-ટુ-જીડીપી રેશિયોની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો આમાં જાપાન પ્રથમ નંબરે છે. જાપાનમાં સરકારનું દેવું તેની જીડીપીના ૨૩૭% પહોંચી ચૂક્યું છે. ૨૦૨૫ ના અંત સુધી જાપાનનું સરકારી દેવું ૮.૬ ટ્રિલિયન ડોલર પહોંચી ચૂક્યું છે. આમાં બાહ્ય દેવું ૪.૭૧ ટ્રિલિયન ડોલર છે. જાપાન પછી સૌથી વધુ સરકારી દેવું સિંગાપોર પર છે. આ દેશમાં સરકારનું દેવું જીડીપીના ૧૭૩% છે. ત્યારબાદ ગ્રીસ, ઇટાલી, અમેરિકા, ફ્રાન્સ, કેનેડા, બેલ્જિયમ, સ્પેન અને પોર્ટુગલ છે. ભારતમાં સરકારનું દેવું તેની જીડીપીના ૮૧.૯% છે.
