હાલમાં દેશમાં 24 કેરેટ, 23 કેરેટ, 22 કેરેટ, 18 કેરેટ અને 14 કેરેટ સોનાથી બનેલી જ્વેલરીનું હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત છે.
નવી દિલ્હી, 12 સપ્ટેમ્બર. કેન્દ્ર સરકારના નિર્દેશો પર, બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) ટૂંક સમયમાં 9 કેરેટ સોનાથી બનેલી જ્વેલરીનું હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત કરવા જઈ રહ્યું છે. સોનાના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશમાં 9 કેરેટ સોનાથી બનેલી જ્વેલરીની માંગમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં આ સોનાની શુદ્ધતા પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. આ કારણોસર, કેન્દ્ર સરકારે 9 કેરેટ સોનાના દાગીના પર હોલ માર્કિંગ ફરજિયાત બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.
બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સે 9 કેરેટ સોનામાંથી બનેલી જ્વેલરીના હોલમાર્કિંગ માટે બજારના તમામ હિતધારકો સાથે વાતચીત શરૂ કરી છે. આગામી દિવસોમાં 9 કેરેટ સોનામાંથી બનેલી જ્વેલરીની શુદ્ધતાની ચકાસણી કરીને તેનું પ્રમાણપત્ર ગ્રાહકોને આપવામાં આવશે. હાલમાં દેશમાં 24 કેરેટ, 23 કેરેટ, 22 કેરેટ, 18 કેરેટ અને 14 કેરેટ સોનામાંથી બનેલી જ્વેલરી પર હોલમાર્કિંગ ફરજિયાત છે. હોલમાર્કિંગનો આ નિયમ 2022થી જ સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે સોનાની કિંમતમાં વધારાને કારણે આ દિવસોમાં 9 કેરેટથી 14 કેરેટ અને 18 કેરેટ સોનાની જ્વેલરીની ડિમાન્ડ ઘણી વધી ગઈ છે. જ્યારે થોડા સમય પહેલા સુધી સોનાના દાગીના માટે 22 કેરેટનો સૌથી વધુ ઉપયોગ થતો હતો. તેનું કારણ પણ સોનાની કિંમતમાં મોટો તફાવત હોવાનું માનવામાં આવે છે. હાલમાં સ્થાનિક બુલિયન માર્કેટમાં 24 કેરેટ સોનું 10 ગ્રામ દીઠ રૂ. 73 હજારની આસપાસ અને 22 કેરેટ સોનું રૂ. 67 હજાર પ્રતિ 10 ગ્રામની આસપાસ ટ્રેડ કરી રહ્યું છે, જ્યારે 9 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 25 હજારની આસપાસ છે. આ જ કારણ છે કે આ દિવસોમાં જ્વેલરીની ખરીદીમાં ઓછી શુદ્ધતાના સોનાની માંગ વધી છે. માંગ વધવાને કારણે હવે તેમની શુદ્ધતા પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે કેન્દ્ર સરકારે ભારતીય માનક બ્યુરોને 9 કેરેટની બનેલી જ્વેલરીને પણ હોલમાર્ક કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેથી ગ્રાહકો સાથે છેતરપિંડી ન થાય.
નોંધનીય છે કે વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના એક રિપોર્ટ અનુસાર સોનાની ખરીદીના મામલે ભારત વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ઉપભોક્તા દેશ છે. આ વર્ષે સોનાની માંગ 750 ટન સુધી પહોંચવાની આશા છે. ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં સોનાની માંગમાં 1.58 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. એવું માનવામાં આવે છે કે કિંમતોમાં વધારો થવા છતાં આ વર્ષના અંત સુધીમાં સોનાની માંગમાં 2 ટકાથી વધુનો વધારો થશે. આવી સ્થિતિમાં સરકાર સોનાના ખરીદદારોના હિતોનું રક્ષણ કરવા પર વિશેષ ધ્યાન આપી રહી છે. આ જ કારણ છે કે 9 કેરેટ સુધીની જ્વેલરી માટે હોલ માર્કિંગ ફરજિયાત બનાવવા પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
