Challenge Traffic Challan: સડક પરિવહન મંત્રાલયે હવે ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘન પર મળતા ચલાણને પડકારવાની પૂરી પ્રક્રિયા અને સમય મર્યાદા નક્કી કરી દીધી છે. આ પગલું એટલા માટે લેવામાં આવ્યું છે કારણ કે રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં આશરે 38% ઈ-ચલાણ જ ભરાય છે. કેટલાક રાજ્યો દ્વારા ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓને આપવામાં આવેલી છૂટછાટને કારણે પણ આ વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી છે. હવે તમે 45 દિવસની અંદર ચલાણને પડકારી શકો છો.
ચલાણને પડકારવાનો અધિકાર અને સમય મર્યાદા
હવે તમે ટ્રાફિક અથવા પરિવહન સાથે જોડાયેલા કોઈપણ અપરાધ માટે મળેલા ચલાણને પડકારી શકો છો. આ માટે તમારે ચલાણ મળ્યાના 45 દિવસની અંદર, કેન્દ્રીયકૃત echallan.parivahan.in પોર્ટલ પર જઈને, તમારા દસ્તાવેજી પુરાવાઓ સાથે સંબંધિત અધિકારી પાસે પોતાની વાત રજૂ કરવાની રહેશે. જો તમે 45 દિવસની અંદર ચલાણને પડકારતા નથી, તો તેને તમારી તરફથી સ્વીકારેલું માનવામાં આવશે. એવામાં, ચલાણ જારી થયાના 75 દિવસની અંદર (એટલે કે પડકારવાની 45 દિવસની અવધિ પછીના આગામી 30 દિવસમાં) તમારે દંડની રકમ ભરવાની રહેશે. આ ચુકવણી તમે ઓનલાઇન અથવા ઓફલાઇન બંને રીતે કરી શકો છો.
નવી વ્યવસ્થામાં શું છે ખાસ?
પહેલા, જો 90 દિવસની અંદર ચલાણની ચુકવણી ન થતી, તો મામલો આપોઆપ વર્ચ્યુઅલ કોર્ટમાં જતો રહેતો હતો. પરંતુ મામલો કોર્ટમાં હોવાને કારણે પરિવહન અધિકારીઓ વાહનના રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ (RC) અને ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ (DL) ને લગતા કામો જેવા કે ટ્રાન્સફર, રિન્યુઅલ, ડુપ્લિકેટ DL, NOC અને PUCC ને રોકી શકતા નહોતા. આ જ કારણે લોકો અવારનવાર ચલાણ ભરતા નહોતા અને તેના પર કોઈ વાંધો પણ ઉઠાવતા નહોતા. નવી વ્યવસ્થા હેઠળ, હવે કોઈ પણ ચલાણ આપોઆપ કોર્ટમાં જશે નહીં.
ચલાણને પડકારવાની પ્રક્રિયા
જ્યારે તમે કોઈ ચલાણને પોર્ટલના માધ્યમથી અધિકારી પાસે પડકારો છો, ત્યારે 30 દિવસની અંદર તમારી દલીલો અને પુરાવાઓને સાંભળીને નિર્ણય લેવામાં આવશે. જો અધિકારી તમારા પુરાવાઓથી સંતુષ્ટ થશે, તો તેઓ ચલાણ રદ કરી શકે છે. આ નિર્ણય લેખિતમાં નોંધવામાં આવશે અને પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવશે. જો અધિકારી તમારી દલીલોને ફગાવી દેશે, તો તેમણે પણ લેખિતમાં કારણ જણાવવું પડશે. એવામાં, તમારે અધિકારીનો આદેશ પોર્ટલ પર અપલોડ થયાના 30 દિવસની અંદર ચલાણની રકમ ચૂકવવી પડશે.
અધિકારીના આદેશથી અસંતુષ્ટ હોવ તો શું કરવું?
જો તમે અધિકારીના નિર્ણયથી સંતુષ્ટ નથી, તો તમે ચલાણની 50% રકમ જમા કરાવીને કોર્ટમાં અપીલ કરી શકો છો. જો તમે અધિકારીના આદેશના 30 દિવસની અંદર ન તો ચલાણની ચુકવણી કરો છો અને ન તો કોર્ટમાં અપીલ કરો છો, તો તેને સ્વીકારેલું માનવામાં આવશે અને તમારે આગામી 15 દિવસની અંદર રકમની ચુકવણી કરવાની રહેશે.
ચુકવણી ન કરવા પર શું થશે?
જો તમે ચલાણની રકમની ચુકવણી નથી કરતા, તો તમને ચુકવણીની નક્કી કરેલી સમય મર્યાદા સુધી દરરોજ એક નોટિસ મોકલવામાં આવશે. તેમ છતાં જો તમે ચુકવણી નહીં કરો, તો જ્યાં સુધી ચલાણનો નિકાલ ન આવે ત્યાં સુધી લાયસન્સિંગ અથવા રજિસ્ટ્રેશન ઓથોરિટી તમારી કોઈ પણ અરજી સ્વીકારશે નહીં (ટેક્સ સિવાયની બાબતો). તમારા DL અથવા વાહનને પોર્ટલ પર ‘Not to be Transacted’ તરીકે ચિહ્નિત કરી દેવામાં આવશે અને તેની જાણકારી તમને ઓટોમેટીક મળી જશે.
શું આ તમામ ચલાણ પર લાગુ થાય છે?
આ નિયમ માત્ર કમ્પાઉન્ડેબલ ચલાણ પર લાગુ થાય છે, જે સ્થળ પર અથવા પોર્ટલ દ્વારા ભરી શકાય છે. નોન-કમ્પાઉન્ડેબલ ચલાણનો નિકાલ માત્ર કોર્ટમાં જ થશે. જોકે, એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે ટૂંક સમયમાં મોટાભાગના નોન-કમ્પાઉન્ડેબલ ગુનાઓને કમ્પાઉન્ડેબલ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે, જે Jan Viswas Bill 2.0 માં સામેલ છે અને સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
ચલાણ જારી કરવાની પ્રક્રિયા
કોઈપણ ગણવેશધારી પોલીસ અધિકારી અથવા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દ્વારા અધિકૃત અન્ય કોઈપણ અધિકારી, નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ ભૌતિક (ફિઝિકલ) અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક ચલાણ જારી કરી શકે છે. રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ઇલેક્ટ્રોનિક દેખરેખ અને અમલીકરણ પ્રણાલીઓ દ્વારા અથવા અધિકારીઓ દ્વારા મેન્યુઅલી ચલાણ તૈયાર કરી શકે છે.
ચલાણ પહોંચાડવાની સમય મર્યાદા
ભૌતિક ચલાણ ૧૫ દિવસની અંદર અને ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમો દ્વારા ત્રણ દિવસની અંદર પહોંચાડવામાં આવશે. ચલાણની વિગતો રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સરકારોના (પોલીસ સહિત) પોર્ટલ પર સમયાનુક્રમે નોંધવામાં આવશે.
શું છે પડકારો?
જોકે નવી વ્યવસ્થાનો હેતુ ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘનને ઘટાડવા અને વધુ સારા ટ્રાફિક શિસ્તને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે, પરંતુ કેટલાક રાજ્યોએ હજુ સુધી ફરિયાદો સાંભળવા અને તેનો ઉકેલ લાવવા માટે અધિકારીની નિમણૂક કરી નથી. આ એક મોટો પડકાર છે જેના પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
