IndiGo Flight Cancellation: દેશની સૌથી મોટી એરલાઇન્સ ઇન્ડિગોએ (IndiGo) સ્ટાફની કમીને આ આફતનું મુખ્ય કારણ જણાવ્યું છે, પરંતુ સતત ત્રીજા દિવસે આવા સંકટથી હવાઈ અડ્ડાઓમાં હાહાકારની સ્થિતિ છે. હવાઈ યાત્રીઓનું કહેવું છે કે કોઈ પણ કંઈ જણાવવાની સ્થિતિમાં નથી. બેંગ્લોર એરપોર્ટ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ૭૩ ઇન્ડિગો ફ્લાઇટ રદ્દ કરવામાં આવી છે. મુંબઈ એરપોર્ટ પર પણ હજારો યાત્રીઓની ભીડ છે. પૂછવા પર યાત્રીઓને બસ ૧-૨ કલાક રાહ જોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. આ જ બેબસી અને બેચેનીમાં હવાઈ યાત્રીઓને એરપોર્ટ પર જ ૧૨-૧૪ કલાક વીતી ગયા છે.
સૂત્રોએ જણાવ્યું કે ૪ ડિસેમ્બરના રોજ જ ૧૭૦થી વધુ ફ્લાઇટ કેન્સલ થઈ છે. સરકારી આંકડાઓ અનુસાર ૨ ડિસેમ્બર (મંગળવાર)ના રોજ ઇન્ડિગોની ફક્ત ૩૫% ઉડાનો જ સમય પર ઊડી શકી, જ્યારે ૩ ડિસેમ્બરના રોજ આ ડેટા ૧૯.૭% રહ્યો, જ્યારે એરલાઇન દરરોજ ૨,૨૦૦થી વધુ ઉડાનો સંચાલિત કરે છે. બુધવાર (૩ ડિસેમ્બર)ના રોજ પણ હાલત ગંભીર રહ્યા અને દિલ્હી, મુંબઈ, હૈદરાબાદ, બેંગ્લોર સહિત ઘણા હવાઈ અડ્ડાઓ પર બપોર સુધીમાં લગભગ ૨૦૦ ઉડાનો રદ્દ કરવી પડી. જ્યારે ગુરુવાર (૪ ડિસેમ્બર)ના રોજ ૧૦૦થી વધુ વિમાનો કેન્સલ કરવામાં આવ્યા છે.
બાળકો-મહિલાઓ પણ પરેશાન
હવાઈ યાત્રીઓ બાળકો અને મહિલાઓ સાથે એરપોર્ટ પર રાહ જોવામાં ખીજ (Irritated) અનુભવી રહ્યા છે અને પોતાનું દર્દ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. ઘણા લોકોની સાથે તો વૃદ્ધ માતા-પિતા પણ છે. એક નારાજ મહિલા યાત્રીએ કહ્યું, “શું અમને કોઈ ફ્લાઇટ મળી શકે છે અને અમે મંજિલ પર પહોંચી શકીએ છીએ.” એક યાત્રી હૈદરાબાદ એરપોર્ટ પર ૧૫ કલાકથી ફસાયેલો છે. તેણે કહ્યું, “હું ૩ ડિસેમ્બરના રોજ સાંજે ૬ વાગ્યે આવ્યો હતો અને ૪ ડિસેમ્બરના રોજ ૯ વાગ્યા સુધી ફ્લાઇટનું કોઈ અતા-પતા નથી.” હૈદરાબાદ એરપોર્ટ પર એવા યાત્રીઓની ઘણી સંખ્યા છે, જે ૧૨ કલાકથી વધુ બેઠા છે. દરેક વખતે એ જણાવવામાં આવે છે કે ક્રૂ સ્ટાફ આવી રહ્યો છે, ફ્લાઇટ ઊડવાની છે.
FDTL નિયમોથી પરેશાની
એરલાઇન ગયા મહિનાથી લાગુ થયેલા નવા ફ્લાઇટ ડ્યૂટી ટાઇમ લિમિટેશન (FDTL) નિયમો પછીથી ઝડપથી વધતી પાઇલટની કમીનો સામનો કરી રહી છે. આ નવા નિયમો ક્રૂ માટે વધુ માનવીય અને આરામદાયક રોસ્ટરિંગ સુનિશ્ચિત કરે છે. ઘણા એરપોર્ટ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ઇન્ડિગોની વિલંબ અને રદ્દ ઉડાનોએ બુધવારના રોજ મોટા પાયે સંચાલનમાં બાધા ઊભી કરી અને સ્થિતિ સતત પડકારજનક બની રહી છે.
ભારતમાં ડીજીસીએ (DGCA) જેવી નિયમનકારી સંસ્થા ફ્લાઇટ ડ્યૂટી ટાઇમ લિમિટેશન (FDTL)ના માપદંડ લાગુ કરે છે. આ એક પ્રકારની ઉડાન ડ્યૂટી સમય સીમાઓ છે, જે મહત્તમ ઉડાન કલાક, ડ્યૂટી અવધિ અને ન્યૂનતમ આરામની આવશ્યકતાઓ નક્કી કરીને વિમાનચાલક દળની થાકને રોકવા માટે બનાવવામાં આવેલા નિયમો છે. આ નિયમો સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઉડાન ચાલક દળના સભ્યોને સંચાલન દરમિયાન સુરક્ષા અને દક્ષતા જાળવી રાખવા માટે પર્યાપ્ત આરામ મળે.
સ્ટાફની કમી કે કંઈક બીજું?
એરપોર્ટના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે ક્રૂની ભારે કમીના કારણે ઉડાનો સતત વિલંબથી ચાલી રહી છે. કેટલીક ઉડાનોમાં તો કેબિન ક્રૂ જ ઉપલબ્ધ નહોતો, તેથી તેમને રદ્દ કરવી પડી. એરલાઇન ક્રૂને અલગ-અલગ બેસ પર મોકલીને ઉડાનો સંચાલિત કરવાની કોશિશ કરી રહી છે, પરંતુ કમી એટલી ગંભીર છે કે હાલત કાબૂથી બહાર થઈ ગયા છે. તેમણે કહ્યું કે કોણ વિચારી શકે કે ઇન્ડિગો જેની ઓળખ જ સમય પર ઉડાન (OTP) છે, તેની OTP ૧૯.૭% સુધી ઘટી જશે. સૂત્રોથી મળેલી જાણકારી અનુસાર ત્રણ દિવસની અંદર ઇન્ડિગોની ૪૦૦થી વધુ ઉડાનો રદ્દ કરવામાં આવી છે જ્યારે ઘણી ઉડાનો ૭ થી ૮ કલાક વિલંબથી ચાલી રહી છે.
ઇન્ડિગોએ જણાવ્યું સમસ્યાનું કારણ
એરલાઇન્સે આ સમસ્યાને લઈને સત્તાવાર નિવેદન પણ જારી કર્યું. ઇન્ડિગોની પ્રવક્તાએ કહ્યું, “છેલ્લા બે દિવસથી અમારી ઉડાનોમાં ઘણો વિલંબ અને ગડબડીઓ થઈ છે, જેના માટે કંપની પોતાના બધા યાત્રીઓથી માફી માંગે છે. ઘણી સંચાલન પડકારો જેમ કે નાની તકનીકી તકલીફો, શિયાળાને કારણે બદલાયેલો શેડ્યૂલ, ખરાબ હવામાન, હવાઈ યાતાયાતમાં વધેલું દબાણ અને નવા ક્રૂ રોસ્ટરિંગ નિયમના કારણે મોટી સમસ્યાનો સામનો કરવો પડ્યો, જેનો અસર ઉડાનો પર જોવા મળ્યો છે.”
ઉડાનોના શેડ્યૂલમાં ફેરફાર, યાત્રીઓને મળશે રિફંડ
ઇન્ડિગોએ કહ્યું કે સ્થિતિને સંભાળવા માટે અમે આગામી ૪૮ કલાક માટે ઉડાન શેડ્યૂલમાં કેટલાક ફેરફાર કર્યા છે, જેથી સંચાલન જલ્દી સામાન્ય થઈ શકે અને સમય પર ઉડાનો ફરીથી શરૂ કરી શકાય. ટીમ સતત કામ કરી રહી છે જેથી યાત્રીઓને ઓછામાં ઓછી પરેશાની થાય. જે યાત્રીઓની ઉડાનો પ્રભાવિત થઈ છે, તેમને નવી યાત્રા વ્યવસ્થા કે જરૂર પડવા પર રિફંડ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
યાત્રીઓ માટે જારી કરાઈ ટ્રાવેલ એડવાઇઝરી
ઇન્ડિગોએ યાત્રીઓથી અનિરોધ કર્યો છે કે તેઓ એરપોર્ટ જતાં પહેલાં પોતાની ફ્લાઇટની તાજા સ્થિતિ કંપનીની વેબસાઇટ પર ચેક કરી લે. એરલાઇન્સે કહ્યું કે યાત્રીઓને થયેલી અસુવિધાનો પૂરો અફસોસ છે અને તેઓ જલદીથી જલદી હાલત સુધારવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે. દિલ્હી એરપોર્ટ પર બુધવારના રોજ ઇન્ડિગોની બૈગેજ મેસેજિંગ સિસ્ટમ કામ નથી કરી રહી હતી. સૂત્રો મુજબ, ટર્મિનલ ૧ પર બેગ મળવામાં ભારે અવ્યવસ્થા રહી અને કંઈક અંશે ટર્મિનલ ૩ પર પણ તકલીફો નજર આવી.
સમસ્યા કેમ મોટી છે?
ખરેખર ઇન્ડિગોની સામે આ સમસ્યા વર્ષના સૌથી વ્યસ્ત યાત્રા સમય પર આવી છે, જ્યારે ભારતમાં દરરોજ ૫ લાખ કે તેનાથી વધુ ઘરેલુ યાત્રી મુસાફરી કરી રહ્યા છે. ઇન્ડિગોનો ઘરેલુ બજારમાં ૬૦%થી વધુ હિસ્સો છે. એવામાં જ્યારે તેની ૬૫% ઉડાનો એક જ દિવસે વિલંબથી ચાલે, તો તેનો અસર સરળતાથી સમજી શકાય છે. આવી વિલંબનો રિપલ ઇફેક્ટ (Ripple Effect) લાંબા સમય સુધી ઉડાનોને પ્રભાવિત કરતો રહે છે.
૧૨૦૦થી વધુ ઉડાનો રદ્દ
ભારત સરકારનું નિયમનકારી નિકાય નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિદેશાલય (DGCA) એ કહ્યું કે ઇન્ડિગોની નવેમ્બરમાં ૧,૨૩૨ ઉડાનો રદ્દ કરવામાં આવી, જેમાંથી ૭૫૫ ફ્લાઇટ્સ ક્રૂ અને એફડીટીએલ (FDTL) નિયમોના કારણે રદ્દ થઈ છે. એટીસી સિસ્ટમ ફેલિયર (૯૨), એરપોર્ટ/એરસ્પેસ પ્રતિબંધ (૨૫૮) અને અન્ય કારણોથી ૧૨૭ ઉડાનો રદ્દ કરવી પડી.
OTP પ્રદર્શન ઘટ્યું
ડીજીસીએએ કહ્યું કે આ પડકારપૂર્ણ સમયમાં ઇન્ડિગોની સમય પર ઉડાન (OTP) પરફોર્મન્સ પણ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત રહી. નવેમ્બરમાં OTP ૬૭.૭૦% હતી, જ્યારે ઓક્ટોબરમાં તે ૮૪.૧% હતી. વિલંબના મુખ્ય કારણોમાં એટીસી (૧૬%), ક્રૂ/ઓપરેશન્સ (૬%), એરપોર્ટ ઇશ્યૂઝ (૩%) અને અન્ય કારણ (૮%) શામેલ છે.
DGCA એ મામલાનું લીધું સંજ્ઞાન
ડીજીસીએએ ઇન્ડિગોને તરત મુખ્યાલયમાં હાજર થઈને પૂરી સ્થિતિ જણાવવા અને વિલંબ-રદ્દીકરણ ઘટાડવાની યોજના રજૂ કરવા માટે કહ્યું છે. સાથે જ નવા ફ્લાઇટ ડ્યૂટી ટાઇમ લિમિટેશન નિયમોના કાર્યાન્વયન પર એરલાઇનને વધારાનું માર્ગદર્શન આપ્યું છે. ઇન્ડિગોને ક્રૂ પ્લાનિંગ મજબૂત કરવા, એટીસી-એરપોર્ટ સમન્વય વધારવા અને ટર્નઅરાઉન્ડ પ્રક્રિયાઓ સુધારવાના નિર્દેશો આપ્યા છે.
