EPFO Death Claim Process: પરિવારમાં કોઈ સભ્યનું મૃત્યુ થવું એ અત્યંત દુખદ અને મુશ્કેલ સમય હોય છે. ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે તે વ્યક્તિ ઘરનો મુખ્ય કમાનાર હોય. આવા સમયે પરિવારને ભાવનાત્મકની સાથે આર્થિક પડકારોનો પણ સામનો કરવો પડે છે. જોકે, જો મૃતક કોઈ પ્રાઈવેટ કંપનીમાં કામ કરતો હતો અને તેના પગારમાંથી પીએફ કપાતો હતો, તો પરિવારને કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) તરફથી આર્થિક મદદ મળી શકે છે. આ હેઠળ પીએફની જમા રકમ, પેન્શન અને વીમાનો લાભ પણ મળી શકે છે. બસ આ માટે પરિવારે અથવા નોમિનીએ કેટલીક જરૂરી પ્રક્રિયા પૂરી કરવાની હોય છે. ચાલો જાણીએ આ વિશે-
સૌથી પહેલા બનાવડાવો મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર
કોઈપણ પ્રકારના ક્લેમ કરવા માટે મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર (ડેથ સર્ટિફિકેટ) સૌથી જરૂરી દસ્તાવેજ છે. તેથી સૌથી પહેલા મૃતકનું ડેથ સર્ટિફિકેટ બનાવડાવવું જોઈએ. આ દસ્તાવેજ પીએફ ક્લેમ, વીમા અને બેંક સાથે જોડાયેલા લગભગ તમામ કામોમાં માંગવામાં આવે છે.
પીએફ, પેન્શન અને વીમાનો લાભ
જો કર્મચારીના પગારમાંથી પીએફ કપાતો હતો, તો તેના ખાતામાં જમા થયેલી પૂરી રકમ નોમિનીને મળી શકે છે. આ ઉપરાંત જો કર્મચારીએ આશરે 5 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય સુધી નોકરી કરી છે, તો તેના પતિ કે પત્નીને પેન્શનનો લાભ પણ મળી શકે છે. વળી, બાળકોને પણ એક નક્કી ઉંમર સુધી પેન્શન આપવામાં આવી શકે છે. સાથે જ જો કર્મચારીનું મૃત્યુ નોકરી દરમિયાન થયું છે, તો કર્મચારી જમા લિંક્ડ વીમા યોજના (EDLI) હેઠળ પરિવારને આશરે 7 લાખ રૂપિયા સુધીની આર્થિક સહાય મળી શકે છે.
EPFO ડેથ ક્લેમ કેવી રીતે કરવો?
આજકાલ ઈપીએફઓએ ક્લેમની પ્રક્રિયાને ઘણી સરળ બનાવી દીધી છે. જો મૃતક કર્મચારીનો UAN આધાર સાથે લિંક છે અને નોમિનીનું નામ પહેલાથી નોંધાયેલું છે, તો ઓનલાઈન ક્લેમ કરી શકાય છે.
સૌથી પહેલા EPFO ના યુનિફાઈડ મેમ્બર પોર્ટલ પર જાઓ.
અહીં ‘Death Claim Filing by Beneficiary’ વિકલ્પ પસંદ કરો.
ત્યારબાદ મૃતક કર્મચારીનો UAN નંબર, નોમિનીનું નામ, જન્મતારીખ અને આધાર સાથે જોડાયેલી જાણકારી ભરવાની હોય છે.
જાણકારી ભર્યા પછી નોમિનીના આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઈલ નંબર પર OTP આવે છે. OTP નાખ્યા પછી વેરિફિકેશન પૂરું થઈ જાય છે.
ત્યારબાદ અલગ-અલગ ફોર્મ ભરવાના હોય છે. જેમ કે પીએફ ઉપાડવા માટે Form 20, પેન્શન માટે Form 10D અને વીમા ક્લેમ માટે Form 5IF.
અંતમાં ડેથ સર્ટિફિકેટ, નોમિનીનો કેન્સલ ચેક અને પાસપોર્ટ સાઈઝ ફોટો જેવા જરૂરી દસ્તાવેજોની કોપી અપલોડ કરવાની હોય છે.
ત્યારબાદ આધાર આધારિત e-Sign કરીને ફોર્મ સબમિટ કરી દેવામાં આવે છે.
બેંક અને લોન સાથે જોડાયેલા જરૂરી કામ
પરિવારે એ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે મૃતકના એટીએમ કાર્ડથી પૈસા ઉપાડવા ખોટું હોઈ શકે છે. વધુ સારું છે કે બેંક જઈને નોમિની દ્વારા ખાતાની રકમ ટ્રાન્સફર કરાવવામાં આવે. સાથે જ એ પણ તપાસી લો કે મૃતકની કોઈ લોન પર વીમા કવર હતું કે નહીં. જો વીમો છે, તો લોનની બાકીની રકમ વીમા કંપની ચૂકવી શકે છે.
