LPG Gas India History: એક સમય હતો જ્યારે આપણા ઘરોમાં રસોઈ બનાવવા માટે લોકો લાકડા, કોલસા અથવા કેરોસીન જેવા પરંપરાગત બળતણ પર નિર્ભર હતા. પરંતુ જેવો ભારતમાં એલપીજી ગેસ (LPG) આવ્યો, રસોડાની દુનિયામાં એક નવી ક્રાંતિની શરૂઆત થઈ હતી. 1950-60 ના દાયકામાં તેને પહેલીવાર લાવવામાં આવ્યો હતો. એલપીજી ગેસનો ઇતિહાસ જાણવો સામાન્ય જ્ઞાન (GK) માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે આનાથી જોડાયેલા પ્રશ્નો આગામી પરીક્ષાઓ અને ઇન્ટરવ્યુમાં પૂછાઈ શકે છે. તેથી અહીં તેના વિશે વિગતવાર જાણો.
LPG નું પૂરું નામ શું હોય છે?
એલપીજીનું પૂરું નામ લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (Liquefied Petroleum Gas) છે. આ એક મિશ્રિત ગેસ છે, જેમાં મુખ્યત્વે પ્રોપેન અને બ્યુટેન સામેલ હોય છે. ભારતમાં તેનો ઉપયોગ રસોઈ ગેસ તરીકે કરવામાં આવે છે.
દેશમાં 1955 માં થઈ હતી એલપીજી ગેસની શરૂઆત
ભારત પેટ્રોલિયમની સત્તાવાર વેબસાઇટ bharatpetroleum.in મુજબ, ભારતમાં એલપીજી ગેસની શરૂઆત વર્ષ 1955 માં થઈ હતી. ત્યારે તેને બર્મા શેલ (Burmah Shell) તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું, જે પાછળથી ભારત પેટ્રોલિયમ (Bharat Petroleum) નો ભાગ બની હતી. કંપનીએ દેશમાં પહેલીવાર LPG ની શરૂઆત કરી હતી અને તેને ‘Burshane’ નામના બ્રાન્ડથી બજારમાં લાવવામાં આવ્યો હતો.
જ્યારે એલપીજીને “Burshane” બ્રાન્ડ તરીકે લોન્ચ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે તેનો પ્રચાર એક આધુનિક અને સ્વચ્છ બળતણ તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો. ધીરે ધીરે લોકોએ તેને અપનાવવાનું શરૂ કર્યું અને તે રસોડામાં એક મોટી ક્રાંતિ સાબિત થઈ. ગેસથી રસોઈ ઝડપથી અને સરળતાથી બનવા લાગી અને ધુમાડાની સમસ્યા પણ ઓછી થઈ ગઈ.
શરૂઆતમાં કેવી રીતે ભરવામાં આવતા હતા ગેસ સિલિન્ડર?
એલપીજીથી રસોઈ ઝડપથી અને સરળતાથી બનવા તો લાગી હતી, પરંતુ ગેસ સિલિન્ડર ભરવાની પ્રક્રિયા સમયાંતરે બદલાતી રહી છે:
સૌથી પહેલા ગેસ સિલિન્ડરોને મેન્યુઅલ બોટલિંગ પ્લાન્ટમાં ભરવામાં આવતા હતા.
ત્યારબાદ મશીનો અને આધુનિક ‘કેરોસેલ સિસ્ટમ’ (Carousel System) નો ઉપયોગ શરૂ થયો.
આ સિસ્ટમથી એક કલાકમાં હજારો સિલિન્ડર ભરી શકાતા હતા.
આનાથી ગેસનો પુરવઠો ઝડપી અને વ્યવસ્થિત બની ગયો.
LPG ગેસ આજે કરોડો પરિવારોની જરૂરિયાત
આજે એલપીજી ભારતમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઘરેલું બળતણમાંથી એક છે. તેને પર્યાવરણ માટે સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. આધુનિક ટેકનોલોજી, વિતરણ વ્યવસ્થા અને વધતી જતી જાગૃતિને કારણે એલપીજી ગેસ હવે દેશના કરોડો પરિવારોની રોજિંદી જરૂરિયાત બની ગયો છે. તેની સાથે સાથે વ્યાવસાયિક અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં પણ તેનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
