Adani Group tax evasion: અદાણી ગ્રુપની મુખ્ય કંપની અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસના સંરક્ષણ એકમ પર કરચોરીનો આરોપ છે. મિસાઇલ ઘટકો પર કથિત આયાત ડ્યુટી ચોરી માટે આ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. રોઇટર્સના અહેવાલમાં બે સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને આ વાત કહેવામાં આવી છે. આ અદાણી ગ્રુપ માટે બીજી નિયમનકારી તપાસ છે. અદાણી ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ એન્ડ ટેક્નોલોજીસ મિસાઇલો, ડ્રોન અને નાના હથિયારોનું ઉત્પાદન કરે છે, જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સુરક્ષા દળો દ્વારા કરવામાં આવે છે. પહેલગામ હુમલા બાદ પાકિસ્તાન સાથેની અથડામણમાં અદાણી ગ્રુપ દ્વારા ઉત્પાદિત ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઇન્ટેલિજન્સ (DRI) એ માર્ચમાં અદાણી ડિફેન્સની તપાસ શરૂ કરી હતી. એવો આરોપ છે કે કંપનીએ ચોક્કસ મિસાઇલ ઘટકોની આયાત પર ₹77 કરોડ (આશરે $9 મિલિયન) ની કસ્ટમ ડ્યુટી અને કરચોરી કરી હતી. આરોપ એ છે કે કંપનીએ ખોટો દાવો કર્યો હતો કે આ ઘટકો ડ્યુટી-મુક્ત છે. આ રકમ અદાણી ડિફેન્સની 2024-25 ની $76 મિલિયનની આવકના 10% થી વધુનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ રકમ કંપનીના નફાના અડધાથી વધુનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
કંપનીએ શું કહ્યું?
દરમિયાન, અદાણી ગ્રુપના પ્રવક્તાએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ADSTL એ મિસાઇલોના પુરવઠા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર હેઠળ, ગ્રાહકે કસ્ટમ્સ ડ્યુટી એક્ઝેમ્પ્શન સર્ટિફિકેટ (CDEC) પ્રદાન કર્યું હતું. સૂચના 19/2019 હેઠળ મિસાઇલો અને તેના ઘટકોની આયાત માટે આ મુક્તિ આપવામાં આવી છે. ADSTL એ આ CDEC નો ઉપયોગ મિસાઇલો માટે ભાગો, સ્પેરપાર્ટ્સ અને સાધનોની આયાત કરવા માટે કર્યો હતો. કસ્ટમ્સ વિભાગે તમામ જરૂરી દસ્તાવેજો અને મંજૂરીઓની ચકાસણી કર્યા પછી આ માલને મંજૂરી આપી હતી.
કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે મહેસૂલ ગુપ્તચર વિભાગ (DRI) એ આ સૂચના પર સ્પષ્ટતા માંગી હતી. કંપનીએ જરૂરી સહાયક દસ્તાવેજો સાથે સ્પષ્ટતાઓ સબમિટ કરી છે. વધુમાં, સપ્ટેમ્બર 2025 માં, સૂચના 19/2019 માં સુધારો જારી કરવામાં આવ્યો હતો. નાણા મંત્રાલયે ઉદ્યોગને સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મિસાઇલો, તેના ઘટકો, સબસિસ્ટમ્સ, સાધનો અને એસેસરીઝની આયાત પર કોઈ ડ્યુટી લાદવામાં આવશે નહીં. આ મામલો હવે અમારા તરફથી બંધ છે.
પાકિસ્તાનનો સંઘર્ષ
એક સરકારી સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે તપાસ દરમિયાન, અદાણીના અધિકારીઓએ આયાતી ઘટકોનું ખોટું વર્ગીકરણ કર્યું હોવાની કબૂલાત કરી હતી. જો કે, તેમણે વધુ વિગતો આપી ન હતી. સામાન્ય રીતે, આવા કિસ્સાઓમાં, કંપનીઓએ ડ્યુટી બચાવવા સાથે 100% દંડ ચૂકવવો પડે છે. આ કિસ્સામાં, કુલ $18 મિલિયન હશે. આ તપાસ પહેલાં ક્યારેય જાહેર કરવામાં આવી નથી.
સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે સંરક્ષણ સંબંધિત તપાસ ટૂંકા અંતરની સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલ સિસ્ટમના ઉત્પાદન માટે આયાત કરાયેલા ઘટકોની છે. આ ઘટકો પર 10% આયાત ડ્યુટી અને 18% સ્થાનિક કર લાદવામાં આવે છે. જો કે, કંપનીએ તેમને લાંબા અંતરની મિસાઇલો માટેના ઘટકો તરીકે ખોટી રીતે વર્ગીકૃત કર્યા હતા, જે ટેરિફમાંથી મુક્ત હતા. ઓગસ્ટમાં, ગૌતમ અદાણીએ કહ્યું હતું કે મે મહિનામાં પાકિસ્તાન સાથેના સંઘર્ષ દરમિયાન ભારતીય સેના દ્વારા તેમના ડ્રોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે તપાસના કેન્દ્રમાં આયાતી ઘટકો બિન-વિસ્ફોટક ભાગો અને એસેસરીઝ હતા. આનો ઉપયોગ ટૂંકા અંતરની મિસાઇલો અને તેમના લોન્ચિંગ મિકેનિઝમના ઉત્પાદનમાં થાય છે. કસ્ટમ રેકોર્ડ મુજબ, અદાણી ડિફેન્સે ગયા વર્ષથી રશિયા પાસેથી $32 મિલિયનના મૂલ્યના બિન-વિસ્ફોટક મિસાઇલ ભાગો અને એસેસરીઝની આયાત કરી છે. એકંદરે, અદાણી ગ્રુપે જાન્યુઆરી 2024 થી રશિયા, ઇઝરાયલ અને કેનેડા જેવા દેશોમાંથી $70 મિલિયનના મૂલ્યના સંરક્ષણ ભાગોની આયાત કરી છે.
