Credit Card Hidden Charges: સામાન્ય રીતે લોકો આખું વર્ષ ખરીદી, ટિકિટ બુકિંગ, મોંઘી વસ્તુઓની ખરીદી માટે ચુકવણી, EMI સહિતના અન્ય ખર્ચ માટે ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરે છે. જોકે, તહેવારોની મોસમમાં ક્રેડિટ કાર્ડની માંગ અને તેનો ઉપયોગ બંને વધી જાય છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને દેશની ઘણી બેંકો પોતાનાં ક્રેડિટ કાર્ડ પર પાત્ર ગ્રાહકોને વિવિધ ઑફર્સ, રિવોર્ડ પોઇન્ટ્સ, કૅશબૅક સહિતની અન્ય સુવિધાઓ આપે છે.
ક્રેડિટ કાર્ડ પર મળતા આ ફાયદાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ગ્રાહકો તેને લેવા માટે હા પાડી દે છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આ કાર્ડ પર કેટલીક ફી અને ખાસ કરીને છુપાયેલા ચાર્જ પણ લાગતા હોય છે? જો તમે આ ચાર્જ વિશે જાણ્યા વિના કોઈ ક્રેડિટ કાર્ડ લો છો, તો તે તમારા ખિસ્સા પર મોટો બોજ બની શકે છે અને તમને મોટું નાણાકીય નુકસાન પણ થઈ શકે છે. તેથી આવા નુકસાનથી બચવા અને સાવચેત રહેવા માટે ક્રેડિટ કાર્ડના કેટલાક છુપાયેલા ચાર્જ વિશે અગાઉથી જાણી લેવું જરૂરી છે.
જોડાવાની ફી
સૌપ્રથમ જોડાવાની ફીની વાત કરીએ. દેશની ઘણી બેંકો પોતાના ક્રેડિટ કાર્ડ માટે ગ્રાહકો પાસેથી જોડાવાની ફી વસૂલે છે. જ્યારે તમે કોઈ બેંક અથવા નાણાકીય સંસ્થા પાસેથી નવું ક્રેડિટ કાર્ડ લો છો ત્યારે આ ફી માત્ર એક જ વાર લેવામાં આવે છે.
જો તમે આ વિશે અગાઉથી જાણી લો, તો તમારી પાસે બીજી બેંકો પાસેથી ક્રેડિટ કાર્ડ લેવાનો વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રહે છે. કારણ કે ઘણી બેંકો કોઈપણ જોડાવાની ફી વિના પણ ક્રેડિટ કાર્ડ આપે છે. આ કાર્ડને લાઇફટાઇમ ફ્રી ક્રેડિટ કાર્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વાર્ષિક ફી
ઘણી બેંકો પોતાના ક્રેડિટ કાર્ડ માટે જોડાવાની ફી લેતી નથી, પરંતુ તેના બદલે વાર્ષિક ફી વસૂલે છે. વાર્ષિક ફી એટલે કે દર વર્ષે ચૂકવવાનું શુલ્ક. બેંક તમારા દ્વારા ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવા, તેની સેવાઓ પૂરી પાડવા અને કાર્ડની જાળવણી કરવા માટે આ ચાર્જ વસૂલે છે. આ ચાર્જને જાળવણી શુલ્ક પણ કહી શકાય છે. ઘણી બેંકો જોડાવાની ફી અને વાર્ષિક ફી બંને વસૂલે છે.
મોડી ચુકવણીનો ચાર્જ
જો તમે ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમની ચુકવણી સમયસર કરતા નથી, તો તમારે મોડી ચુકવણીનો ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે. બેંકો અપેક્ષા રાખે છે કે ગ્રાહકો નિયત તારીખ પહેલાં અથવા તે તારીખ સુધીમાં બાકી રકમ ચૂકવી દે. જો કોઈ ગ્રાહક સમયસર ચુકવણી કરતો નથી, તો તેણે મોડી ચુકવણીના ચાર્જ સાથે બાકી રકમ પણ ચૂકવવી પડે છે. તેની સીધી અસર તમારા ખિસ્સા પર પડે છે અને નાણાકીય નુકસાન થવાનું જોખમ રહે છે.
વિદેશી ચલણ પર માર્કઅપ
જ્યારે તમે ભારતીય ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ વિદેશમાં કરો છો અને ડૉલર, યુરો જેવા વિદેશી ચલણમાં ચુકવણી કરો છો, ત્યારે બેંક તમારી પાસેથી વિદેશી ચલણ પર માર્કઅપ વસૂલે છે. મળતી માહિતી અનુસાર, આ માર્કઅપ કુલ ચુકવણીની રકમના આશરે એક ટકા જેટલો હોઈ શકે છે. જોકે, બેંક કેટલો ચાર્જ વસૂલશે તે તેના પર આધાર રાખે છે.
સામાન્ય રીતે ભારતીય ક્રેડિટ કાર્ડ પર વિદેશી ચલણના વ્યવહારો માટે માર્કઅપ ફી એક ટકાથી ત્રણ ટકા અથવા તેનાથી વધુ હોઈ શકે છે. જોકે, કેટલાક ક્રેડિટ કાર્ડમાં શૂન્ય વિદેશી ચલણ માર્કઅપની સુવિધા પણ મળે છે. આવા કાર્ડથી વિદેશમાં વ્યવહાર કરવા માટે કોઈ ચાર્જ ચૂકવવો પડતો નથી.
રોકડ ઉપાડવાની ફી
દેશની ઘણી બેંકો ગ્રાહકોને પોતાના ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા રોકડ ઉપાડવાની સુવિધા આપે છે. એટલે કે તમે ATMનો ઉપયોગ કરીને આ કાર્ડ દ્વારા રોકડ રકમ ઉપાડી શકો છો. પરંતુ ક્રેડિટ કાર્ડથી રોકડ ઉપાડવા પર મોટો ચાર્જ લાગે છે.
બેંકો તમારી પાસેથી રોકડ ઉપાડવાની ફી વસૂલે છે. મળતી માહિતી અનુસાર, ક્રેડિટ કાર્ડથી રોકડ ઉપાડવા પર ઉપાડેલી કુલ રકમના આશરે બે ટકાથી ત્રણ ટકા અથવા તેનાથી વધુ ચાર્જ લાગી શકે છે.
ક્રેડિટ કાર્ડના મુખ્ય ચાર્જ અને સરેરાશ અંદાજિત ફી
| ચાર્જનું નામ | ક્યારે અને શા માટે લાગે છે? | સરેરાશ અંદાજિત ફી |
|---|---|---|
| ફાઇનાન્સ ચાર્જ | બિલની નિયત તારીખ (Due Date) સુધી સંપૂર્ણ ચુકવણી ન કરવામાં આવે ત્યારે કુલ બાકી રકમ પર વ્યાજ લાગે છે. | વાર્ષિક 30%થી 45% (દર મહિને 2.5%થી 3.75%) |
| મોડી ચુકવણીની ફી | લઘુત્તમ ચૂકવવાપાત્ર રકમ (Minimum Amount Due) પણ નિયત તારીખ સુધી ન ચૂકવવામાં આવે ત્યારે. | ₹100થી ₹1,300 (બાકી રકમના આધારે) |
| રોકડ ઉપાડવાની ફી | ATM દ્વારા ક્રેડિટ કાર્ડથી રોકડ રકમ ઉપાડવા પર. | ઉપાડેલી કુલ રકમના 2.5%થી 3% (ઓછામાં ઓછા ₹300થી ₹500) |
| રોકડ ઉપાડ પર વ્યાજ | ATMમાંથી નાણાં ઉપાડ્યાના પ્રથમ દિવસથી જ વ્યાજ લાગુ થાય છે. તેમાં વ્યાજમુક્ત ક્રેડિટ સમયગાળો મળતો નથી. | વાર્ષિક 30%થી 45% (રકમ ઉપાડ્યાના દિવસથી લાગુ) |
| મર્યાદા કરતાં વધુ ખર્ચનો ચાર્જ | ક્રેડિટ કાર્ડની નિર્ધારિત મર્યાદા (Credit Limit) કરતાં વધુ ખર્ચ કરવા પર. | મર્યાદા કરતાં વધુ ખર્ચેલી રકમના 2.5% (ઓછામાં ઓછા ₹500) |
| વિદેશી વ્યવહારની ફી | વિદેશી ચલણમાં (વિદેશ પ્રવાસ અથવા વિદેશી વેબસાઇટ્સ અને ઍપ્સ પર) ચુકવણી કરવા પર. | કુલ ચુકવણીની રકમના 2.5%થી 3.5% + 18% GST |
| GST | ક્રેડિટ કાર્ડના તમામ શુલ્ક, ફી અને વ્યાજ પર સરકારી કર. | તમામ ચાર્જ અને વ્યાજ પર 18% GST લાગુ |
| EMI પ્રક્રિયા ફી | ખરીદીની રકમને સરળ હપ્તા (EMI)માં ફેરવવા પર એક જ વાર લાગતી ફી. | ₹99થી ₹199 + GST |
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
1. ક્રેડિટ કાર્ડ પર જોડાવાની ફી ક્યારે લાગે છે?
ક્રેડિટ કાર્ડ પર જોડાવાની ફી માત્ર એક જ વાર લાગે છે. જ્યારે તમે નવું કાર્ડ લો છો ત્યારે આ ફી ચૂકવવી પડે છે.
2. લાઇફટાઇમ ફ્રી ક્રેડિટ કાર્ડમાં જોડાવાની ફી અને વાર્ષિક ફીનું શું હોય છે?
ઘણી બેંકો લાઇફટાઇમ ફ્રી ક્રેડિટ કાર્ડ પર જોડાવાની ફી અને વાર્ષિક ફી વસૂલતી નથી.
3. ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમ ક્યારે ચૂકવવી યોગ્ય છે?
ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમ નિયત તારીખ પહેલાં અથવા તે તારીખ સુધીમાં ચૂકવી દેવી યોગ્ય છે.
4. શું વાર્ષિક ફી વિના પણ ક્રેડિટ કાર્ડ મળી શકે છે?
હા, ઘણી બેંકો એવી છે જે કોઈપણ વાર્ષિક ફી વિના ક્રેડિટ કાર્ડની સુવિધા આપે છે.
5. શું ક્રેડિટ કાર્ડથી રોકડ ઉપાડવા પર ચાર્જ લાગે છે?
મોટાભાગની બેંકો ક્રેડિટ કાર્ડથી રોકડ ઉપાડવા પર અમુક ચાર્જ વસૂલે છે.
