કેન્દ્રીય બેંક રેપો રેટ વધારે કે પછી તેમાં ઘટાડો કરે, બંને સ્થિતિમાં લોન અને EMI પર અસર થવાની સંભાવના રહે છે. આ દરમિયાન લોન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ફિક્સ્ડ રેટ અને ફ્લોટિંગ રેટની ઘણી ચર્ચા થાય છે. ઘણા લોકો ફિક્સ્ડ રેટ પર તો કેટલાક લોકો ફ્લોટિંગ રેટ પર લોન લે છે અને દર મહિને પોતાનો હપ્તો ભરે છે. ચાલો જાણીએ કે ફિક્સ્ડ અને ફ્લોટિંગ રેટમાંથી તમારી લોન માટે કયો વિકલ્પ શ્રેષ્ઠ છે.
લોનમાં ફિક્સ્ડ રેટ શું હોય છે?
સૌપ્રથમ ફિક્સ્ડ લોન રેટ વિશે વાત કરીએ. લોન માટે આ દર ખૂબ મહત્ત્વનો છે. ફિક્સ્ડ રેટની વાત કરીએ તો, જ્યારે તમે આ દરના આધારે લોન લો છો, ત્યારે લોનની રકમની ચુકવણી સાથે ભરવામાં આવતું વાર્ષિક વ્યાજ સમગ્ર લોનના સમયગાળા દરમિયાન એકસરખું રહે છે.
એટલે કે બેંક લોન માટે વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરે કે વધારો કરે, તમારી અગાઉથી લીધેલી લોન પર ભરવામાં આવતા હપ્તા અથવા EMI પર કોઈ અસર થતી નથી. તેનો અર્થ એ છે કે ફિક્સ્ડ રેટમાં તમારા માટે લોનનો વ્યાજદર અને માસિક EMI લોન ચૂકવવાના સમગ્ર સમયગાળા દરમિયાન એકસરખાં રહે છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જે લોકો લોન ચૂકવવામાં જોખમ લેવા માગતા નથી અને નિશ્ચિત દરે પોતાની EMI ભરવા માગે છે, તેઓ મોટાભાગે ફિક્સ્ડ રેટ પસંદ કરે છે.
ફિક્સ્ડ લોન રેટ ક્યારે પસંદ કરવો?
જ્યારે તમે લોન ચૂકવવા માટે જોખમ લેવા માગતા ન હો, ત્યારે ફિક્સ્ડ લોન રેટ પસંદ કરવો વધુ સારો માનવામાં આવે છે.
તમે જે લોન લઈ રહ્યા છો અને તેની EMI ભરવામાં તમને અનુકૂળતા હોય, તો તમે આ વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો.
જો વ્યાજદરમાં ઘટાડો થયો હોય અને તમે તે દરને નિશ્ચિત કરવા માગતા હો, તો તમે ફિક્સ્ડ લોન રેટ પસંદ કરી શકો છો.
જો તમને આગામી સમયમાં વ્યાજદરમાં વધારો થવાની અપેક્ષા હોય, તો તમે ફિક્સ્ડ લોન રેટ પસંદ કરી શકો છો.
લોનમાં ફ્લોટિંગ રેટ શું હોય છે?
હવે ફ્લોટિંગ રેટ વિશે વાત કરીએ. દેશમાં મોટાભાગની લોન ફ્લોટિંગ રેટ પર જ આપવામાં આવે છે. કોઈપણ લોન માટે ફ્લોટિંગ રેટ એવો વ્યાજદર છે, જે લોનનો વ્યાજદર વધે ત્યારે વધે છે અને ઘટે ત્યારે ઘટે છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે RBI રેપો રેટમાં વધારો કરે છે, ત્યારે ઘણી બેંકો પોતાની લોનની સુવિધા હેઠળ વ્યાજદરમાં પણ વધારો કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ફ્લોટિંગ રેટ પર લોન લેનારા લોકોએ વધુ રકમનો હપ્તો ભરવો પડે છે.
એ જ રીતે, જો રેપો રેટ ઘટે છે, તો કેટલીક બેંકો લોનના વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરે છે. આ દરમિયાન ફ્લોટિંગ રેટ પર લોન લેનારા લોકોને ફાયદો થાય છે અને તેમની EMI ઘટી જાય છે, જેના કારણે તેમને લાભ મળે છે.
ફ્લોટિંગ રેટ ક્યારે પસંદ કરવો?
જ્યારે તમને અપેક્ષા હોય કે આગામી સમયમાં લોનના વ્યાજદરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, ત્યારે તમે ફ્લોટિંગ રેટ પસંદ કરી શકો છો.
જો તમે વ્યાજદરમાં થતા ઉતાર-ચઢાવ અંગે અનિશ્ચિત હો, તો તમે આ વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો.
જો તમે ઓછા સમયમાં તમારા વ્યાજના ખર્ચમાં થોડી બચત કરવા માગતા હો અને તમને લાગે કે વ્યાજદરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, તો તમે આ વિકલ્પ પસંદ કરી શકો છો.
ફિક્સ્ડ લોન અને ફ્લોટિંગ રેટ વચ્ચેનો મોટો તફાવત
| વિશેષતા | ફિક્સ્ડ રેટ લોન | ફ્લોટિંગ રેટ લોન |
|---|---|---|
| વ્યાજદર | લોનના સમયગાળા દરમિયાન હંમેશાં એકસરખો રહે છે. | બજારની સ્થિતિ અને બેન્ચમાર્ક દર (જેમ કે RBI રેપો રેટ) સાથે બદલાતો રહે છે. |
| માસિક હપ્તો | શરૂઆતથી અંત સુધી સંપૂર્ણપણે સ્થિર અને નિશ્ચિત રહે છે. | વ્યાજદર ઘટવા કે વધવાને કારણે EMI અથવા લોનનો સમયગાળો ઘટી કે વધી શકે છે. |
| બજેટનું આયોજન | સરળ. નાણાકીય આયોજન અને માસિક બજેટ બનાવવું સહેલું હોય છે. | મુશ્કેલ. EMI બદલાવાની સંભાવનાને કારણે બજેટમાં અનિશ્ચિતતા રહે છે. |
| પ્રારંભિક દર | ફ્લોટિંગ રેટની સરખામણીમાં સામાન્ય રીતે 1%થી 2% વધુ હોય છે. | ફિક્સ્ડ રેટની સરખામણીમાં પ્રારંભિક દર સામાન્ય રીતે ઓછો હોય છે. |
| કોને પસંદ કરવો જોઈએ? | જે લોકો જોખમ લેવા માગતા નથી અને જેમને સ્થિર EMI પસંદ છે. | જેમને વ્યાજદરમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા હોય અને જેઓ જોખમ લઈ શકે છે. |
ફ્લોટિંગ રેટ ક્યારે પસંદ કરી શકાય?
જ્યારે તમને લાગે કે વ્યાજદરમાં ઘટાડો થઈ શકે છે, ત્યારે તમે ફ્લોટિંગ રેટ પસંદ કરી શકો છો.
ફિક્સ્ડ લોન રેટ ક્યારે પસંદ કરવો જોઈએ?
જ્યારે તમને લાગે કે વ્યાજદરમાં વધારો થઈ શકે છે, ત્યારે તમારે ફિક્સ્ડ લોન રેટ પસંદ કરવો જોઈએ.
રેપો રેટ શું હોય છે?
રેપો રેટ એ વ્યાજદર છે, જેના આધારે ભારતીય રિઝર્વ બેંક દેશની વ્યાપારી બેંકોને લોન આપે છે.
રેપો રેટ વધવાથી લોનની રકમ પર શું અસર થાય છે?
રેપો રેટ વધવાથી લોનની રકમ વધવાની સંભાવના રહે છે.
રેપો રેટ ઘટે તો શું થાય છે?
રેપો રેટ ઘટે છે, ત્યારે RBI તરફથી બેંકોને ઓછા વ્યાજદરે ધિરાણ મળે છે. તેની અસર એ થાય છે કે બેંકો પાસેથી હોમ લોન સહિતની અન્ય લોન લેવી અને EMI ભરવી સસ્તી થઈ શકે છે.
- લોનમાં ફિક્સ્ડ રેટ શું હોય છે?
- ફિક્સ્ડ લોન રેટ ક્યારે પસંદ કરવો?
- લોનમાં ફ્લોટિંગ રેટ શું હોય છે?
- ફ્લોટિંગ રેટ ક્યારે પસંદ કરવો?
- ફિક્સ્ડ લોન અને ફ્લોટિંગ રેટ વચ્ચેનો મોટો તફાવત
- ફ્લોટિંગ રેટ ક્યારે પસંદ કરી શકાય?
- ફિક્સ્ડ લોન રેટ ક્યારે પસંદ કરવો જોઈએ?
- રેપો રેટ શું હોય છે?
- રેપો રેટ વધવાથી લોનની રકમ પર શું અસર થાય છે?
- રેપો રેટ ઘટે તો શું થાય છે?

