Income Tax Return Penalty: જો તમે ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન એટલે કે ITR ભરતી વખતે તમારી ઇન્કમ ખોટી બતાવો છો અથવા તેને સાચી રીતે નથી બતાવતા, તો હવે તમારે ભારે દંડ ભરવો પડી શકે છે. આવકવેરા વિભાગે આકારણી વર્ષ 2026–27 માટે નવું પેનલ્ટી ફ્રેમવર્ક જાહેર કર્યું છે, જેમાં ખોટી જાણકારી આપવા પર કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમોનો હેતુ ટેક્સપેયર્સને જાગૃત કરવાનો અને નિયમોનું સાચું પાલન સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. ચાલો જાણીએ વિગતો.
ITR ભરતી વખતે ખોટી ઇન્કમ બતાવવા પર દંડ
નવા નિયમો અનુસાર, જો તમે તમારી ઇન્કમ ઓછી બતાવી તો તમારે ટેક્સની રકમ પર 50 ટકા સુધી પેનલ્ટી આપવી પડશે. બીજી તરફ જો આ ભૂલ જાણી જોઈને કરવામાં આવી હોય જેમ કે ખોટી એન્ટ્રી અથવા જાણકારી છુપાવવી તો આ પેનલ્ટી વધીને 200 ટકા સુધી થઈ શકે છે.
લેટ ITR પર દંડ
જો તમે તમારું ITR સમયસર નથી ભરતા અને તેને લેટ ફાઇલ કરો છો, તો હવે મહત્તમ 5000 રૂપિયાનો દંડ લાગશે. વળી જેમની આવક 5 લાખ રૂપિયા સુધી છે, તેમના માટે આ દંડ 1000 રૂપિયા સુધી છે. TDS અથવા અન્ય જરૂરી સ્ટેટમેન્ટ સમયસર ન આપવા પર પ્રતિ દિવસ 200 રૂપિયાનો દંડ લાગી શકે છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાનો ટેક્સ જેમ કે સેલ્ફ-એસેસમેન્ટ ટેક્સ, સમયસર નથી ભરતો, તો તેના પર પણ પેનલ્ટી લાગી શકે છે. આ પેનલ્ટી એસેસિંગ ઓફિસર નક્કી કરે છે અને સામાન્ય રીતે બાકી ટેક્સની રકમ સુધી હોઈ શકે છે. વળી ગંભીર કિસ્સાઓમાં, જેમ કે તપાસ દરમિયાન છુપાયેલી આવક સામે આવવા પર, 10 થી 60 ટકા સુધી દંડ લગાવી શકાય છે. આ એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે જાણકારી ક્યારે અને કેવી રીતે સામે આવી.
આની સાથે સાથે નવા નિયમો હેઠળ, માત્ર આવક છુપાવવા પર જ નહીં, પરંતુ અન્ય ભૂલો પર પણ દંડ લાગી શકે છે જેમ કે એકાઉન્ટ બુક્સ ન રાખવી, ઓડિટ ન કરાવવું, જરૂરી દસ્તાવેજો જમા ન કરવા અથવા કેશ ટ્રાન્ઝેક્શનના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવું વગેરે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો દંડ પૂરી રકમની બરાબર પણ હોઈ શકે છે.
જોકે, કાયદામાં કેટલીક રાહતની જોગવાઈઓ પણ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ એ સાબિત કરી દે છે કે ભૂલ કોઈ વાજબી કારણસર થઈ છે, તો તેના પર પેનલ્ટી લગાવી શકાતી નથી. આ ઉપરાંત કેટલાક કિસ્સાઓમાં પેનલ્ટીમાંથી મુક્તિ પણ મળી શકે છે.
