Motor Vehicle Rules 2026: કેન્દ્ર સરકાર કમર્શિયલ વાહનો અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટર સાથે જોડાયેલા વેપારીઓને મોટી રાહત આપવાની તૈયારી કરી રહી છે. રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલય (MoRTH) એ મોટર વ્હીકલ રૂલ્સમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ ફેરફારોનો સૌથી મોટો લાભ ઇલેક્ટ્રિક (EV), હાઇડ્રોજન અને CNG જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણથી ચાલતા કમર્શિયલ વાહનોના માલિકો અને ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓને મળી શકે છે.
પ્રસ્તાવ હેઠળ આ વાહનોની નિર્ધારિત ઉંમર મર્યાદાને 5 વર્ષ સુધી વધારવાની યોજના છે. એટલે કે જો નિયમો લાગુ થાય છે તો EV, હાઇડ્રોજન અને નેચરલ ગેસથી ચાલતા કમર્શિયલ વાહનોનો અગાઉની સરખામણીએ વધુ સમય સુધી રસ્તા પર વ્યાવસાયિક રીતે ઉપયોગ કરી શકાશે. તેનાથી ફલીટ ઓપરેટર્સ અને ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓના ખર્ચમાં ઘટાડો કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
કંપનીઓને થશે ફાયદો
આનાથી એવી કંપનીઓને ફાયદો થશે જે બસ, ટ્રક, માલવાહક વાહનો અને અન્ય કમર્શિયલ વાહનોનો મોટો ફલીટ ચલાવે છે. વાહનનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવાથી નવા વાહનો ખરીદવાની જરૂરિયાત અમુક હદ સુધી ટાળી શકાશે અને કંપનીઓની મૂડી ખર્ચ ઘટી શકે છે.
બોડી વગરના ચેસિસને લઈને નિયમ
મંત્રાલયે બોડી વગરના ચેસિસ માટે પણ અસ્થાયી રજિસ્ટ્રેશન સાથે જોડાયેલા નિયમોમાં ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આવા ચેસિસને 6 મહિના સુધીનું અસ્થાયી રજિસ્ટ્રેશન મળી શકે છે.
જરૂર પડ્યે તેની અવધિ 30-30 દિવસ માટે વધારવાની જોગવાઈ પણ પ્રસ્તાવિત છે. તેનાથી એવા વાહન ઉત્પાદકો, બોડી બિલ્ડર્સ અને ઓપરેટર્સને સુવિધા મળશે જેમને ચેસિસ પર બોડી તૈયાર કરવામાં અથવા વાહનને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં સમય લાગે છે.
બીજા રાજ્યમાં રજિસ્ટ્રેશન માટે પણ રાહત
- સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર વાહનનું બીજા રાજ્યમાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવા અથવા કોઈ વાહનને Adapted Vehicleમાં બદલવાના કિસ્સામાં પણ અસ્થાયી રજિસ્ટ્રેશનની વ્યવસ્થા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવી છે.
- આવા કિસ્સાઓમાં 45 દિવસ સુધીનું અસ્થાયી રજિસ્ટ્રેશન આપવામાં આવી શકે છે. તેનાથી વાહનને એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્ય સુધી લઈ જવામાં અને ત્યાં જરૂરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં સરળતા રહેશે.
આ કંપનીઓને પણ ફાયદો
સરકારે ઓટો કમ્પોનન્ટ બનાવતી કંપનીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ફેરફારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. Motor Vehicle Rule 33માં ઓટો કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરર્સને સામેલ કરવાની યોજના છે.
આનો ઉદ્દેશ ઓટો કમ્પોનન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) અને નવા ઓટોમોટિવ પ્રોડક્ટ્સના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તેનાથી કંપનીઓને નવા ટેક્નિકલ સોલ્યુશન્સ વિકસાવવામાં અને ઓટોમોબાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીની બદલાતી જરૂરિયાતો અનુસાર કમ્પોનન્ટ તૈયાર કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
નેશનલ પરમિટને લઈને પણ નવી તૈયારી
- કમર્શિયલ વાહનો માટે નેશનલ પરમિટની પ્રક્રિયાને પણ સરળ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. તેના હેઠળ નેશનલ પરમિટ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે જારી કરી શકાશે.
- નેશનલ પરમિટની અવધિ પસંદ કરવાનો વિકલ્પ પણ આપવામાં આવશે. વાહન માલિક 1 વર્ષથી લઈને 5 વર્ષ સુધીની અવધિનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકશે.
- નેશનલ પરમિટની પ્રસ્તાવિત ફી 16,500 રૂપિયા વાર્ષિક રાખવામાં આવી છે.
- તેનાથી ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓને વારંવાર કાગળની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની જરૂરિયાત ઘટી શકે છે અને પરમિટ જારી કરવાની પ્રક્રિયા વધુ ડિજિટલ અને સરળ બની શકે છે.
આની પણ તૈયારી
- ડીલર ટ્રેડ સર્ટિફિકેટમાં VAHANમાંથી માહિતી આપમેળે આવશે.
- તેમાં GST, PAN, ઉદ્યમ આધાર અને CIN જેવી માહિતી સામેલ હશે. તેનાથી ડીલરોને અલગ-અલગ દસ્તાવેજો અને માહિતી વારંવાર દાખલ કરવાની જરૂરિયાત ઘટશે.
- વાહન રજિસ્ટ્રેશનમાં આધાર સાથે લિંક મોબાઇલ નંબરનો ઉપયોગ થશે.
- વાહન પર લોન અથવા હાઇપોથેકેશન હોવાની સ્થિતિમાં એગ્રીમેન્ટ નંબર અથવા લોન એકાઉન્ટ નંબર દાખલ કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.
- નવા પ્રસ્તાવમાં વાહન રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવા માટે VAHAN ડેટાબેઝના ઉપયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વાહનનો નંબર દાખલ કરતાં જ VAHAN પર ઉપલબ્ધ સંબંધિત માહિતી આપમેળે સામે આવી શકશે.
- નેશનલ પરમિટમાં ઇન્શ્યોરન્સ, PUC, ફિટનેસ અને પેન્ડિંગ ચલણની માહિતી પણ દેખાશે.
30 દિવસમાં માંગવામાં આવ્યા સૂચનો
રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયે પ્રસ્તાવિત ફેરફારો પર સ્ટેકહોલ્ડર્સ પાસેથી 30 દિવસની અંદર સૂચનો અને વાંધાઓ માંગ્યા છે. એટલે કે અંતિમ નિયમ લાગુ થતાં પહેલાં ટ્રાન્સપોર્ટ કંપનીઓ, વાહન ઉત્પાદકો, ઓટો કમ્પોનન્ટ કંપનીઓ અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોને પોતાનો અભિપ્રાય આપવાની તક મળશે. સ્ટેકહોલ્ડર્સ પાસેથી મળેલા સૂચનો પર વિચાર કર્યા બાદ નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી શકે છે.
