મુંબઈ, 6 ડિસેમ્બર (ભાષા) ભારતીય રિઝર્વ બેંક (આરબીઆઈ)ના ગવર્નર શક્તિકાંત દાસે સતત 11મી વખત નીતિગત વ્યાજ દરને યથાવત રાખવા પર શુક્રવારે કહ્યું કે તેમના પ્રયાસો ફુગાવાના ઘોડાને નિયંત્રણમાં રાખવા પર કેન્દ્રિત છે.
RBIની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC)ની બેઠક બાદ પત્રકારો સાથે વાત કરતા દાસે કહ્યું કે ફુગાવો અને વૃદ્ધિ વચ્ચેનું સંતુલન ‘અસ્થિર’ બની ગયું છે પરંતુ તેને યોગ્ય સ્થિતિમાં લાવવા માટે તમામ પદ્ધતિઓનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
તેમણે બીજા ક્વાર્ટરમાં જીડીપી વૃદ્ધિ 5.4 ટકા અપેક્ષા કરતાં ઓછી અને ઓક્ટોબરમાં છૂટક ફુગાવો છ ટકાથી વધુ હોવાનો નિર્દેશ કર્યો હતો.
દાસ, જેઓ આગામી સપ્તાહે આરબીઆઈના ગવર્નર તરીકેનો તેમનો બીજો કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે, તેમણે ભવિષ્યમાં પણ લવચીક ફુગાવાના લક્ષ્યાંકની ‘વિશ્વસનીયતા’ ચાલુ રહે તેની ખાતરી કરવા હાકલ કરી હતી.
દાસે કહ્યું, “(મોંઘવારી) ઘોડાએ દૂર જવાનો હિંમતભેર પ્રયાસ કર્યો છે. અમારો પ્રયાસ તેની લગામને અંકુશમાં રાખવાનો છે.”
સેન્ટ્રલ બેંકે મોંઘવારી વધવાની વચ્ચે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (જીડીપી) વૃદ્ધિ અનુમાનને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડીને 6.6 ટકા કર્યું છે. આરબીઆઈએ અગાઉ તે 7.2 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો.
દાસે કહ્યું કે કેન્દ્રીય બેંક માટે ‘આપત્તિજનક’ પ્રતિક્રિયા માટે કોઈ અવકાશ નથી અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓને ધ્યાનમાં લીધા પછી સમયસર કોઈપણ પગલાં લેવામાં આવશે.
તેમણે કહ્યું, “વૃદ્ધિ અને ફુગાવાની ગતિશીલતા વચ્ચેનું સંતુલિત પાત્ર કંઈક અંશે અસ્થિર બની ગયું છે. અમારો પ્રયાસ હવે તે સંતુલનને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે. તેનો અર્થ એ છે કે ફુગાવો અમારા લક્ષ્ય (ચાર ટકા) ની નજીક પહોંચે છે. અમે “વૃદ્ધિમાં તેજી જોવા માંગીએ છીએ. ”
આ સાથે દાસે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે બીજા અર્ધમાં વિકાસ દર પહેલા હાફ કરતા ઘણો સારો રહેશે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળામાં છ ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.
“આગળ જઈને, ચાલુ નાણાકીય વર્ષનો બીજો અર્ધ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક કરતાં વધુ સારો લાગે છે. બીજા અર્ધવાર્ષિક માટે સુધારેલ અનુમાન વધુ સારા ખરીફ ઉત્પાદન, ઉચ્ચ જળાશય સ્તર અને સારી રવી વાવણી પર આધારિત છે,” તેમણે જણાવ્યું હતું.
આ ઉપરાંત, ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ પણ આગામી સમયમાં સામાન્ય થવાની અને છેલ્લા ક્વાર્ટરના નીચા સ્તરેથી પુનઃપ્રાપ્ત થવાની અપેક્ષા છે. ચોમાસા-સંબંધિત વિક્ષેપો પછી માઇનિંગ અને પાવર પણ સામાન્ય સ્થિતિમાં આવવાની અપેક્ષા છે.
દાસે કહ્યું કે MPC ફુગાવો અને વૃદ્ધિ વચ્ચે સંતુલન લાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. આ માટે વિવિધ પોલિસી સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું વૃદ્ધિનું વલણ ઘટી રહ્યું છે ત્યારે તેમણે કહ્યું કે આવા નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું યોગ્ય રહેશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે વર્તમાન તબક્કો પૂરો થતાંની સાથે જ વૃદ્ધિ પાછલા વલણમાં પાછી આવશે.
આરબીઆઈના ડેપ્યુટી ગવર્નર માઈકલ પાત્રાએ જણાવ્યું હતું કે સૌથી મોટી સમસ્યા માંગની બાજુએ રોકાણ અને પુરવઠાની બાજુએ ઉત્પાદનનો અભાવ છે.
“મેન્યુફેક્ચરિંગમાં સૌથી મોટી સમસ્યા વેચાણ વૃદ્ધિમાં ઘટાડો છે અને આ શહેરી ગ્રાહકો પર ફુગાવાની અસરમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. જ્યારે વેચાણ વૃદ્ધિમાં ઘટાડો થાય છે, ત્યારે કંપનીઓ નવી સંપત્તિમાં રોકાણ કરવા માંગતી નથી,” પાત્રાએ જણાવ્યું હતું.
ડેપ્યુટી ગવર્નર એમ રાજેશ્વર રાવે જણાવ્યું હતું કે NRIsની વિદેશી ચલણ થાપણો પર વ્યાજ દરની મર્યાદા વધારવાનો ઉદ્દેશ્ય વધુ મૂડી પ્રવાહને આકર્ષવાનો છે.
