Nominee Rules: નૉમિનીની વિગતો સમયસર અપડેટ ન કરી તો થઈ શકે મુશ્કેલી, બેંક, ઇન્શ્યોરન્સ અને રોકાણ માટે જાણો જરૂરી નિયમો
Nominee Rules: ઘણા લોકોને બેંક અકાઉન્ટ, ઇન્શ્યોરન્સ પૉલિસી અથવા રોકાણમાં નૉમિની ઉમેરવાનું એક નાનું કામ લાગે છે, પરંતુ જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે જ લોકોને તેનું મહત્વ સમજાય છે. જો અકાઉન્ટ હોલ્ડરનું મૃત્યુ થાય, તો યોગ્ય નૉમિનીની માહિતી પરિવાર માટે નાણાં સુધી પહોંચ સરળ બનાવી શકે છે, પરંતુ માત્ર એક વખત નૉમિનીનું નામ નોંધાવી દેવું પૂરતું નથી. સમયની સાથે પરિવાર અને પરિસ્થિતિઓ બદલાય છે, આવી સ્થિતિમાં નૉમિનીની માહિતીને અપડેટ કરતા રહેવું જરૂરી છે. લોકો માટે જરૂરી છે કે તેઓ કોઈપણ વસ્તુમાં નૉમિની પસંદ કરતી વખતે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતોનું ધ્યાન રાખે. આજે અમે તમને આ જ બાબતો વિશે જણાવવાના છીએ. ચાલો વિગતો જાણીએ.
એક વખત નૉમિની બનાવીને ભૂલી ન જશો
ઘણી વખત લોકો બેંક અકાઉન્ટ ખોલતી વખતે નૉમિનીનું નામ નોંધાવી દે છે અને ત્યારબાદ તેને ફરી તપાસતા નથી. આ જ બાબત પાછળથી મુશ્કેલીનું કારણ બની શકે છે. લગ્ન, બાળકનો જન્મ, છૂટાછેડા અથવા પરિવારમાં કોઈ સભ્યનું મૃત્યુ જેવી ઘટનાઓ બાદ જૂની નૉમિની વિગતો બદલવાની જરૂર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં સમયાંતરે તમારા તમામ બેંક અકાઉન્ટ, FD, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર, ઇન્શ્યોરન્સ અને EPF અકાઉન્ટની તપાસ કરો. નૉમિનીનું નામ, તેમની સાથે તમારો સંબંધ, જન્મતારીખ અને અન્ય જરૂરી માહિતી યોગ્ય છે કે નહીં, તે જરૂર તપાસો અને પરિસ્થિતિ અનુસાર તેને અપડેટ કરો.
દરેક રોકાણમાં એક જ નૉમિની
ઘણા લોકોને લાગે છે કે બેંક અકાઉન્ટમાં નોંધાયેલ નૉમિની તમારા દરેક રોકાણનો નૉમિની બની ગયો છે, પરંતુ બેંક અકાઉન્ટ, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર, ડિમેટ અકાઉન્ટ, ઇન્શ્યોરન્સ અને EPF માટે અલગ-અલગ નૉમિનેશન પ્રક્રિયા હોઈ શકે છે. સાથે જ ડિમેટ અકાઉન્ટ અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એકથી વધુ નૉમિની રાખવાની સુવિધા હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં એ પણ નક્કી કરી શકાય છે કે દરેક નૉમિનીને કેટલા ટકા હિસ્સો મળશે. તેથી દરેક નાણાકીય અકાઉન્ટની નૉમિની વિગતો અલગથી તપાસવી વધુ યોગ્ય છે.
સગીરને નૉમિની બનાવવો
જો તમે તમારા નાના બાળકને નૉમિની બનાવી રહ્યા છો, તો માત્ર તેનું નામ નોંધાવી દેવું પૂરતું નથી. બાળક પુખ્ત વયનું થાય ત્યાં સુધી નાણાંનું સંચાલન કોણ કરશે, આ બાબતનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. ખાસ કરીને ઇન્શ્યોરન્સ પૉલિસીમાં સગીરને નૉમિની બનાવવાની સ્થિતિમાં પૉલિસીધારક કોઈ વ્યક્તિને બાળક વતી નાણાં પ્રાપ્ત કરવા માટે નિયુક્ત કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં નૉમિનીની ઉંમર ઓછી હોય ત્યારે સંબંધિત નિયમોને સમજીને જ નિર્ણય લેવો જોઈએ.
નૉમિની અને કાનૂની વારસદાર વચ્ચેનો તફાવત
નૉમિનીનું નામ નોંધાયેલું હોવાનો અર્થ એ જરૂરી નથી કે તે વ્યક્તિ દરેક સ્થિતિમાં તે સંપત્તિનો અંતિમ માલિક બની જશે. ઘણા કિસ્સાઓમાં નૉમિનીની ભૂમિકા મૃત્યુ બાદ નાણાં અથવા સંપત્તિ પ્રાપ્ત કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા સાથે જોડાયેલી હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, બેંકમાં નૉમિનીને ચુકવણી કરવાથી બેંકની જવાબદારી પૂર્ણ થઈ શકે છે, પરંતુ નાણાં કાનૂની વારસદારોના અધિકારોને આધીન હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં મોટી સંપત્તિ અથવા અનેક રોકાણો હોય તો નૉમિનેશન સાથે યોગ્ય વસિયત બનાવવી પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
