NPS Sanchay scheme: ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે, પરંતુ તેમની પાસે નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવકનું કોઈ મજબૂત સાધન હોતું નથી. આ સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને Pension Fund Regulatory and Development Authority એટલે કે PFRDA એ NPS Sanchay Scheme લોન્ચ કરી છે. આને National Pension System નું સરળ અને સહેલું વર્ઝન માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આ નવી યોજનાનો હેતુ ખાસ કરીને તે લોકો સુધી પેન્શન સુવિધા પહોંચાડવાનો છે જેઓ નાના વ્યવસાયો, દૈનિક મજૂરી, ઘરકામ અથવા અન્ય અનૌપચારિક નોકરીઓમાં રોકાયેલા છે. PFRDA ના જણાવ્યા મુજબ આ સ્કીમમાં રોકાણના વિકલ્પો અને એસેટ એલોકેશનને સરળ બનાવવામાં આવ્યું છે જેથી નાણાકીય સલાહકાર વિના પણ લોકો સરળતાથી રોકાણ કરી શકે.
NPS સંચય સ્કીમ શું છે?
સરળ પેન્શન યોજના
NPS Sanchay, National Pension System ના All Citizen Model અને MSF Framework હેઠળ શરૂ કરવામાં આવેલી નવી યોજના છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય પેન્શન રોકાણને સરળ બનાવવાનો છે જેથી સામાન્ય લોકો પણ સરળતાથી તેમાં જોડાઈ શકે. આમાં ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પેટર્ન પહેલાથી જ નક્કી રહેશે જેનાથી રોકાણકારોને વધુ વિકલ્પોની મૂંઝવણ થશે નહીં.
અસંગઠિત ક્ષેત્ર પર ફોકસ
ભારતના લગભગ 90 ટકા વર્કફોર્સ અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે. આવા લોકો પાસે અવારનવાર કોઈ પણ પ્રકારની ઔપચારિક પેન્શન સુવિધા હોતી નથી. NPS Sanchay ખાસ કરીને આ જ લોકો માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે જેથી ભવિષ્યમાં તેમને આર્થિક સુરક્ષા મળી શકે.
કોણ કરી શકે છે રોકાણ?
વય મર્યાદા શું છે?
આ યોજનામાં 18 વર્ષથી લઈને 85 વર્ષ સુધીનો કોઈપણ ભારતીય નાગરિક રોકાણ કરી શકે છે. અરજી જમા કરવાની તારીખે ઉંમર આ મર્યાદાની અંદર હોવી જોઈએ. આ નિયમ તેને બીજી ઘણી પેન્શન યોજનાઓની તુલનામાં વધુ લવચીક બનાવે છે.
KYC જરૂરી રહેશે
NPS Sanchay એકાઉન્ટ ખોલવા માટે રોકાણકારોએ KYC પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. આ માટે Subscriber Registration Form એટલે કે SRF હેઠળ જરૂરી દસ્તાવેજો જમા કરવા પડશે. ઓળખ અને સરનામાના પુરાવા જેવા દસ્તાવેજો જરૂરી રહેશે.
રોકાણ અને ફાળા (Contribution) સાથે જોડાયેલા નિયમો
ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પેટર્ન કેવી રહેશે?
આ યોજનાની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પેટર્ન હાલની સરકારી ક્ષેત્રની યોજનાઓ જેવી કે UPS, NPS અને અટલ પેન્શન યોજના જેવી જ રહેશે. એટલે કે રોકાણને સુરક્ષિત અને સંતુલિત રીતે સંચાલિત કરવામાં આવશે જેથી લાંબા ગાળે બહેતર પેન્શન કોર્પસ તૈયાર થઈ શકે.
ન્યૂનતમ રોકાણ કેટલું હશે?
PFRDA ના જણાવ્યા મુજબ NPS Sanchay માં લઘુત્તમ ફાળો અને આગળની જમા રકમના નિયમો હાલની NPS કોમન સ્કીમ્સ જેવા જ રહેશે. જોકે, ભવિષ્યમાં ઓથોરિટી જરૂરિયાત મુજબ આમાં ફેરફાર કરી શકે છે.
સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો આ સ્કીમમાં ખાતું ખોલવા માટે તમારે શરૂઆતમાં ઓછામાં ઓછા ₹500 જમા કરવા પડશે. તે જ સમયે, ખાતાને સક્રિય રાખવા માટે આખા વર્ષમાં ન્યૂનતમ ₹1000 નું રોકાણ જરૂરી છે. રોકાણકારો દેશભરમાં આવેલા કોઈપણ PoP (Point of Presence) સેન્ટર પર જઈને સરળતાથી NPS Sanchay માં રોકાણ કરી શકે છે. સારી વાત એ છે કે આના નિયમો સામાન્ય NPS જેવા જ રાખવામાં આવ્યા છે, જેનાથી લોકોને નવી વ્યવસ્થા સમજવામાં વધુ તકલીફ પડશે નહીં.
પૈસા ઉપાડવાના નિયમો
આ યોજનામાં આંશિક ઉપાડ (Partial Withdrawal) અને બહાર નીકળવાના નિયમો (Exit Rules) હાલના NPS નિયમો મુજબ જ લાગુ થશે. એટલે કે જરૂરિયાત પડવા પર કેટલીક શરતો સાથે આંશિક ઉપાડની સુવિધા મળશે. નિવૃત્તિ અથવા સ્કીમમાંથી બહાર નીકળતી વખતે પણ હાલના NPS નિયમો લાગુ રહેશે.
NPS Sanchay Scheme અસંગઠિત ક્ષેત્રના કરોડો લોકો માટે પેન્શન પ્લાનિંગને સરળ બનાવવાની દિશામાં મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આમાં રોકાણ પ્રક્રિયાને સરળ રાખવામાં આવી છે જેથી ઓછી નાણાકીય સમજ ધરાવતા લોકો પણ સરળતાથી જોડાઈ શકે. લાંબા ગાળે આ યોજના લોકોને નિવૃત્તિ પછી આર્થિક સુરક્ષા આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
