By : Reena Brahmbhatt
Semiconductor revolution India: આપણે રોજબરોજ સવારથી સાંજ સુધી કેટલીય ચીજો તેવી વાપરતાં હોઈશું કે તેમાં સાવ એટલે સાવ નાનકડી મોબાઈલ સિમ જેવી ચિપ આવે જેના થકી આ સમગ્ર ગેજેટ્સ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ આઇટમ્સ ઓપરેટ થાય કે ચાલે છે. આ ચિપ મીન્સ સેમિકન્ડક્ટર કે જેના માટે હાલમાં કેન્દ્ર સરકારે ISM 2.0 માટે ₹1,29,100 કરોડ મંજૂર કર્યા. મતલબ હવે iPhone, કાર, રોકેટ થી લઈને ફ્રિજ સુધીની “ચિપ” ભારતમાં જ બનશે.જો કે, આપણા માં ના મોટાભાગના સ્વાભાવિક રીતે જ તે નથી જાણતા હોતા કે, આ નાનકડી ચિપ કેટલી જરૂરી અને કેટલી ઉપયોગી છે અને હવે ઘર આંગણે તેના ઉત્પાદનથી પહેલા તો આપણી અન્ય દેશો પરની ઇંડેપેડન્સી ઘટવાની છે.મીન્સ આયાત ઘટશે જે દેશને મોટો ફાયદો છે.ત્યારે અહીં વશુ વાત ન કરતા આ અંગે વિસ્તૃત જાણકારી મેળવીએ તો,
અહીં પહેલો સવાલ તે જ આવે કે, : સેમિકન્ડક્ટર એટલે શું? અને તેનાથી આપણને શું ફાયદો?
1: સેમિકન્ડક્ટર / ચિપ એટલે શું? સૌથી સરળ ભાષામાં
સેમિકન્ડક્ટર એટલે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ નું “દિમાગ”
જેમ માણસનું શરીર દિમાગ વગર કામ ના કરે, એમ કોઈપણ ઈલેક્ટ્રોનિક વસ્તુ ચિપ વગર ચાલે નહીં.
ચિપ શું કરે?
On / Off ના સિગ્નલ આપે. ગણતરી કરે. ડેટા સ્ટોર કરે. બધું કંટ્રોલ કરે.
વાળના એક ટુકડા કરતા પણ નાની આ ચિપમાં 50 અબજ Transistor હોય.
2: ચિપ આપણા રોજિંદા જીવનમાં ક્યાં-ક્યાં વપરાય? 10 જગ્યા
તું સવારે ઉઠે ત્યારથી રાતે સૂઈ જાય ત્યાં સુધી 20+ ચિપ use કરે છે:
1. મોબાઈલ-લેપટોપ: iPhone, Samsung, Dell નો Processor
2. કાર: નવી EV કારમાં 3000+ ચિપ હોય. AC, ABS, GPS બધું ચિપથી ચાલે
3. ઘર: ફ્રિજ, AC, TV, વોશિંગ મશીન, Smart Watch
4. બેંક-UPI: ATM કાર્ડ, UPI ટ્રાન્ઝેક્શન સિક્યોર કરવા
5. હોસ્પિટલ: MRI, CT Scan, Ventilator, Heart Monitor મશીન
6. સરકાર: Aadhaar કાર્ડ, પાસપોર્ટ, EVM મશીન
7. ડિફેન્સ: મિસાઈલ, રડાર, લડાકુ વિમાન, ડ્રોન
8. ઈન્ટરનેટ: Data Centre, 5G Tower, WiFi Router
9. AI અને રોબોટ: ChatGPT, સ્વચાલિત કાર, રોબોટ
10. ખેતી: Smart Tractor, Drone થી દવા છાંટવી
મતલબ ચિપ વગર આજનું જીવન 0 છે.
3: ભારતમાં ક્યાં અને કેવી રીતે બનશે?
સરકાર 3 જગ્યાએ મોટા “ચિપ પ્લાન્ટ” બનાવી રહી છે:
1. ગુજરાત – ધોલેરા: ટાટા + TSMC નો પ્લાન્ટ. ₹91,000 કરોડ
2. આસામ: CG Power નો પ્લાન્ટ
3. ગુજરાત – સાણંદ: Micron નો મેમરી ચિપ પ્લાન્ટ
આને કહેવાય “Fab” – જ્યાં રેતીમાંથી ચિપ બને.
4: ભારતને શું-શું ફાયદા થશે?
ક્ષેત્ર : ફાયદો
1. રોજગાર સીધી 80,000 + આડકતરી 15 લાખ નોકરી. એન્જિનિયર, ટેક્નિશિયન, સપ્લાયર બધાને કામ. ગુજરાતનો યુવા હવે “ચિપ એન્જિનિયર” બનશે
2. Economy 2030 સુધીમાં ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટ $110 Billion નું થશે. GDP માં 1% નો વધારો
3. આત્મનિર્ભરતાઅત્યારે આપણે $24 Billion ની ચિપ Import કરીએ. હવે એ પૈસા ભારતમાં જ રહેશે. ડોલર બચશે
4. સુરક્ષા ડિફેન્સ અને સરકારી ડેટા માટે “Made in India” ચિપ. ચીન પર નિર્ભરતા ખતમ
5. સસ્તા ગેજેટ Import ઓછું = Duty ઓછી = મોબાઈલ, કાર, TV 10-15% સસ્તા થશે
6. ગ્લોબલ પાવર દુનિયા ચીન + તાઈવાન પર નિર્ભર છે. હવે “China + 1” તરીકે દુનિયા ભારત તરફ જોશે
5: પડકાર પણ છે
1. પાણી અને વીજળી: 1 Fab ને રોજ 1 કરોડ લીટર અતિ શુદ્ધ પાણી જોઈએ
2. સમય: Fab બનતા 3-4 વર્ષ લાગે. ટેક્નોલોજી રોજ બદલાય
3. કુશળ માણસો: ચિપ બનાવવા માટે ખાસ ટ્રેન્ડ એન્જિનિયર જોઈએ
નિષ્કર્ષ: આ 21મી સદીનું તેલ છે
જેમ 20મી સદીમાં તેલ વાળો રાજા હતો, એમ 21મી સદીમાં “ચિપ” વાળો રાજા છે.
₹1.29 લાખ કરોડનું રોકાણ ફક્ત ફેક્ટરી નથી. એ ભારતનું ભવિષ્ય છે.
જો આપણે આમાં સફળ થયા તો ભારત ખરેખર “વિશ્વગુરુ” બનશે.
કારણ કે જેની પાસે ચિપ, એની પાસે દુનિયા.

