Success Story: વિનય બાલકૃષ્ણનની સફળતાની કહાની, કૃષિ કચરામાંથી પ્લેટ અને સ્ટ્રો બનાવીને ₹1 કરોડના ટર્નઓવરનું લક્ષ્ય
Success Story: એક સમયે મોરિશિયસની એક વીમા કંપનીમાં મોટા હોદ્દા પર કામ કરી ચૂકેલા વિનય બાલકૃષ્ણને નોકરીના અનુભવને એક નવા બિઝનેસ આઇડિયામાં ફેરવી નાખ્યો. તેમણે કૃષિ કચરામાંથી પર્યાવરણને અનુકૂળ પ્લેટ, વાટકા અને સ્ટ્રો બનાવવાનો વ્યવસાય શરૂ કર્યો. આજે તેમની બ્રાન્ડ થૂશાન (Thooshan) ભારતની સાથે અનેક વિદેશી બજારો સુધી પહોંચી ગઈ છે. તેમની કંપની વીઆઈઆર નેચરલ્સે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં 35 લાખ રૂપિયાનો કારોબાર કર્યો હતો અને હવે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં તેને વધારીને 1 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
બિઝનેસનો વિચાર કેવી રીતે આવ્યો?
વિનય બાલકૃષ્ણનને આ વ્યવસાયનો વિચાર ત્યારે આવ્યો, જ્યારે તેઓ મોરિશિયસમાં આઇલેન્ડ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ કંપનીના CEO તરીકે કામ કરી રહ્યા હતા. ત્યાં તેમણે જોયું કે ભોજન પીરસવા માટે બાયોડિગ્રેડેબલ પ્લેટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ જોઈને તેમના મનમાં સવાલ ઊભો થયો કે આ પ્લેટ કેવી રીતે બનાવવામાં આવે છે અને શું ભારતમાં પણ આવાં ઉત્પાદનો તૈયાર કરી શકાય છે.
ત્યારબાદ તેમણે આ ટેક્નોલોજી વિશે જાણકારી મેળવવાનું શરૂ કર્યું. તેમને જાણવા મળ્યું કે પોલેન્ડની એક કંપની ઘઉંના ભૂસામાંથી પ્લેટ બનાવે છે. અહીંથી તેમને કૃષિ કચરાને ઉપયોગી ઉત્પાદનોમાં ફેરવવાનો વિચાર આવ્યો.
આ રીતે નવા સફરની શરૂઆત કરી
વિનયે નાણાકીય ક્ષેત્રના અલગ-અલગ વિભાગોમાં લગભગ 25 વર્ષ સુધી કામ કર્યું. તેમણે કેરળ યુનિવર્સિટીમાંથી M.Sc.નો અભ્યાસ પણ કર્યો છે. વર્ષ 2013માં ભારત પરત ફર્યા બાદ તેમણે એક નવા ક્ષેત્રમાં કામ કરવાનો નિર્ણય લીધો.
વિનયે 2018થી બાયોડિગ્રેડેબલ ઉત્પાદનો પર સંશોધન શરૂ કર્યું. તેમનો હેતુ એવા ઉત્પાદનો તૈયાર કરવાનો હતો, જે પ્લાસ્ટિક અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતી અન્ય વસ્તુઓનો વિકલ્પ બની શકે. આ જ પ્રયાસના ભાગરૂપે ઓગસ્ટ 2021માં લગભગ 1 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે વીઆઈઆર નેચરલ્સની શરૂઆત થઈ.
કૃષિ કચરામાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે ઉત્પાદનો
કંપની કૃષિમાંથી નીકળતા કચરાનો ઉપયોગ કરીને પ્લેટ, વાટકા અને સ્ટ્રો જેવા ઉત્પાદનો બનાવે છે. આ ઉત્પાદનો બનાવવા માટે ચારથી પાંચ પ્રકારના કૃષિ અવશેષોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. કંપનીને તિરુવનંતપુરમ સ્થિત વૈજ્ઞાનિક અને ઔદ્યોગિક સંશોધન પરિષદ (CSIR) તરફથી પણ સહયોગ મળ્યો હતો.
ત્યારબાદ કંપનીએ થૂશાન બ્રાન્ડ વિકસાવી. મલયાલમમાં થૂશાનનો અર્થ કેળનું પાન થાય છે. શરૂઆતમાં આ બ્રાન્ડ હેઠળ ઘઉંના ભૂસામાંથી પ્લેટ બનાવવામાં આવતી હતી. બાદમાં કંપનીએ પોતાના ઉત્પાદનમાં ફેરફાર કર્યો અને હવે ઘઉંના ભૂસાની જગ્યાએ પલક્કડ મટ્ટાયારીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, તેના બાયોડિગ્રેડેબલ ઉત્પાદનો એક મહિનાની અંદર કુદરતી રીતે વિઘટિત થઈ શકે છે. આ રીતે કૃષિ કચરાને ફેંકી દેવાને બદલે તેમાંથી ઉપયોગી વસ્તુઓ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
1 કરોડના કારોબારનું લક્ષ્ય
વીઆઈઆર નેચરલ્સનું સંચાલન બાદમાં કોયમ્બતૂર ખસેડવામાં આવ્યું હતું. ગયા નાણાકીય વર્ષમાં કંપનીએ 35 લાખ રૂપિયાનો કારોબાર કર્યો હતો. હવે તેનું લક્ષ્ય ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં વાર્ષિક કારોબાર વધારીને 1 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચાડવાનું છે.
કંપનીનાં ઉત્પાદનો અલગ-અલગ કદ અને કિંમતોમાં ઉપલબ્ધ છે. થૂશાનની પ્લેટની કિંમત 9થી 15 રૂપિયાની વચ્ચે છે, જ્યારે ડાંગરના ફોતરામાંથી બનાવવામાં આવતા સ્ટ્રો લગભગ 2.50 રૂપિયામાં વેચવામાં આવે છે.
10 દેશોમાં પહોંચ્યો કારોબાર
વીઆઈઆર નેચરલ્સ હાલમાં બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ (B2B) મોડેલ પર કામ કરે છે. એટલે કે કંપની પોતાનાં ઉત્પાદનો સીધાં ગ્રાહકોને વેચવાને બદલે બીજી કંપનીઓ અને વેપારીઓને સપ્લાય કરે છે. તેના ઉત્પાદનો અમેરિકા, દક્ષિણ આફ્રિકા, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયા સહિત લગભગ 10 દેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે.
