Success Story: આ કહાની ગંસુ મહતોની છે. તેઓ ઝારખંડના રાંચી જિલ્લાના સદમા ગામના રહેવાસી છે. એક સમયે મજૂરી કરીને તેઓ દરરોજ ₹50 કમાતા હતા. પરંતુ ખેતી તરફ વળવાનો નિર્ણય તેમને એટલો ફળ્યો કે તેમણે દિવસ-રાત બમણી ગતિએ પ્રગતિ કરી. ખેતીની સાથે ગંસુએ આધુનિક ટેક્નિક, ડ્રિપ ઇરિગેશન, પ્લાસ્ટિક મલ્ચિંગ અને પોલીહાઉસ ફાર્મિંગ અપનાવ્યું. આજે તેઓ ઑર્ગેનિક શાકભાજીની સાથે લગભગ 40,000 જરબેરાનાં ફૂલોની ખેતી કરી રહ્યા છે. તેનાથી તેમની વાર્ષિક કમાણી ₹60 લાખ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આવો, અહીં ગંસુ મહતોની સફળતાની સફર વિશે જાણીએ.
સુપરવાઇઝરની ઠપકીએ મન બદલી નાખ્યું
ગંસુ મહતોનું શરૂઆતનું જીવન સંઘર્ષોથી ભરેલું હતું. પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ ખરાબ હતી. આ કારણથી તેઓ પોતાનો અભ્યાસ ધોરણ 12થી આગળ ચાલુ રાખી શક્યા નહીં. પરિવારનું ભરણપોષણ કરવા માટે તેમણે 18 વર્ષની ઉંમરે રાંચીમાં દૈનિક મજૂર તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. બાંધકામના સ્થળે પહોંચવા માટે તેઓ દરરોજ સાઇકલ પર 50 કિલોમીટરનું અંતર કાપતા હતા. એક દિવસ કામ દરમિયાન સુપરવાઇઝરની ઠપકીએ તેમને અહેસાસ કરાવ્યો કે મજૂરી કરવી ગુલામી જેવી છે. ત્યારબાદ તેમણે બીજાના ત્યાં કામ કરવાને બદલે પોતાની પૈતૃક જમીન પર જાતે ખેતી કરવાનો નિર્ણય લીધો.
નફાકારક પાકો પર ધ્યાન આપ્યું
ખેતીમાં પાછા ફર્યા બાદ ગંસુ મહતોએ પરંપરાગત પાકોથી અલગ થઈને નફાકારક પાકો પર ધ્યાન આપવાનું શરૂ કર્યું. વર્ષ 1998માં શિમલા મરચાંની સફળ ખેતીથી તેમને ઘણું પ્રોત્સાહન મળ્યું. ત્યારબાદ તેમણે છત્તીસગઢમાંથી માઇક્રો ઇરિગેશન અને ઑર્ગેનિક ખેતીની તાલીમ મેળવી અને તેને પોતાનાં ખેતરોમાં અપનાવી. તેમણે સરકારી યોજનાઓ, જેમ કે PMKSYનો પણ લાભ લીધો. ઓછા પાણી અને સંસાધનો હોવા છતાં પોતાની જમીનની ફળદ્રુપ ક્ષમતા વધારીને તરબૂચ અને શિમલા મરચાં જેવા પાક ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું.
ખેતીનો વ્યાપ વધાર્યો
સમયની સાથે ગંસુ મહતોએ પોતાની ખેતીનો વ્યાપ વધાર્યો. તેમણે પોલીહાઉસ ટેક્નોલોજી અપનાવી. લગભગ 4,000 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં 10 અલગ-અલગ રંગનાં લગભગ 40,000 જરબેરાનાં ફૂલોના છોડ ઉગાડ્યા. ફૂલો ઉપરાંત તેઓ શિમલા મરચાં, રીંગણ, ટામેટાં, કાકડી, કોબી અને અલગ-અલગ પ્રકારનાં મિલેટ્સની પણ મોટા પાયે ખેતી કરે છે. છાણ, ગૌમૂત્ર, લીમડાનાં પાંદડાં અને ગોળમાંથી તૈયાર કરવામાં આવતા ‘અમૃત જળ’ અને ‘મટકા ખાતર’ જેવા જૈવિક ઉપાયોનો ઉપયોગ કરીને તેઓ રાસાયણિક ખાતર વિના શુદ્ધ અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા પાક તૈયાર કરી રહ્યા છે.
જોરદાર કમાણી થઈ રહી છે
આજે ગંસુ મહતો પોતાના વિવિધ પાકો અને ફૂલોની ખેતીના આધારે વાર્ષિક લગભગ ₹60 લાખની કમાણી કરે છે. તેમના ઉગાડેલા ફૂલો સીધા ઇવેન્ટ આયોજકો અને લગ્ન સમારંભના સજાવટકારોને વેચવામાં આવે છે. જ્યારે શાકભાજી સ્થાનિક અને પ્રાદેશિક બજારોની સાથે જથ્થાબંધ વેપારીઓ સુધી પહોંચે છે. પોતાની મહેનત, સૂઝબૂઝ અને આધુનિક ખેતીની પદ્ધતિઓના આધારે તેમણે દૈનિક મજૂરમાંથી સફળ અને સમૃદ્ધ આધુનિક ખેડૂત બનવા સુધીની શાનદાર સફર પૂર્ણ કરી છે.
