30 નવેમ્બર મસાલા માત્ર ભોજનનો સ્વાદ જ નથી વધારતા, પરંતુ તે વિવિધ રોગોથી બચવામાં પણ અસરકારક માનવામાં આવે છે. જો કે, મસાલામાં ભેળસેળના કિસ્સાઓ પણ સતત પ્રકાશમાં આવી રહ્યા છે.
સપ્ટેમ્બર 2024માં, કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સે ત્રણ ડઝનથી વધુ ઉત્પાદનોની તપાસ કરી જેમાં તજનો સમાવેશ થાય છે. ‘કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સ’ એક બિન-લાભકારી સંસ્થા છે જે યુ.એસ.માં વેચાતા ઉત્પાદનો વિશે ગ્રાહકોને માહિતી આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે.
તેણીએ શોધી કાઢ્યું કે ત્રણમાંથી એક પ્રોડક્ટમાં લીડનું સ્તર પ્રતિ મિલિયન 1 ભાગથી ઉપર હતું, જે તેને ન્યૂયોર્કના બજારોમાંથી પાછી ખેંચવા માટે પૂરતું હતું. ન્યુયોર્ક પ્રશાસને મસાલામાં ભારે ધાતુઓની ભેળસેળ અંગે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.
ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ 2024 માં ગ્રાહકોને તજ ધરાવતી કેટલીક બ્રાન્ડ્સમાં સીસા વિશે ચેતવણી આપી હતી. આવી ચેતવણીઓ ગ્રાહકોને ચેતવે છે પરંતુ તેમને આશ્ચર્ય પણ કરાવે છે કે તેઓ જે ઉત્પાદનો ખરીદી રહ્યા છે તે મસાલાવાળા ઉત્પાદનો વપરાશ માટે સલામત છે કે નહીં.
પોષણ વિજ્ઞાનમાં પ્રશિક્ષિત પર્યાવરણીય રોગચાળાના નિષ્ણાત તરીકે, મેં બાળકોમાં પોષણની સ્થિતિ, આહાર અને હેવી મેટલ એક્સપોઝર વચ્ચેના સંબંધોની તપાસ કરી છે.
જ્યારે તજમાં સીસા અને અન્ય ભારે ધાતુઓની વાત આવે છે, ત્યારે ગ્રાહકોએ કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
તજમાં સીસું શા માટે ઉમેરવામાં આવે છે?
-તજનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે બે રીતે થાય છે, ટુકડાના રૂપમાં અથવા મસાલા તરીકે. બંને કિસ્સાઓમાં, તજના ઝાડની સૂકી અંદરની છાલમાંથી તજ મેળવવામાં આવે છે, જે થોડા વર્ષો પછી કાપવામાં આવે છે. ઈન્ડોનેશિયા, વિયેતનામ, શ્રીલંકા, ભારત અને ચીનમાંથી મોટા પાયે અમેરિકામાં તજની આયાત કરવામાં આવે છે.
તજના ઝાડની છાલમાં સીસાના સંચયનું એક કારણ એ છે કે તે દૂષિત જમીનમાં ઉગાડવામાં આવે છે. વધુમાં, પ્રક્રિયા દરમિયાન તજ ધરાવતા ઉત્પાદનોમાં સીસું પણ ઉમેરી શકાય છે.
જ્યારે ગ્રાઉન્ડ તજ તૈયાર કરવામાં આવે છે, ત્યારે કેટલાક ઉત્પાદકો ઉત્પાદનનું વજન વધારવા અથવા તેના રંગને વધારવા માટે જાણી જોઈને લીડ સંયોજનો ઉમેરે છે. આને “ખાદ્ય ભેળસેળ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને જાણીતા અથવા શંકાસ્પદ ભેળસેળવાળા ઉત્પાદનોને યુએસ માર્કેટમાં રજૂ કરવાની મંજૂરી નથી.
જો કે, 2023માં યુ.એસ.માં 3.5 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ડેસીલીટરની બરાબર અથવા તેનાથી ઉપરના સ્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ એલિવેટેડ બ્લડ લીડ લેવલના લગભગ 600 કેસો નોંધાયા હતા, જે મોટાભાગે અમુક બ્રાન્ડની તજ-સફરજનની ચટણીના સેવનથી સંબંધિત હતા.
આ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનમાં વપરાતા તજમાં સીસાનું સ્તર 2,270 થી 5,110 ભાગો પ્રતિ મિલિયન સુધી હતું, જે ખોરાકમાં ભેળસેળ સૂચવે છે. ઉત્પાદન સુવિધાનું FDA દ્વારા નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
એવા કેટલાક પુરાવા છે કે તજની લાકડીઓમાં ગ્રાઉન્ડ તજ કરતાં સીસાનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. યુ.એસ.માં વેચાતી ગ્રાઉન્ડ તજમાં સીસાનું સ્તર 0.02 થી 3.52 ભાગો પ્રતિ મિલિયન છે. આ સ્તર ભેળસેળયુક્ત તજમાં જોવા મળતાં સ્તર કરતાં ઓછામાં ઓછું 1,500 ગણું ઓછું હતું.
કેટલી રકમ જીવલેણ બની શકે છે?
એફડીએ માર્ગદર્શિકા અનુસાર, બાળકોને આહાર દ્વારા દરરોજ મહત્તમ 2.2 માઇક્રોગ્રામ સીસાના સંપર્કમાં આવવું જોઈએ. પ્રજનનક્ષમ વયની સ્ત્રીઓ માટે આ રકમ 8.8 માઇક્રોગ્રામ છે.
પ્રારંભિક જીવનમાં સીસાના વિકાસને અવરોધે છે, તેથી નાના બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓમાં ઉચ્ચ સ્તર ચિંતાનો વિષય છે. લીડ નાના આંતરડામાં શોષાય છે, જ્યાં તે ‘સેલ્યુલર રીસેપ્ટર્સ’ને વળગી શકે છે જે આયર્ન અને અન્ય ધાતુઓને શરીરમાં પરિવહન કરવા માટે વિકસિત થયા છે.
ત્રણ કલાક કે તેથી વધુ સમય સુધી ખાલી પેટ પર રહેવાથી અથવા નાસ્તો ન કરવાથી શરીરની સીસાને શોષવાની ક્ષમતા વધી જાય છે, જેનાથી લોહીમાં લેડનું પ્રમાણ વધી શકે છે.
જે લોકોમાં આયર્નની ઉણપ હોય છે તેઓ સીસાને વધુ ઝડપથી શોષી લે છે.
આ સંજોગોમાં તજ ધરાવતા ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરશો નહીં
-જો એફડીએ અથવા ‘કન્ઝ્યુમર રિપોર્ટ્સ’એ કોઈ પ્રોડક્ટ સામે ચેતવણી જારી કરી હોય, તો તરત જ તેનો ઉપયોગ કરવાનું બંધ કરો.
-જો તમારા ઘરમાં તજનો ઉપયોગ મોટા પ્રમાણમાં થાય છે, અથવા તમારા ઘરમાં બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓ છે અથવા તમે તજથી ભરપૂર કેક, બિસ્કિટ અને પીણાંનું સેવન કરો છો, તો માત્ર સારી અને સુરક્ષિત બ્રાન્ડની પ્રોડક્ટ્સ જ ખરીદો. જો શક્ય હોય તો, તજને બદલે તજની લાકડીઓનો ઉપયોગ કરો.
