US Dollar vs Yuan: ભારતીય કંપનીઓએ વિદેશથી વસ્તુઓ ખરીદવા પર પેમેન્ટની રણનીતિમાં ફેરફાર કર્યો છે. હવે અમેરિકી ડોલરને બદલે ચીનની કરન્સી યુઆન (Yuan) ને મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. તાજેતરમાં ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવા પર ભારતીય કંપનીઓએ તેનું પેમેન્ટ યુઆનમાં કર્યું હતું. વળી, હવે ચીનથી થતી આયાતનું પેમેન્ટ પણ યુઆનમાં કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ખરેખર, અમેરિકી ડોલરની સરખામણીએ ભારતીય રૂપિયામાં રેકોર્ડ ઘટાડો થયો છે. બજારના નિષ્ણાતોના મતે ઇનપુટ કોસ્ટમાં ભારે ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ રૂપિયાનું ઘટતું સ્તર છે. આ કારણે ઘરેલુ કંપનીઓને પોતાની રણનીતિ બદલવાની ફરજ પડી હતી. આયાતનો ખર્ચ ઘટાડવા અને ડોલર પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માટે ઘણી ભારતીય કંપનીઓ હવે ચીનથી થતી આયાતની ચૂકવણી ચીની યુઆનમાં કરી રહી છે અને સ્થાનિક સોર્સિંગને ઝડપથી પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
કંપનીઓએ શું પગલાં ભર્યા?
રૂપિયાની નબળાઈ સામે લડવા માટે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને રિટેલ સેક્ટરની દિગ્ગજ કંપનીઓએ આ પગલાં લીધાં છે:
PG ઇલેક્ટ્રોપ્લાસ્ટ અને સુપર પ્લાસ્ટ્રોનિક્સ જેવી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદક કંપનીઓએ ચીનથી આવતા કમ્પોનન્ટ્સ માટે યુઆનમાં ચૂકવણી કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આનાથી ચીની સપ્લાયર્સ પાસેથી વધુ સારા ભાવ મેળવવામાં મદદ મળી રહી છે. ગોદરેજ એપ્લાયન્સીસ પણ આ પ્રકારની વ્યવસ્થા પર વિચાર કરી રહી છે.
ડિપાર્ટમેન્ટલ સ્ટોર ચેઈન ‘લાઇફસ્ટાઇલ’ એ છેલ્લા બે-ત્રણ મહિનામાં પોતાના કુલ સ્ટોકમાં આયાતનો હિસ્સો ૧૫% થી ઘટાડીને માત્ર ૫% કરી દીધો છે. ફૂટવેર બ્રાન્ડ વૂડલેન્ડે પણ આયાતી ઘટકોમાં ભારે કાપ મૂક્યો છે.
લાઇફસ્ટાઇલના જણાવ્યા અનુસાર, હવે તેમના ફૂટવેર અને લેધર પ્રોડક્ટ્સ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
રૂપિયામાં આવ્યો મોટો ઘટાડો
અહેવાલો અનુસાર, ૨૮ ફેબ્રુઆરીથી અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલા તણાવ બાદથી રૂપિયો ડોલર સામે લગભગ ૩% સુધી તૂટી ચૂક્યો છે. માર્ચના અંતમાં રૂપિયો પહેલીવાર પ્રતિ ડોલર ૯૫ ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. છેલ્લા ચાર-પાંચ મહિનામાં રૂપિયો ડોલર સામે ૪ થી ૫% નબળો પડ્યો છે, જ્યારે યુઆન સામે તેમાં માત્ર ૨% નો ઘટાડો થયો છે. યુઆનની સ્થિરતા જોતા કંપનીઓ તેને ચૂકવણીના વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહી છે.
કંપનીઓની રણનીતિ શું છે?
નિષ્ણાતો માને છે કે જો રૂપિયામાં નબળાઈ ચાલુ રહેશે તો વધુ કંપનીઓ યુઆન પેમેન્ટ, લોકલ સોર્સિંગ અને વૈકલ્પિક સપ્લાય ચેઈન તરફ વળી શકે છે. આનાથી આયાત ખર્ચ ઘટશે અને કિંમતો પરનું દબાણ ઓછું થશે.
