US Trade Deal: અમેરિકામાં યોજાયેલી મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની પાર્ટીને કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે આ ભારત માટે સારા સમાચાર છે. તેમના મતે, આનાથી વેપાર કરારને લઈને અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી વાતચીતમાં ભારત પરનું દબાણ ઘટશે. ભારતે અમેરિકાના રાજકીય માહોલમાં આવેલા આ બદલાવનો લાભ ઉઠાવીને એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારમાં તમામ સંવેદનશીલ મુદ્દાઓનો યોગ્ય રીતે ઉકેલ આવે.
જાણકારોના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકન કોંગ્રેસનાં બંને ગૃહોમાં ડેમોક્રેટ્સની બહુમતી હોવાથી ટ્રમ્પ માટે આગામી બે વર્ષ મુશ્કેલ બની શકે છે. આનાથી ટેરિફ અને બજારમાં પ્રવેશને લઈને વધુ સ્પષ્ટતા આવી શકે છે અને અમેરિકામાં ભારતની નિકાસ વધી શકે છે. અમેરિકા ભારતનું સૌથી મોટું નિકાસ બજાર છે. સાથે જ તેની સાથે ભારત વેપાર સરપ્લસની સ્થિતિમાં છે.
બદલાઈ ગયાં સમીકરણો
જાણીતા ટ્રેડ એક્સપર્ટ બિશ્વજીત ધરે કહ્યું કે અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીથી સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયાં છે. રાષ્ટ્રપતિની સત્તા ઘટશે, કારણ કે કોંગ્રેસ તેમને સંપૂર્ણ છૂટ આપશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે આ ચૂંટણી પછી વાતચીતની મેજ પર ભારતનું પલ્લું ભારે થયું છે. આનાથી સરકાર પરનું દબાણ ઘટશે અને ભારતે બદલાયેલી પરિસ્થિતિનો લાભ ઉઠાવીને સંતુલિત કરાર કરવો જોઈએ.
કોને થશે ફાયદો?
ગયા મહિને અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ કહ્યું હતું કે તેમનો દેશ ભારત સાથેના વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે અને તે આ દિશામાં ઘણો આગળ વધી ચૂક્યો છે. ટેક્સટાઇલ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલના ભૂતપૂર્વ ચેરમેન વિજય અગ્રવાલે કહ્યું કે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીની જીતથી ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિઓની વધુ તપાસ થઈ શકે છે. આનાથી ભારતીય ટેક્સટાઇલ અને એપેરલ નિકાસકારોને ફાયદો થઈ શકે છે.
પરંતુ તેમણે સાથે જ કહ્યું કે હાલના 18 ટકા ટેરિફમાં તાત્કાલિક કોઈ ફેરફાર થવાની શક્યતા નથી. સાથે જ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરારમાં થોડો વિલંબ થઈ શકે છે. ભારતે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર અને કોંગ્રેસ સાથે સક્રિય રીતે વાતચીત કરવી જોઈએ. વેપાર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ કોંગ્રેસના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પના બાકીના કાર્યકાળ દરમિયાન નીતિ વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફાર થવાની શક્યતા નથી.
ભારતીય નિકાસકારો માટે સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ રહેશે કે આગામી દિવસોમાં ટેરિફ અને બજારમાં પ્રવેશને લઈને અમેરિકાની નીતિ કેવી રહે છે. – અજય સહાય, ડિરેક્ટર જનરલ, FIEO
અમેરિકા સાથેનો વેપાર
ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એક્સપોર્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (FIEO)ના ડિરેક્ટર જનરલ અજય સહાયે કહ્યું કે ભારતીય નિકાસકારો માટે સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ રહેશે કે આગામી દિવસોમાં ટેરિફ અને બજારમાં પ્રવેશને લઈને અમેરિકાની નીતિ કેવી રહે છે. આ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ છ મહિનામાં ભારતમાંથી અમેરિકામાં થતી નિકાસ 11 ટકા વધીને 50.8 અબજ ડોલર થઈ હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન અમેરિકામાંથી થતી આયાત 26 ટકા વધીને 32.3 અબજ ડોલર રહી હતી.
