FMGE Passing Percentage of 10 Years: રશિયા, યુક્રેન, પોલેન્ડ, ઈરાન, ચીન, ફિલિપાઈન્સ… લિસ્ટ લાંબુ છે, પરંતુ સત્ય એક જ છે- કે વિદેશ જઈને મેડિકલનો અભ્યાસ કરવાનો ટ્રેન્ડ ભારતીયોમાં વર્ષો વર્ષ વધતો જઈ રહ્યો છે. કારણો અનેક છે- ક્યાંક ઓછી ફી, તો ક્યાંક ઓછા માર્કસ પર એડમિશન, તો કેટલાય લોકો માટે ભારતમાં NEET એક્ઝામનું અત્યંત ટફ કોમ્પિટિશન. વિદેશથી મેડિકલની ડિગ્રી લેવામાં કોઈ વાંધો નથી, જો તમારે પાછા ભારત આવીને અહીં ડોક્ટરીની પ્રેક્ટિસ ન કરવી હોય તો. કારણ કે આ માટે તમારે એક મુશ્કેલ પરીક્ષામાંથી પસાર થવું પડે છે અને આંકડા દર્શાવે છે કે તે FMGE નામની પરીક્ષાને ખૂબ જ ઓછા લોકો પાસ કરી શકે છે.
FMGE શું છે?
જ્યારે આપણે આ વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, ત્યારે સૌથી પહેલા એ જાણવું જરૂરી છે કે FMGE શું છે. FMGE નું ફુલ ફોર્મ છે- ફોરેન મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ એક્ઝામિનેશન (Foreign Medical Graduate Examination). ભારતમાં નેશનલ બોર્ડ ઓફ એક્ઝામિનેશન (NBEMS) દ્વારા આ પરીક્ષા વર્ષમાં બે વાર આયોજિત કરવામાં આવે છે- જૂન અને ડિસેમ્બરમાં. આને એક પ્રકારનો સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટ સમજો, જેના દ્વારા એ તપાસવામાં આવે છે કે જે લોકો વિદેશમાં મેડિકલનો અભ્યાસ કરીને પરત ફરી રહ્યા છે અને ભારતમાં મેડિકલ પ્રેક્ટિસ કરવા ઈચ્છે છે, તેઓ તે લાયક છે કે નહીં.
મેડિકલ ડિગ્રી હોવા છતાં FMGE ની જરૂર કેમ?
ભારતમાં MBBS, BDS સહિત અન્ય મેડિકલ કોર્સમાં એડમિશન માટે NEET UG એક્ઝામ પાસ કરવી પડે છે. પરંતુ ઘણા દેશોમાં મેડિકલ એડમિશન માટે નીટના સ્કોરની જરૂર હોતી નથી. ઘણા સ્ટુડન્ટ્સ જે ભારતમાં નીટ પાસ નથી કરી શકતા અથવા જેમને અહીં સારી કોલેજો નથી મળી શકતી, તેઓ વિદેશ તરફ વળે છે. બીજું- દરેક દેશમાં મેડિકલ કોર્સનો સિલેબસ પણ અલગ હોય છે અને નિયમ-કાયદા પણ અલગ હોય છે. એવામાં એક સમાન લેવલ જાળવી રાખવા અને તે વિદ્યાર્થીઓની યોગ્યતા ચકાસવા માટે FMGE અનિવાર્ય કરવામાં આવી છે.
FMGE માં કેટલા પાસ થાય છે – ૧૦ વર્ષનો ડેટા
હવે આવે છે તે સત્ય જેના વિશે જો તમે પહેલા વાંચ્યું કે સાંભળ્યું ન હોય, તો કદાચ તમને વિશ્વાસ ન આવે. પરંતુ વિદેશથી મેડિકલ ભણીને ડોક્ટર બનનારા જેટલા લોકો ભારતમાં પ્રેક્ટિસ માટે FMG પરીક્ષા આપે છે, તેમાંથી ચોથા ભાગના લોકો પણ તેને પાસ કરી શકતા નથી. ઘણીવાર તો ૧૦% ડોક્ટર્સ પણ આમાં પાસ થઈ શક્યા નથી. આ અમે નહીં, NBEMS દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા FMGE ના આંકડા કહે છે. અહીં ૨૦૧૬ થી ૨૦૨૫ સુધીના વર્ષ મુજબ FMGE પાસિંગ પર્સન્ટેજ આપવામાં આવ્યા છે:
| વર્ષ | FMGE પાસિંગ પર્સન્ટેજ |
| ૨૦૧૬ | ૧૧.૨૨% |
| ૨૦૧૭ | ૭.૪૧% |
| ૨૦૧૮ | ૧૦.૨૦% |
| ૨૦૧૯ | ૨૦.૭૦% |
| ૨૦૨૦ | ૯.૯૪% |
| ૨૦૨૧ | ૨૪.૫૪% |
| ૨૦૨૨ | ૨૩.૩૫% |
| ૨૦૨૩ (જૂન) | ૧૦.૨૦% |
| ૨૦૨૩ (ડિસેમ્બર) | ૨૦.૫૭% |
| ૨૦૨૪ (જૂન) | ૨૦.૮૯% |
| ૨૦૨૫ (જૂન) | ૧૮.૬૧% |
| ૨૦૨૫ (ડિસેમ્બર) | ૨૩.૯% |
છેલ્લા ૧૩-૧૪ વર્ષમાં સૌથી ખરાબ હાલત ૨૦૧૪માં રહી હતી, જ્યારે FMGE માં ૫ ટકા ઉમેદવારો પણ પાસ થઈ શક્યા નહોતા. તે વર્ષે પાસ થનારાઓની કુલ સંખ્યા માત્ર ૪.૯૩% રહી હતી.
FMGE માં કેમ ફેલ થઈ જાય છે આ ફોરેન મેડિકલ ગ્રેજ્યુએટ્સ?
ઉપર જે આંકડા તમે જોયા, તે માત્ર નંબર્સ નથી પણ ચિંતાનો વિષય છે. આ સવાલ ઉઠાવે છે કે- શું બહારના દેશોમાં મેડિકલનો અભ્યાસ એટલો નબળો છે? શું FMGE એટલી બધી ટફ એક્ઝામ છે? આ વિશે એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે અસલમાં આ પરીક્ષા માત્ર યાદશક્તિનું આકલન નથી. તે ચેક કરે છે કે આ ડોક્ટર્સમાં ‘ક્લિનિકલ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ’ કેટલી સારી છે. ઘણા દેશોમાં મેડિકલનું કરિક્યુલમ અને ક્લિનિકલ એક્સપોઝર ભારતના મેડિકલ એજ્યુકેશન સિસ્ટમની સરખામણીમાં એટલું મજબૂત હોતું નથી.
નોંધનીય છે કે FMGE પરીક્ષા કુલ ૩૦૦ ગુણની હોય છે જેમાં પાસ થવા માટે ૧૫૦ ગુણ મેળવવાના હોય છે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ FMGE માં કુલ ૪૩,૯૩૩ ઉમેદવારો હાજર રહ્યા હતા, જેમાંથી ૧૦,૨૬૪ પાસ થયા છે. યોગ્યતાની શરતો પૂરી કરનારા અભ્યાર્થીઓ આ પરીક્ષા ગમે તેટલી વાર આપી શકે છે, તેના માટે કોઈ લિમિટ નથી.
