Gaokao Exam: વિચારો કે આજે તમારી પરીક્ષા છે અને ઘરની બહાર નીકળતા જ એક ચમકતી ટેક્સી તમારી રાહ જોઈ રહી છે. રસ્તાઓ પર ટ્રાફિક જામ ન થાય. કોઈ VIP ની જેમ આખા રસ્તે તમારા માટે ખાસ કોરિડોર તૈયાર કરવામાં આવ્યો હોય. કોઈપણ મુશ્કેલી વગર પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી પહોંચવા માટે સુરક્ષા દળો તૈનાત હોય. પરીક્ષા આપતી વખતે કોઈ પણ પ્રકારનું ડિસ્ટ્રેક્શન ન થાય, તેથી આખો વિસ્તાર શાંત હોય. ગાડીનો એક હોર્ન પણ ન વાગે. કારણ કે તમને જ તો દેશનું ભવિષ્ય માનવામાં આવે છે. કોઈ વિદ્યાર્થીને આવું ટ્રીટમેન્ટ માત્ર ભ્રમ લાગતું હશે. પરંતુ આ દુનિયામાં ઘણા વર્ષોથી દર વર્ષે આવું થઈ રહ્યું છે. ચાલો જાણીએ દુનિયાની સૌથી અઘરી પરીક્ષા ‘ગાઓકાઓ’ વિશે, જે દર વર્ષે એક કરોડથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ આપે છે.
શું છે ગાઓકાઓ (Gaokao) પરીક્ષા?
ગાઓકાઓનું ફૂલ ફોર્મ નેશનલ કોલેજ એન્ટ્રન્સ એક્ઝામ (NCEE) છે, જેને ચીની ભાષામાં ગાઓકાઓ કહેવામાં આવે છે. આ ચીનની રાષ્ટ્રીય સ્તરની યુનિવર્સિટી પ્રવેશ પરીક્ષા છે.
ગાઓકાઓ દુનિયાની સૌથી અઘરી પરીક્ષા કેમ?
દુનિયાની સૌથી અઘરી અને સૌથી મોટી પરીક્ષા માનવામાં આવે છે. તે વિદ્યાર્થીઓની માત્ર ક્ષમતાનું જ નહીં, પરંતુ તેમની સહનશક્તિ અને સાતત્યની પણ કઠિન કસોટી લે છે. આ બાબતો તેને દુનિયાની સૌથી અઘરી પરીક્ષાની શ્રેણીમાં મૂકે છે:
એક કરોડથી વધુ વિદ્યાર્થીઓની મોટી સંખ્યા.
અઘરી સ્પર્ધા.
મર્યાદિત બેઠકો.
ખૂબ લાંબો અને વિગતવાર અભ્યાસક્રમ.
એક જ પરીક્ષા પર આખું ભવિષ્ય ટકેલું હોય છે. કારણ કે મેડિકલ માટે NEET કે એન્જિનિયરિંગ માટે JEE અલગ-અલગ એન્ટ્રન્સ એક્ઝામ હોતી નથી.
કહેવાય છે કે આ એન્ટ્રન્સ એક્ઝામની તૈયારી માટે વિદ્યાર્થીઓ વર્ષો સુધી સૈન્ય જેવું શિસ્ત પાળે છે, જ્યાં ૧૨-૧૨ કલાક સુધી અભ્યાસ થાય છે. વિદ્યાર્થીઓ પર માત્ર વાલીઓ જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સમાજની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતરવાનું દબાણ હોય છે. આ પરીક્ષા બે થી ત્રણ દિવસ ચાલે છે, જેની કુલ અવધિ લગભગ ૯ કલાકની હોય છે.
કોણ આપી શકે છે ગાઓકાઓ પરીક્ષા?
ચીનમાં ગાઓકાઓ પરીક્ષા ૧૨મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓ અથવા તેની સમકક્ષ લાયકાત ધરાવતા લોકો આપી શકે છે. ચીનની કોઈપણ પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મળશે કે નહીં, તે સંપૂર્ણપણે ગાઓકાઓના સ્કોર પર નિર્ભર કરે છે. વિદ્યાર્થીઓ માટે આ પરીક્ષા તેમના ૧૨ વર્ષના શાળાકીય શિક્ષણ અને સખત મહેનતનું અંતિમ પરિણામ હોય છે.
સામાન્ય રીતે આ પરીક્ષા જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં આયોજિત કરવામાં આવે છે. તેમાં ત્રણ ફરજિયાત વિષયો – ચીની, ગણિત અને એક વિદેશી ભાષા હોય છે. આ ઉપરાંત સ્ટ્રીમ મુજબ, સાયન્સ અને હ્યુમેનિટીઝ કે આર્ટ્સ વૈકલ્પિક વિષયો હોય છે.
ગાઓકાઓ પરીક્ષા કોણ લે છે?
ચીનનું શિક્ષણ મંત્રાલય રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગાઈડલાઈન્સ જાહેર કરીને પ્રાંતીય સરકારો સાથે મળીને આ પરીક્ષા આયોજિત કરે છે. આ પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓને તેમના સ્કોરના આધારે દેશની ટોપ યુનિવર્સિટીઓ જેવી કે સિંગહુઆ અને પેકિંગ યુનિવર્સિટી (જેમને ચીનનું MIT અને હાર્વર્ડ પણ કહેવાય છે) માં મનપસંદ કોર્સમાં પ્રવેશ મળે છે. માનવામાં આવે છે કે ગાઓકાઓનો સ્કોર બાળકના ભવિષ્ય, કરિયર અને સામાજિક સ્તરને હંમેશ માટે બદલી શકે છે, તેથી તેને ‘લાઈફ-ડિફાઈનિંગ’ પરીક્ષા કહેવામાં આવે છે.
જેલમાં બને છે ગાઓકાઓનું ‘ટોપ-સિક્રેટ’ પેપર
ગાઓકાઓ એન્ટ્રન્સ એક્ઝામના પ્રશ્નપત્રોને ‘ટોપ-સિક્રેટ’નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. એક રિપોર્ટ મુજબ, પેપર બનાવતા શિક્ષકોની તપાસ થાય છે. પેપર બનાવતી એક્સપર્ટ્સની ટીમ પાસેથી ગોપનીયતા કરાર પર સહી લેવામાં આવે છે અને સિક્રેટ જાળવી રાખવા માટે અઘરી તાલીમ આપવામાં આવે છે.
પેપર બનાવવા માટે સખત નિયમો: પ્રશ્નપત્ર તૈયાર કરવા દરમિયાન, ટીમને કોઈપણ કોમ્યુનિકેશન ગેજેટનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ હોય છે. તેઓ માત્ર લેન્ડલાઈનનો ઉપયોગ કરી શકે છે, તે પણ ખૂબ જરૂર પડે ત્યારે. જેમર લગાવીને મોબાઈલ સિગ્નલ રોકી દેવામાં આવે છે.
પેપર સેટ કરનારાઓનું ‘લોકડાઉન’: પેપર બનાવતા એક્સપર્ટ્સને ત્યાં સુધી બહાર આવવા દેવામાં આવતા નથી જ્યાં સુધી વિદ્યાર્થીઓ પરીક્ષા આપીને કેન્દ્રમાંથી બહાર ન નીકળી જાય. એટલે કે પેપર બનાવવાથી લઈને પરીક્ષા લેવાય ત્યાં સુધી શિક્ષકો ‘લોકડાઉન’માં દુનિયાથી કપાયેલા રહે છે.
અનેક સ્તરે તપાસ: પ્રશ્નપત્રોનું અનેક સ્તરે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે, જ્યાં સુધી એ સ્પષ્ટ ન થઈ જાય કે એક્સપર્ટ્સ વચ્ચે કોઈ અસંમતિ નથી અને માર્કેટમાં ઉપલબ્ધ પ્રેક્ટિસ મટિરિયલમાં રહેલા પ્રશ્નો સાથે કોઈ સામ્યતા નથી, ત્યાં સુધી પ્રશ્નપત્ર ફાઈનલ કરવામાં આવતું નથી.
જેલોમાં પ્રિન્ટિંગ: તેનું પેપર અત્યંત સુરક્ષિત અને એવા સૈન્ય બેઝ અથવા સખત સુરક્ષા ધરાવતી સ્પેશિયલ જેલોમાં પ્રિન્ટ કરવામાં આવે છે, જેની જાણકારી ગુપ્ત રાખવામાં આવે છે. પ્રિન્ટિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન ત્યાં હાજર સૈન્ય કમાન્ડર અને સુરક્ષા ગાર્ડ્સની જવાબદારી હોય છે કે પ્રિન્ટિંગ પ્રેસના કર્મચારીઓ પરીક્ષા પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી બહારની દુનિયાથી સંપૂર્ણપણે કપાયેલા રહે.
શસ્ત્રોથી સજ્જ સેનાના જવાનો પેપર પહોંચાડે છે: પ્રશ્નપત્રને શસ્ત્રોથી સજ્જ સેનાના જવાનો બખ્તરબંધ ગાડીઓમાં પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી પહોંચાડે છે. પ્રિન્ટિંગ પ્રેસથી લઈને પરીક્ષા કેન્દ્રો સુધી પહોંચવા સુધી જીપીએસ સેટેલાઈટથી નજર રાખવામાં આવે છે. રિમોટ વિડિયો મોનિટરિંગ સિસ્ટમ લાગેલી હોય છે.
બે-ત્રણ દિવસ માટે થંભી જાય છે આખું ચીન
ગાઓકાઓ પરીક્ષા દરમિયાન આખા ચીનમાં લોકડાઉન જેવી સ્થિતિ હોય છે. પરીક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારે વરસાદ અને પૂર જેવી કટોકટીની સ્થિતિ માટે યુદ્ધના ધોરણે તૈયારી કરવામાં આવે છે.
પરીક્ષા કેન્દ્રની આસપાસ ટ્રાફિકને ડાયવર્ટ કરવામાં આવે છે.
વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ કોરિડોર બનાવવામાં આવે છે.
પરીક્ષા કેન્દ્રોની લાંબી ત્રિજ્યામાં ગાડીઓના હોર્ન વગાડવા પર પ્રતિબંધ હોય છે. નિયમ તોડવા પર ભારે દંડ કરવામાં આવે છે.
ઘણા શહેરોમાં પરીક્ષા કેન્દ્ર તરફ જતા રસ્તાઓને સામાન્ય જનતા માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવે છે જેથી વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષા આપતી વખતે ગાડીઓના અવાજથી કોઈ પરેશાની ન થાય.
આસપાસની ફેક્ટરીઓનું કામ રોકીને તેમને બંધ કરી દેવામાં આવે છે.
જો કોઈ બિલ્ડિંગનું કામ ચાલતું હોય તો તેને પણ ફરજિયાતપણે બંધ કરાવી દેવામાં આવે છે.
ઘણા વિસ્તારોમાં લોકોના લાઉડસ્પીકર વગાડવા પર રોક લગાવી દેવામાં આવે છે.
સુરક્ષા અને હાઈ-ટેક નકલ રોકવા માટે પરીક્ષા કેન્દ્રોની આસપાસ ‘નો-ફ્લાય ઝોન’ જાહેર કરી દેવામાં આવે છે. ડ્રોન ઉડાડવા પર પણ પ્રતિબંધ હોય છે.
જો કોઈ વિદ્યાર્થી ટ્રાફિકમાં ફસાય છે અથવા એડમિટ કાર્ડ ભૂલી જાય છે, તો પોલીસ બાઈકર્સ હોર્ન વગાડતા પરીક્ષા કેન્દ્ર સુધી પહોંચાડવા માટે વિદ્યાર્થીઓની મદદ કરે છે.
ટેક્સી ડ્રાઈવર્સને સખત સૂચના આપવામાં આવે છે કે તેઓ ગાઓકાઓ એસ્પિરેન્ટ્સને પ્રાધાન્ય આપે. ઘણા શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી ભાડું પણ લેવામાં આવતું નથી.
પરીક્ષા કેન્દ્રની બહાર એમ્બ્યુલન્સ અને ડોક્ટરોની ટીમ તૈનાત રહે છે જેથી કોઈપણ વિદ્યાર્થીની તબિયત બગડે તો તેને તરત મેડિકલ હેલ્પ મળી શકે.
પેપર લીક અથવા નકલ કરવી કે કરાવવી ગંભીર ગુનો માનવામાં આવે છે. પકડાવા પર ૭ વર્ષની જેલ અને દંડની જોગવાઈ છે.
