Higher Education in Russia: રશિયા અને ભારતની મિત્રતા કોઈનાથી છુપાયેલી નથી. બંને દેશો 50ના દાયકાથી જ એકબીજાના મિત્ર રહ્યા છે. જોકે, આ મિત્રતા માત્ર હથિયારોની ખરીદી અથવા રાજકીય જોડાણ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેનો વ્યાપ હાયર એજ્યુકેશન સાથે પણ જોડાયેલો છે. અહીં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. આ જ કારણ છે કે કોઈ ભારતીય વિદ્યાર્થીને રશિયામાં અભ્યાસ કરવા વિશે પૂછવામાં આવે, તો ઘણીવાર તેના મોઢેથી એક જ શબ્દ સાંભળવા મળે છે: MBBS.
રશિયામાં MBBS લોકપ્રિય હોવું સ્વાભાવિક છે, કારણ કે અહીં ઓછા ખર્ચે મેડિકલનો અભ્યાસ કરાવવામાં આવે છે. આ કારણે દર વર્ષે હજારો વિદ્યાર્થીઓ અહીં મેડિકલ ડિગ્રી મેળવવા જાય છે. જોકે, આ રશિયામાં અભ્યાસ સાથે જોડાયેલી તસવીરનો માત્ર અડધો ભાગ છે. તેનું કારણ એ છે કે રશિયાએ અનેક જાણીતા મેથેમેટિશિયન, ફિઝિસિસ્ટ, રોકેટ સાયન્ટિસ્ટ અને કોડર પણ આપ્યા છે. સાયન્સ, મેથ્સ અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રમાં રશિયાનો લાંબો અને મજબૂત ઇતિહાસ રહ્યો છે. અહીંની સરકાર વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને આર્થિક સહાય પણ આપે છે.
રશિયામાં અભ્યાસનો ખર્ચ
રશિયાની 20 સરકારી યુનિવર્સિટીઓના સમૂહ RACUSના જણાવ્યા અનુસાર, અહીં ટ્યુશન ફીમાં 80% સુધીની સબસિડી મળે છે. આ કારણે પ્રોગ્રામ અને ભાષાના આધારે એક શૈક્ષણિક વર્ષનો સરેરાશ ખર્ચ લગભગ 1,500થી 4,000 અમેરિકન ડૉલર (આશરે 1.5 લાખથી 4 લાખ રૂપિયા)ની વચ્ચે આવે છે. આ કારણે પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીમાં રશિયા હાયર એજ્યુકેશન માટે ઓછા ખર્ચાળ દેશ બની જાય છે. RACUS મેડિકલ, એન્જિનિયરિંગ, ઇકોનોમિક્સ અને હ્યુમેનિટીઝ જેવા ક્ષેત્રોમાં 1,200થી વધુ કોર્સનું શિક્ષણ આપે છે.
MBBS સિવાય કયા કોર્સનો અભ્યાસ થાય છે?
– એન્જિનિયરિંગ અને એરોસ્પેસ: રશિયા પોતાની રોકેટ, ન્યુક્લિયર ફિઝિક્સ, રડાર ટેક્નોલોજી અને રોબોટિક્સ ક્ષેત્ર માટે જાણીતું છે. જો તમારે અહીં એન્જિનિયરિંગ અને એરોસ્પેસનો અભ્યાસ કરવો હોય, તો બૌમન મૉસ્કો સ્ટેટ ટેક્નિકલ યુનિવર્સિટી અને MIPT સારી સંસ્થાઓ છે. આ સંસ્થાઓ પોતાની લૅબ્સ અને હાઇ-ટેક ઇન્ડસ્ટ્રી સાથેના જોડાણ માટે જાણીતી છે. આ જ રીતે તમે મૉસ્કો એવિએશન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ અને પીટર ધ ગ્રેટ સેન્ટ પીટર્સબર્ગ પોલિટેક્નિક યુનિવર્સિટીમાં પણ અભ્યાસ કરી શકો છો.
– કમ્પ્યુટર સાયન્સ, IT અને AI: રશિયન પ્રોગ્રામર્સ ICPC જેવી વૈશ્વિક કોડિંગ સ્પર્ધાઓમાં ઘણીવાર ખૂબ સારું પ્રદર્શન કરે છે. તમે અહીં સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ, સાયબર સિક્યુરિટી, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડેટા સાયન્સનો અભ્યાસ કરી શકો છો. અહીંની તાલીમ મજબૂત મેથ્સ અને લૉજિક પર આધારિત છે અને અહીંની ફી પશ્ચિમ યુરોપ અથવા અમેરિકાની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી છે. આ જ કારણ છે કે કમ્પ્યુટર સાયન્સ, IT અને AIના અભ્યાસ માટે રશિયા સારો દેશ છે.
– ડેન્ટિસ્ટ્રી અને ફાર્મસી: જો તમારે રશિયામાં MBBS ન કરવું હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે અહીં મેડિકલ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા અન્ય કોર્સ ઉપલબ્ધ નથી. રશિયામાં ડેન્ટિસ્ટ્રી અને ફાર્મસી બંને ક્ષેત્રમાં 5 વર્ષની સ્પેશિયાલિસ્ટ ડિગ્રી આપવામાં આવે છે. આ ડિગ્રીઓને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત છે. આ કોર્સના અભ્યાસનો ખર્ચ ખાનગી સંસ્થાઓ અથવા પશ્ચિમી દેશોની સરખામણીમાં ઘણો ઓછો છે.
– ઇકોનોમિક્સ, ફાઇનાન્સ અને ઇન્ટરનેશનલ બિઝનેસ: શું તમે બેન્કિંગ, ટ્રેડ અથવા કૉર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા માગો છો? મૉસ્કો અને સેન્ટ પીટર્સબર્ગની શ્રેષ્ઠ યુનિવર્સિટીઓ અંગ્રેજી માધ્યમમાં અભ્યાસના વિકલ્પો અને ક્વૉન્ટિટેટિવ વિષયોમાં સારું પ્રશિક્ષણ આપવા માટે જાણીતી છે.
રશિયામાં બેચલર ડિગ્રી 4 વર્ષમાં પૂર્ણ થાય છે, જ્યારે માસ્ટર્સ ડિગ્રી 2 વર્ષમાં આપવામાં આવે છે. રશિયન યુનિવર્સિટીઓમાં શરૂઆતમાં વર્ગખંડમાં અભ્યાસ અંગ્રેજીમાં થાય છે, પરંતુ રશિયન ભાષા શીખવી જરૂરી છે. શૈક્ષણિક વર્ષ 1 સપ્ટેમ્બરથી 30 જૂન સુધી ચાલે છે, જેમાં બે સેમેસ્ટર હોય છે. તમને જાન્યુઆરીના અંતથી ફેબ્રુઆરીની શરૂઆત સુધી બે અઠવાડિયાની શિયાળાની રજા અને જુલાઈથી ઑગસ્ટ સુધી બે મહિનાની ઉનાળાની રજા મળે છે. આ દરમિયાન તમે રશિયામાં રહી શકો છો અથવા પોતાના ઘરે જઈ શકો છો.
