Indian Students Abroad: ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સમગ્ર વિશ્વમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે અને તેમની સંખ્યા દર વર્ષે વધી રહી છે. આ દર્શાવે છે કે વિદેશી યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશ મેળવવામાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓનો રસ કેટલો વધી રહ્યો છે. વિદેશ મંત્રાલયના ડેટા અનુસાર, 2025 માં 18 લાખથી વધુ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિદેશમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે બે વર્ષ પહેલા સુધી આ સંખ્યા 13 લાખ હતી. આ રીતે, ફક્ત બે વર્ષમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં 5 લાખનો વધારો થયો છે.
હવે અહીં પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ કયા દેશોમાં સૌથી વધુ જઈ રહ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ત્રણ દેશો એવા છે જ્યાં ભારતીયો ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે સૌથી વધુ જાય છે. તેમાં અમેરિકા, કેનેડા અને બ્રિટનનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકામાં 331,602 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ છે, જ્યારે કેનેડામાં 137,608 વિદ્યાર્થીઓ અને યુકેમાં 98,890 વિદ્યાર્થીઓ છે. એટલું જ નહીં, ભારતીયો ઓસ્ટ્રેલિયા, જર્મની, આયર્લેન્ડ, કઝાકિસ્તાન, કિર્ગિસ્તાન, રશિયા, યુક્રેન જેવા દેશોમાં પણ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.
વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાના કારણો શું છે?
IIT, IIM અને AIIMS જેવી ટોચની ભારતીય સંસ્થાઓ ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ પ્રદાન કરે છે, પરંતુ અહીં બેઠકોની સંખ્યા મર્યાદિત છે. અહીં પ્રવેશ માટે કઠિન સ્પર્ધા છે, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ વિદેશમાં પ્રવેશ વિકલ્પો શોધવાનું શરૂ કરે છે.
સારી કારકિર્દી અને ઇમિગ્રેશનનો વિકલ્પ પણ વિદ્યાર્થીઓને વિદેશ જવા માટે મજબૂર કરી રહ્યો છે. જો તમારી પાસે વિદેશી નોકરી હોય, તો વિદેશમાં નોકરી મેળવવી સરળ બને છે. અમેરિકા અને કેનેડા જેવા દેશો અભ્યાસ પછીના કાર્ય અને કાયમી નિવાસના માર્ગો પ્રદાન કરે છે, જે વિદેશમાં અભ્યાસ કર્યા પછી સ્થાયી થવાનો વિકલ્પ ખોલે છે.
પોષણક્ષમ શિક્ષણ પણ ભારતીયોને વિદેશમાં અભ્યાસ કરવા આકર્ષિત કરી રહ્યું છે. યુરોપમાં ઘણા દેશો છે જ્યાં ભારત કરતાં ઓછી ફીમાં અભ્યાસ કરી શકાય છે. જર્મની એક એવો દેશ છે જ્યાં ટ્યુશન ફી ચૂકવવાની જરૂર નથી. ફ્રાન્સ અને ઇટાલી પણ શિષ્યવૃત્તિ અને ઓછા જીવન ખર્ચને કારણે લોકપ્રિય બની રહ્યા છે.
નાણાકીય સહાય અને શિષ્યવૃત્તિ પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિદેશ જાય છે તેનું કારણ છે. ઘણી યુનિવર્સિટીઓ, ખાસ કરીને બ્રિટન અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં, ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને શિષ્યવૃત્તિ આપી રહી છે. આનાથી અભ્યાસનો ખર્ચ ઓછો થાય છે અને વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મેળવવાની તક મળે છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ વિદેશમાં અભ્યાસ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે તેનું એક મહત્વપૂર્ણ કારણ વૈશ્વિક સંપર્ક પણ છે. વિદ્યાર્થીઓને વિદેશમાં અભ્યાસ કરીને વિવિધ સંસ્કૃતિઓ વિશે શીખવાની તક મળે છે. આનાથી તેમની વાતચીત કુશળતામાં પણ સુધારો થાય છે અને તેઓ નેટવર્કિંગ કરવામાં સક્ષમ બને છે.
