JEE Main Tie Breaking Rule: અંડરગ્રેજ્યુએટ એન્જિનિયરિંગ કોર્સમાં એડમિશન માટે દર વર્ષે લાખો સ્ટુડન્ટ્સ જોઈન્ટ એન્ટ્રન્સ એક્ઝામ (JEE Main) આપે છે. જેઈઈ એસ્પિરન્ટ્સની સંખ્યા લાખોમાં હોવાને કારણે ઉમેદવારોને એક સરખા પર્સન્ટાઈલ મળવા એ સામાન્ય વાત છે. પરંતુ આઈઆઈટી એડમિશન માટે એક-એક નંબર મહત્વનો હોય છે.
જો બે કે તેથી વધુ સ્ટુડન્ટ્સનો એનટીએ સ્કોર (પર્સન્ટાઈલ) એક સરખો હોય તો કોમ્પિટિશન વધુ ટફ બને છે. એવામાં એનટીએનો જેઈઈ મેન ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમ (JEE Main Tie-Breaking Rule) કામ આવે છે.
પેપર 1 (BE/BTech) માં ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમ
જેઈઈ મેન પેપર 1 કોમ્પ્યુટર-આધારિત પરીક્ષા (CBT) મોડમાં આયોજિત કરવામાં આવે છે અને તેમાં ગણિત, ફિઝિક્સ અને કેમિસ્ટ્રી જેવા ત્રણ વિષયો સામેલ હોય છે. આ જ વિષયોને ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમનો આધાર બનાવવામાં આવ્યા છે. દરેક સબ્જેક્ટને બે ભાગમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે: સેક્શન A, જેમાં 20 મલ્ટીપલ ચોઈસ બેઝ્ડ ક્વેશ્ચન (MCQs) હોય છે, અને સેક્શન B, જેમાં પાંચ ન્યુમેરિકલ બેઝ્ડ સવાલો હોય છે. કુલ મળીને, આ 300 નંબરના પેપરમાં 75 સવાલ આવે છે. બંને સેક્શનમાં નેગેટિવ માર્કિંગ લાગુ થાય છે.
જેઈઈ મેન રિઝલ્ટ પછી પેપર 1 માં, જો બે કે તેથી વધુ કેન્ડિડેટ્સનો ટોટલ NTA સ્કોર એક જેવો હોય છે તો ટાઈ બ્રેકિંગ નિયમ દ્વારા રેન્ક આપવામાં આવે છે. તેના ઘણા તબક્કા છે, જે અહીં જોઈ શકો છો:
પહેલો તબક્કો મેથ્સના આધારે: સૌથી પહેલા એનટીએ સ્કોર ટાઈ થવા પર મેથ્સમાં મેળવેલા પર્સન્ટાઈલ જોવામાં આવે છે. જેનો સ્કોર વધારે હોય તેને વધુ સારો રેન્ક મળે છે.
બીજો તબક્કો ફિઝિક્સના આધારે: જો મેથ્સનો સ્કોર પણ સરખો હોય તો ફિઝિક્સનો સ્કોર જોવામાં આવે છે.
ત્રીજો તબક્કો કેમિસ્ટ્રીના આધારે: મેથ્સ પછી ફિઝિક્સનો સ્કોર પણ સરખો હોય તો પછી કેમિસ્ટ્રીના પર્સન્ટાઈલના આધારે રેન્ક નક્કી થાય છે.
ચોથો તબક્કો ઓછા ખોટા જવાબ: જો મેથ્સ, ફિઝિક્સ અને કેમિસ્ટ્રીના સ્કોર સરખા હોય તો પછી ઓછા ખોટા જવાબોને આધાર બનાવવામાં આવે છે. એ જોવામાં આવે છે કે કયા સ્ટુડન્ટ્સે કુલ કેટલા આન્સર ખોટા આપ્યા છે. ઓછા ખોટા આન્સર આપનાર વિદ્યાર્થીઓને વધુ સારો રેન્ક મળે છે.
પાંચમો તબક્કો એક્યુરેસી: જો ટાઈ ફરી પણ નથી તૂટતી, તો ધ્યાન ફરીથી સચોટતા (accuracy) પર જાય છે. આમાં જે ઉમેદવારના તમામ સેક્શનમાં સાચા જવાબોની સરખામણીએ ખોટા જવાબોનો રેશિયો ઓછો હોય છે, તેને સારો રેન્ક આપવામાં આવે છે.
એક જ રેન્ક: જોકે એવું બહુ ઓછું જોવા મળે છે, પરંતુ આ તમામ માપદંડો અજમાવ્યા પછી પણ જો ટાઈ જળવાઈ રહે છે, તો બંને ઉમેદવારોને એક જ રેન્ક આપવામાં આવે છે.
Paper 2A (BArch) ના ટાઈ-બ્રેકિંગના નિયમ
Paper 2A, જે BArch ના ઉમેદવારો માટે છે, તે અલગ-અલગ રીતે આયોજિત કરવામાં આવે છે. મેથ્સ અને એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ કોમ્પ્યુટર-આધારિત રીતે થાય છે, જ્યારે ડ્રોઈંગ ટેસ્ટ A4 શીટ પર ઓફલાઈન હોય છે. મેથ્સ સેક્શનમાં સેક્શન A માં 20 MCQ અને સેક્શન B માં પાંચ ન્યુમેરિકલ વેલ્યુ-આધારિત સવાલો હોય છે. એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટમાં 50 MCQ હોય છે, અને ડ્રોઈંગ ટેસ્ટમાં બે સવાલો હોય છે. પેપરના કુલ અંક 400 હોય છે, અને મેથ્સ તથા એપ્ટિટ્યુડ સેક્શનમાં નેગેટિવ માર્કિંગ લાગુ પડે છે.
Paper 2A માટે, ટાઈ-બ્રેકિંગની પ્રક્રિયા ઉમેદવારોના મેથ્સમાં NTA સ્કોરની સરખામણી કરીને શરૂ થાય છે. જો ઉમેદવારોના સ્કોર ફરી પણ સરખા રહે છે, તો તેમના એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટના સ્કોર પર વિચાર કરવામાં આવે છે, અને ત્યારબાદ ડ્રોઈંગ ટેસ્ટની પરફોર્મન્સ જોવામાં આવે છે. આ પછી પણ જો સ્ટુડન્ટ્સનો સ્કોર સેમ રહે છે તો ફરીથી એક્યુરેસી જોવામાં આવે છે. તમામ સેક્શનમાં સાચા જવાબોની સરખામણીએ ખોટા જવાબોનો રેશિયો ઓછો હોય તેને ઊંચો રેન્ક આપવામાં આવે છે.
Paper 2B (BPlanning) ના ટાઈ-બ્રેકિંગના નિયમ
જેઈઈ મેન Paper 2B, BPlanning માં પણ પહેલા મેથ્સના સ્કોરના આધારે તફાવત કરવામાં આવે છે. જો ટાઈ જળવાઈ રહે છે, તો તેમના એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટના સ્કોરની સરખામણી કરવામાં આવે છે, અને ત્યારબાદ પ્લાનિંગ-આધારિત સેક્શનનો સ્કોર જોવામાં આવે છે. તેમ છતાં સ્ટુડન્ટ્સનો સ્કોર એક જેવો બની રહ્યો હોય તો ઓછા ખોટા જવાબ આપનાર સ્ટુડન્ટને સારો રેન્ક આપવામાં આવે છે. પાછલા પેપરોની જેમ જ, જો આ તમામ તબક્કાઓ પછી પણ ટાઈ બ્રેક નથી થતી, તો સ્ટુડન્ટ્સને એક જ રેન્ક આપી દેવામાં આવે છે.
NTA સ્કોરમાં 7 દશાંશનું મહત્વ
જેઈઈ મેન પર્સન્ટાઈલ (NTA સ્કોર) ને 7 દશાંશ (decimal) સુધી કેલ્ક્યુલેટ કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ટાઈ બ્રેકિંગના સમયે આ સૌથી વધુ કામ આવે છે. એનટીએ સ્કોર 7 દશાંશ સુધી હોવાને કારણે ટાઈ-બ્રેકિંગની શક્યતા ઓછામાં ઓછી થઈ જાય છે.
જેઈઈ મેન ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમમાં મોટો ફેરફાર
ગત વર્ષે જેઈઈ મેન ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. પહેલા સ્ટુડન્ટ્સનો એનટીએ સ્કોર ટાઈ થવા પર તેમની ઉંમરને પણ આધાર બનાવવામાં આવતી હતી. એટલે કે જે સ્ટુડન્ટની ઉંમર વધારે હોય તેને વધુ સારો રેન્ક મળતો હતો. પરંતુ 2026 થી આ ટાઈ-બ્રેકિંગ નિયમને સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવામાં આવ્યો છે. હવે રેન્ક માત્ર મેરિટ અને એક્યુરેસીના આધારે મળે છે. જો ફરી પણ ટાઈ જળવાઈ રહે તો સ્ટુડન્ટ્સને એક જ રેન્ક આપવામાં આવે છે.
