Own Scribe Ban: સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓમાં દિવ્યાંગ (PwD) ઉમેદવારો માટે લેખકોનો ઉપયોગ કરવાના નિયમો હવે વધુ કડક બન્યા છે. કેન્દ્ર સરકારે એક નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે, જે હેઠળ તમામ પરીક્ષા સંસ્થાઓ માટે આગામી બે વર્ષમાં પોતાનો લેખક પૂલ તૈયાર કરવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. અગાઉ ઉપયોગમાં લેવાતી ‘પોતાના લેખક’ સિસ્ટમ ધીમે ધીમે સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવશે.
ફેરફારો શા માટે કરવામાં આવ્યા?
સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકાનો હેતુ પરીક્ષાઓમાં પારદર્શિતા અને ન્યાયીતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. ઘણી વખત ખાનગી લેખકો અને ઉમેદવારો વચ્ચે મિલીભગતની ઘટનાઓ સામે આવી હતી, જેના કારણે પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા. UPSC, SSC અને NTA જેવી સંસ્થાઓએ પણ આ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
નવી જોગવાઈઓ શું હશે?
પરીક્ષા સંસ્થાઓએ બે વર્ષમાં એક પ્રશિક્ષિત અને દેખરેખ હેઠળનો લેખક પૂલ તૈયાર કરવો પડશે.
ત્યાં સુધી ‘પોતાના લેખક’ને ખાસ સંજોગોમાં જ મંજૂરી આપવામાં આવશે.
લેખકની લાયકાત પરીક્ષાની લઘુત્તમ લાયકાત કરતાં 2-3 વર્ષ ઓછી હોવી જોઈએ.
લેખક એક જ પરીક્ષાનો ઉમેદવાર ન હોઈ શકે અને હિતોનો કોઈ સંઘર્ષ ન હોવો જોઈએ.
દિવ્યાંગ ઉમેદવારો જે લખી શકતા નથી તેમને દરેક કલાક માટે ઓછામાં ઓછો 20 મિનિટનો વધારાનો સમય મળશે.
દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે સુવિધાઓ
નવી માર્ગદર્શિકામાં જણાવાયું છે કે પરીક્ષા કેન્દ્રો સંપૂર્ણપણે સુલભ હોવા જોઈએ. જેમ કે રેમ્પ, લિફ્ટ, પહોળા કોરિડોર, ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર બેસવાની વ્યવસ્થા, ઓડિયો જાહેરાત સુવિધાઓ વગેરે. આ ઉપરાંત, ન્યુરોડાયવર્સ વિદ્યાર્થીઓ અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ ધરાવતા ઉમેદવારો માટે શાંત રૂમ પણ પૂરા પાડવામાં આવશે.
ઉમેદવારોને સ્વતંત્ર રીતે પરીક્ષા આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. આ માટે, બ્રેઇલ, સ્ક્રીન રીડર્સ (JAWS, NVDA), સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ સોફ્ટવેર અને રેકોર્ડિંગ ઉપકરણો જેવી સહાયક ટેકનોલોજીની મદદ લેવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. ઉમેદવારોનો વ્યક્તિગત અને તબીબી ડેટા ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ, 2023 હેઠળ સુરક્ષિત રહેશે. તે જ સમયે, જો અધિકારીઓ બેદરકારી દાખવે તો શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરી શકાય છે.
