Railway Station Master Job: રેલવેમાં અધિકારી સ્તરના પદ પર નોકરી મેળવવા માગો છો? તો તમારા માટે આગામી દિવસોમાં નવી જગ્યાઓ આવવાની છે. સ્ટેશન માસ્ટરની 1200 જગ્યાઓ પર નવી ભરતી પ્રસ્તાવિત છે. સામાન્ય રીતે રેલવે રિક્રૂટમેન્ટ બોર્ડ (RRB) સ્નાતક સ્તરની ભરતીમાં આ પદ માટે પણ જગ્યાઓ બહાર પાડતું આવ્યું છે, પરંતુ હવે સ્ટેશન માસ્ટરની જગ્યાઓ અલગ ભરતી દ્વારા ભરવામાં આવશે. આવી સ્થિતિમાં ઉમેદવારો સ્ટેશન માસ્ટરની નોકરી વિશે જાણવા માગે છે. રેલવેમાં સ્ટેશન માસ્ટરની નોકરી કેવી હોય છે? તેમને કેટલો પગાર મળે છે? સ્ટેશન માસ્ટરનું કામ શું હોય છે? અહીં તમે આ નોકરીની રૂપરેખા વિશે સમજી શકો છો.
સ્ટેશન માસ્ટર કોણ બની શકે છે?
- સ્ટેશન માસ્ટરનું પદ અધિકારી સ્તરનું હોય છે. તેથી તેના માટે એ જ સ્તરનું શિક્ષણ માગવામાં આવે છે.
- સ્ટેશન માસ્ટર બનવા માટે ઉમેદવારો પાસે કોઈપણ માન્ય યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતકની ડિગ્રી હોવી જોઈએ.
- આ પદ માટે કોઈ ચોક્કસ અભ્યાસશાખાની ડિગ્રી નક્કી કરવામાં આવી નથી. એટલે કે સામાન્ય સ્નાતક ઉમેદવારો પણ આ પદ માટે અરજી કરી શકશે.
- અગાઉ આ પદ માટે ઉમેદવારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષ હોવી જરૂરી હતી. પરંતુ હવે લાયકાત સંબંધિત નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. લઘુત્તમ વયમર્યાદા 18 વર્ષથી વધારીને 20 વર્ષ કરવામાં આવી છે. જ્યારે મહત્તમ ઉંમર 30 વર્ષ રહેશે. ભારતીય રેલવે સ્થાપના નિયમાવલીની જોગવાઈઓમાં સુધારા સાથે આ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે.
- મહત્તમ ઉંમરમાં રેલવેના નિયમો અનુસાર કેટેગરી પ્રમાણે છૂટ પણ મળશે. SC/ST કેટેગરી માટે 5 વર્ષ અને OBC (નોન-ક્રીમી લેયર) માટે 3 વર્ષની છૂટ રહેશે.
સ્ટેશન માસ્ટરનાં કામ અને ફરજો
રેલવેમાં સ્ટેશન માસ્ટરનું પદ જવાબદારીભર્યું હોય છે. તેમના પર ટ્રેનના સંચાલનથી લઈને સિગ્નલ, ટ્રૅક અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા સહિત અનેક પ્રકારનાં કામની જવાબદારી હોય છે. તેમની ફરજો અલગ-અલગ શિફ્ટમાં હોય છે. ખાસ કરીને તહેવારો અને ભીડવાળા સમય દરમિયાન રેલવે સ્ટેશન પર તેમણે વધુ સતર્કતાથી કામ કરવું પડે છે. તેમનાં કામ નીચેના મુદ્દાઓ દ્વારા સમજી શકાય છે.
- ટ્રેનોને સ્ટેશન પર રોકવા, રવાના કરવા અને તેમની સુરક્ષિત અવરજવર સાથે જોડાયેલા તમામ નિયમોનું નિરીક્ષણ કરવું. બધું યોગ્ય રીતે થઈ રહ્યું છે કે નહીં તેની ખાતરી કરવી.
- ટ્રેનની અવરજવર માટેના સિગ્નલ અને ટ્રૅક બદલવાની વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કરવું. તે યોગ્ય રીતે કામ કરે છે કે નહીં તે તપાસવું.
- સ્ટેશન પર ટ્રેનના સંચાલનમાં કોઈ પ્રકારની ખામી તો નથી ને તે તપાસવું. જો કોઈ અડચણ આવે, તો તરત જ અધિકારીઓને જાણ કરવી અને જરૂરી કાર્યવાહી કરવી.
- સ્ટેશન પર નિયુક્ત કર્મચારીઓના કામ, શિસ્ત અને મુસાફરો સાથેના તેમના વર્તનનું નિરીક્ષણ કરવું.
- ટ્રેનના સંચાલન, અકસ્માતો અને તેની સાથે જોડાયેલા જરૂરી રેકોર્ડ તથા અહેવાલ તૈયાર કરવા.
- સ્ટેશન પર મુસાફરોને કોઈપણ પ્રકારની સમસ્યા થાય, તો તેમની વાત સાંભળવી અને તેના પર યોગ્ય કાર્યવાહી કરવી.
- અકસ્માત અથવા કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં રાહત અને બચાવ કામગીરીની જવાબદારી સંભાળવી. તેની સાથે જોડાયેલી ટીમો વચ્ચે સંકલન સાધવું.
- સ્ટેશન માસ્ટર પર આવી જ બીજી અનેક જવાબદારીઓ પણ હોઈ શકે છે.
સ્ટેશન માસ્ટરનો પગાર કેટલો હોય છે?
રેલવેમાં સ્ટેશન માસ્ટરના પદ પર સાતમા પગાર પંચ અનુસાર લેવલ-6 પ્રમાણે પગાર મળશે. મૂળ પગાર ₹35,400 છે. જોકે હાથમાં મળતો પગાર તેનાથી વધારે હશે, કારણ કે મૂળ પગાર ઉપરાંત તેમાં રેલવેના સરકારી ભથ્થાં પણ ઉમેરાશે. આ પદ પર મેડિકલ, DA અને HRA જેવી સુવિધાઓ પણ મળશે. આથી તમામ ભથ્થાં સહિત માસિક પગાર સારો બને છે અને હાથમાં મળતો પગાર પણ વધી જાય છે.
પસંદગી પ્રક્રિયા કેવી હોય છે?
સ્ટેશન માસ્ટરના પદ માટેની પસંદગી પ્રક્રિયામાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. બે પરીક્ષાઓને બદલે હવે સ્ટેશન માસ્ટરની ભરતીમાં એક જ સિંગલ-સ્ટેજ CBT હશે.
- બેને બદલે એક જ CBT: રેલવે બોર્ડે નવી ભરતી માટેની ભરતી પ્રક્રિયામાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. હવે બે તબક્કાની કમ્પ્યુટર આધારિત પરીક્ષા દૂર કરીને એક જ કમ્પ્યુટર આધારિત કસોટી (CBT) લેવામાં આવશે.
- 100 ગુણની પરીક્ષા: એક CBT લેવામાં આવશે. તેમાં 100 ગુણનું પેપર હશે. તેના માટે 2 કલાકનો સમય મળશે. પરીક્ષામાં મૂળભૂત વિજ્ઞાન, ગણિત અને ડેટા વિશ્લેષણમાંથી 60 ગુણના, લોજિકલ ક્ષમતામાંથી 20 ગુણના અને રીઝનિંગમાંથી 20 ગુણના પ્રશ્નો આવશે.
- 8 ગણા ઉમેદવારોની ટૂંકી યાદી: લેખિત પરીક્ષા દ્વારા ખાલી જગ્યાઓની સંખ્યાના 8 ગણા વધુ ઉમેદવારોને CBAT માટે ટૂંકી યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવશે.
- CBAT અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી: લેખિત પરીક્ષા પાસ કરનારા ઉમેદવારોએ કમ્પ્યુટર આધારિત એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ (CBAT) પણ પાસ કરવો પડશે. તેમાં લેખિત પરીક્ષાને 70 ટકા અને CBATને 30 ટકા વેઇટેજ આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ દસ્તાવેજોની ચકાસણી અને મેડિકલ ટેસ્ટ પણ પાસ કરવો પડશે. અંતે અંતિમ મેરિટ લિસ્ટ જાહેર કરવામાં આવશે.
આ જ મહિનામાં ભરતી આવશે?
સ્ટેશન માસ્ટરની આ ભરતી 1200 જગ્યાઓ માટે બહાર પાડવામાં આવશે. હાલમાં RRB દ્વારા NTPC UG અને સ્નાતક સ્તરની ખાલી જગ્યાઓ માટે અરજીઓ લેવામાં આવી રહી છે. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે રેલવે આ જ મહિનામાં આ ભરતીની જાહેરાત પણ જાહેર કરી શકે છે. આ ભરતી યોજવાની જવાબદારી RRB અજમેરને સોંપવામાં આવી છે. દેશભરમાં આ જ બોર્ડ આ ભરતી માટે પરીક્ષા યોજશે. આ માટે તમે ઇન્ડિયન રેલવે અને RRBની સત્તાવાર વેબસાઇટની નિયમિત મુલાકાત લઈ શકો છો.
