Gujarat First Sounding Rocket: ગુજરાતમાં ધોલેરાની ધરતી પરથી લોન્ચ થયું પહેલું સાઉન્ડિંગ રોકેટ, જાણો કયા કામમાં થાય છે ઉપયોગ?

Arati Parmar
3 Min Read

Gujarat First Sounding Rocket: ગુજરાતમાં અમદાવાદથી 100 કિલોમીટરના અંતરે આવેલા ધોલેરાથી શનિવારે પહેલું સાઉન્ડિંગ રોકેટ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. આ પ્રસંગે રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયા પણ હાજર રહ્યા હતા. આ રોકેટ એક સ્ટાર્ટઅપ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. ગુજરાતમાં અવકાશ સંશોધન ક્ષેત્રે આ એક મોટું કદમ માનવામાં આવી રહ્યું છે. જ્યારે રાજ્યનું પહેલું સાઉન્ડિંગ રોકેટ ધોલેરા પાસેના બાવળિયારીથી લોન્ચ કરીને એક સીમાચિહ્ન સ્થાપિત કર્યું છે. ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ની પહેલ હેઠળ, આ રોકેટનું એરફ્રેમ અમદાવાદ સ્થિત ઓમસ્પેસની પ્રયોગશાળામાં કાર્બન ફાઈબર અને અદ્યતન મિશ્રિત સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.

બપોરે 1 વાગ્યે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું સાઉન્ડિંગ રોકેટ

આ સિંગલ-સ્ટેજ સબ-ઓર્બિટલ સાઉન્ડિંગ રોકેટ 14 માર્ચના રોજ બપોરે લગભગ 1:00 વાગ્યે ધોલેરા પાસે બાવળિયારીમાં સ્થાપિત એક અસ્થાયી લોન્ચ કોમ્પ્લેક્સથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. આ રોકેટ લગભગ 3 કિલોમીટરની ઊંચાઈ સુધી પહોંચ્યું અને તેણે પ્રોપલ્શન, એવિઓનિક્સ અને એક ઓટોનોમસ રિકવરી સિસ્ટમ સહિત ઘણી મુખ્ય પ્રણાલીઓનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કર્યું. રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની ઉપસ્થિતિમાં આ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. સાઉન્ડિંગ રોકેટના લોન્ચિંગ માટે ત્યાં એક અસ્થાયી કંટ્રોલ રૂમ પણ બનાવવામાં આવ્યો હતો. મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ આનો વીડિયો પણ શેર કર્યો છે.

- Advertisement -

રોકેટ ડેટા એકત્ર કરશે

કેબિનેટ મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ આ લોન્ચિંગ પ્રત્યક્ષ રીતે નિહાળ્યું અને યુવા વૈજ્ઞાનિકોની ટીમને અભિનંદન પાઠવ્યા. તેમણે આ સિદ્ધિને અવકાશ ટેકનોલોજીમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવાના રાજ્ય સરકારના વિઝન દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું. આ રોકેટને અમદાવાદ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ ‘ઓમસ્પેસ રોકેટ એન્ડ એક્સપ્લોરેશન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ (OSRE) એ વિકસાવ્યું અને લોન્ચ કર્યું છે. ખાનગી અવકાશ ક્ષેત્રમાં ગુજરાત માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ કદમ છે. રોકેટમાં હવામાન સંબંધી ડેટા એકત્ર કરવામાં સક્ષમ એક નાનો પ્રાયોગિક પેલોડ પણ સાથે લઈ જવામાં આવ્યો હતો. આ લોન્ચિંગ ભારતીય વિમાનમથક સત્તામંડળ (AAI), ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડ, નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિદેશાલય (DGCA) પાસેથી જરૂરી પરવાનગીઓ અને ટેકનિકલ સહાય મેળવ્યા બાદ સંપન્ન કરવામાં આવ્યું હતું.

- Advertisement -

રિસર્ચમાં મદદ કરે છે સાઉન્ડિંગ રોકેટ

સાઉન્ડિંગ રોકેટ એ એક અથવા બે તબક્કાવાળું ઘન પ્રણોદક (solid propellant) રોકેટ છે. જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે પૃથ્વીના ઉપરના વાતાવરણમાં (50 થી 1500 કિમી) વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો, સંશોધન, હવામાન વિજ્ઞાન અને નવી અવકાશ ટેકનોલોજીના પરીક્ષણ માટે કરવામાં આવે છે. આ વૈજ્ઞાનિક ડેટા એકત્ર કરવા માટે સસ્તું અને ઝડપી માધ્યમ છે. ભારતીય અવકાશ એજન્સી ISRO એ 1965 થી સ્વદેશી રીતે સાઉન્ડિંગ રોકેટ લોન્ચ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

- Advertisement -
Share This Article