Indian Fishermen Pakistan Jail: કોવિડ બાદથી કોઈ સંપર્ક નહીં, પાકિસ્તાનમાં બંધ ભારતીય માછીમારોની વતન વાપસી માટે પરિવારજનોની અપીલ
Indian Fishermen Pakistan Jail: ભારત અને પાકિસ્તાનના સ્વતંત્રતા દિવસ પહેલાં પાકિસ્તાનની જેલોમાં બંધ ભારતીય માછીમારોના પરિવારજનોએ બંને દેશોની સરકારોને તેમના સ્વજનોની મુક્તિ અને વતન વાપસી માટે અપીલ કરી છે. શનિવારે અમદાવાદમાં પાકિસ્તાન ઇન્ડિયા પીપલ્સ ફોરમ ફોર પીસ એન્ડ ડેમોક્રસી અને નેશનલ ફિશવર્કર્સ ફોરમ દ્વારા આયોજિત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં પરિવારજનોએ 14 અને 15 ઑગસ્ટના અવસરે માછીમારોને મુક્ત કરવાની માંગ કરી હતી.
અહેવાલ મુજબ, મુંબઈના વરિષ્ઠ પત્રકાર અને સામાજિક કાર્યકર જતિન દેસાઈએ જણાવ્યું કે કરાચીની મલિર જેલમાં હાલમાં 198 ભારતીય માછીમારો બંધ છે. તેમાંના 178 પોતાની સજા પૂર્ણ કરી ચૂક્યા છે અને તેમની રાષ્ટ્રીયતાની પણ પુષ્ટિ થઈ ચૂકી છે. તેમણે કહ્યું, ‘અમે માંગ કરીએ છીએ કે તેમને તાત્કાલિક ભારત પરત લાવવામાં આવે.’
દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, કોવિડ મહામારી પહેલાં સુધી જેલમાં બંધ માછીમારોના પરિવારજનોને તેમના સ્વજનોના પત્રો મળતા હતા, પરંતુ હવે આ પ્રક્રિયા પણ બંધ થઈ ગઈ છે.
બંને સંગઠનોએ જણાવ્યું કે મલિર જેલ (કરાચી)માં બંધ 198 ભારતીય માછીમારોમાં 144 ગુજરાતના, 24 દીવના અને 18 મહારાષ્ટ્રના છે. તેમાંના મોટા ભાગના લોકોને કાઉન્સ્યુલર એક્સેસ મળી ચૂક્યો છે.
દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, 10 માછીમારોએ 16 જુલાઈ 2021ના રોજ પોતાની સજા પૂર્ણ કરી હતી, પરંતુ તેઓ હજુ પણ જેલમાં છે. 115એ 16 માર્ચ 2022, 21એ 17 નવેમ્બર 2022, 10એ 31 જાન્યુઆરી 2023 અને 22એ 18 જુલાઈ 2024ના રોજ પોતાની સજા પૂર્ણ કરી હતી. તેમ છતાં તેમની મુક્તિ થઈ નથી.
ભારતની જેલોમાં પણ 53 પાકિસ્તાની માછીમારો બંધ છે. બંને દેશો વચ્ચે 1 જુલાઈના રોજ વહેંચાયેલી કેદીઓની તાજી યાદીમાં તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
વિદેશ મંત્રાલયે 1 જુલાઈના રોજ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનને 188 ભારતીય માછીમારો અને નાગરિક કેદીઓની મુક્તિ તથા વતન વાપસીની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે, જેમણે પોતાની સજા પૂર્ણ કરી લીધી છે. મંત્રાલયે પાકિસ્તાનને એવા 13 નાગરિક કેદીઓને તાત્કાલિક કાઉન્સ્યુલર એક્સેસ આપવાની પણ માંગ કરી હતી, જેમના ભારતીય નાગરિક હોવાની શક્યતા છે.
છ વર્ષથી પતિની રાહ
આ આંકડાઓની પાછળ એવા પરિવારોની લાંબી રાહ જોવાની કહાનીઓ છે, જેમના માટે ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધોમાં થતો દરેક ઉતાર-ચઢાવ સીધો તેમના ઘરો સુધી પહોંચે છે.
ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ઊના તાલુકાના લેરકા ગામના ભાવનાબેન સોલંકીના પતિ મહેશભાઈ છ વર્ષ પહેલાં માછલી પકડવા માટે દરિયામાં ગયા હતા. ઘરેથી નીકળતી વખતે તેમના છેલ્લાં શબ્દો હતા, ‘હું માછલી પકડવા જઈ રહ્યો છું અને પાછો આવી જઈશ. ચિંતા કરશો નહીં.’
ભાવનાબેન કહે છે, ‘તે વૈશાખ (એપ્રિલ-મે)નો મહિનો હતો, જ્યારે મહેશભાઈ દરિયામાં ગયા હતા.’ ત્યારબાદ તેમને તેમના પતિ વિશે જે માહિતી મળી, તે એ હતી કે તેમને પાકિસ્તાનમાં પકડી લેવામાં આવ્યા છે.
ભાવનાબેનના લગ્ન માત્ર 17 વર્ષની ઉંમરે મહેશભાઈ સાથે થયા હતા. તેમને બે પુત્રો છે. મહેશભાઈ પકડાયા ત્યારે તેમનો નાનો પુત્ર માત્ર પાંચ મહિનાનો હતો. આજે તે પોતાના મોટા ભાઈ સાથે શાળાએ જાય છે. આ દરમિયાન મહેશભાઈની માતાનું અવસાન થઈ ચૂક્યું છે. ભાવનાબેન અને તેમના બંને બાળકો હવે પથારીવશ સસરા સાથે રહે છે. પરિવાર પાસે જીવનનિર્વાહ માટે પૂરતા અને નિયમિત સાધનો નથી.
આવી જ કહાની ગીર સોમનાથ જિલ્લાના કોડીનાર તાલુકાના કોટડા બંદર ગામની મંજુબેન બારિયાની છે. તેમના 22 વર્ષીય પુત્ર મયૂરને 2021માં માછલી પકડતી વખતે કથિત રીતે પાકિસ્તાની જળસીમામાં પ્રવેશવાના આરોપસર પકડી લેવામાં આવ્યો હતો. એ જ વર્ષે મંજુબેનના પતિનું પણ અવસાન થયું હતું.
મંજુબેન કહે છે, ‘તે જન્માષ્ટમી આસપાસ માછલી પકડવા માટે ઘરેથી નીકળ્યો હતો. દર રક્ષાબંધન પર તેની બહેનો તેને રાખડી બાંધવાની રાહ જુએ છે, પરંતુ અમને તેની કોઈ ખબર મળી નથી.’
આશરે 45 વર્ષીય મંજુબેન ખેતી મજૂર તરીકે કામ કરીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે અને તેમને એક દિવસના કામ માટે વધુમાં વધુ 300 રૂપિયા મળે છે.
તેઓ કહે છે, ‘અમે ઉપમુખ્યમંત્રી હર્ષ સાંઘવીને મળ્યા હતા. ગયા વર્ષે વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓને પણ મળ્યા હતા. અમારી માત્ર એક જ માંગ છે કે તેમને અને તેમના જેવા અન્ય લોકોને તેમના વતનમાં પરત લાવવામાં આવે.’
ભાવનાબેન અને મંજુબેન ઉપરાંત શુક્રવારે (7 ઑગસ્ટ) કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દીવના વાણકબારાની જાગૃતિબેન ભાવેશભાઈ સોલંકી અને જીવેબેન રામજીભાઈ સોલંકી તેમજ કોટડા બંદરની ધનિબેન કાનજીભાઈ બામણિયાએ પણ ગાંધીનગરમાં ઉપમુખ્યમંત્રી હર્ષ સાંઘવી સાથે મુલાકાત કરી હતી. તમામે પોતાના સ્વજનોની મુક્તિ અને ભારત વાપસીની માંગ કરી હતી.
