Mumbai Ahmedabad Bullet Train: હવે એ સત્તાવાર રીતે પુષ્ટિ થઈ ગઈ છે કે રેલવે અમદાવાદ-મુંબઈ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કા પર ભારતમાં નિર્મિત બુલેટ ટ્રેન B28 ચલાવશે. મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેનનું સંચાલન ઓગસ્ટ 2027માં શરૂ થવાનું નિર્ધારિત છે. રેલ મંત્રાલયે એક સંસદીય સમિતિને જાણ કરી કે રાષ્ટ્રીય પરિવહન કંપનીએ સુરતથી વાપી (97 કિમી) સુધીના માર્ગ પર BEML દ્વારા નિર્મિત ટ્રેનસેટનો ઉપયોગ કરીને કામગીરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. રેલવે સંબંધિત સંસદીય સ્થાયી સમિતિનો રિપોર્ટ મંગળવારે સંસદના બંને ગૃહોમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. આ રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે જ્યારે સમિતિએ મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ-સ્પીડ રેલ (MAHSR) પ્રોજેક્ટની અપડેટ પૂર્ણ કરવાની સમયમર્યાદા વિશે પૂછપરછ કરી.
બુલેટ ટ્રેનના રિપોર્ટમાં શું છે
મંત્રાલયે કહ્યું કે બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ એક અત્યંત જટિલ અને ટેકનોલોજી-આધારિત પ્રોજેક્ટ છે. આ પ્રોજેક્ટમાં જાપાન અને અન્ય દેશો પાસેથી ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર અને ખરીદી/પુરવઠો સામેલ છે. શિંકાન્સેનની E10 શ્રેણીનો વિકાસ જાપાનમાં ચાલી રહ્યો છે, તેથી તેના સંબંધમાં વિગતવાર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. જોકે, B28 (ભારત નિર્મિત બુલેટ ટ્રેનસેટ) નો ઉપયોગ કરીને સંચાલન શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
BEML માં ચાલી રહ્યું છે નિર્માણ
મંત્રાલયે પેનલને એ પણ જાણ કરી કે વૈકલ્પિક સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ (ETCS L2 પર આધારિત) માટે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યા છે અને કામ શરૂ થઈ ગયું છે. મંત્રાલયે વધુમાં જણાવ્યું કે B28 નું નિર્માણ હાલમાં બેંગલુરુના BEML માં ચાલી રહ્યું છે. મંત્રાલયે કહ્યું કે સિવિલ સ્ટ્રક્ચર્સ, ટ્રેક, ઇલેક્ટ્રિકલ, સિગ્નલિંગ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન સંબંધિત તમામ કાર્યો પૂર્ણ થયા પછી અને ટ્રેનસેટની સપ્લાય પછી જ પ્રોજેક્ટ શરૂ થવાની સંભવિત સમયમર્યાદા જાણી શકાશે.
280 કિમી પ્રતિ કલાકની હશે ઝડપ
રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જોકે, સુરત-વાપી (97 કિમી) રૂટ પર ઓગસ્ટ 2027માં B28 (ભારત નિર્મિત બુલેટ, 280 કિમી પ્રતિ કલાક) નું સંચાલન શરૂ કરવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. ખર્ચમાં સંભવિત વધારો, તેના મુખ્ય કારણો અને ખર્ચમાં વધારો રોકવા માટે લેવામાં આવી રહેલા વિશિષ્ટ પગલાં અંગે પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું. મંત્રાલયે પેનલને જાણ કરી હતી કે ડિસેમ્બર 2015માં પ્રોજેક્ટનો મૂળ અંદાજિત ખર્ચ 97,636 કરોડ રૂપિયા હતો અને તે વ્યવહારુતા રિપોર્ટ (Feasibility Report) પર આધારિત હતો. બાંધકામની યોજના શરૂઆતમાં અંશતઃ વાયડક્ટ પર અને મુખ્યત્વે તટબંધ પર બનાવવામાં આવી હતી.
બુલેટ ટ્રેનમાં ક્યાં કેટલો બજેટ ખર્ચ થયો
મંત્રાલયે સમિતિને જણાવ્યું હતું કે વ્યવહારુતા રિપોર્ટમાં જે પરિબળો પર વિચાર કરવામાં આવ્યો ન હતો, તેના કારણે ખર્ચમાં વધારો થયો છે. ટેક્સ અને સેસ (29,330 કરોડ રૂપિયા), યુટિલિટી શિફ્ટિંગ (2,625 કરોડ રૂપિયા), સ્ટેશન એક્સેસ ડેવલપમેન્ટ (2,195 કરોડ રૂપિયા), પાવર સોર્સ વ્યવસ્થા (1,250 કરોડ રૂપિયા), સ્વદેશી ટ્રેનો અને ETCS સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ (16,500 કરોડ રૂપિયા), ટિકિટિંગ સિસ્ટમ (283 કરોડ રૂપિયા) અને વન મંજૂરીને કારણે વૈધાનિક શુલ્ક (400 કરોડ રૂપિયા).
મુંબઈમાં 16,695 કરોડ રૂપિયા જમીનનું વળતર
મંત્રાલયે કહ્યું કે આ સિવાય, ઉત્પાદનના આર્થિક પરિબળો (મોંઘવારી અને ભાવ વધારો) માં વધારાને કારણે ખર્ચમાં 19,084 કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે, કારણ કે પ્રોજેક્ટને વર્ષ 2015માં મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને શહેરી વિસ્તારોમાં, મુંબઈમાં જમીનની કિંમત સહિત જમીનના દરમાં ભારે વધારાને કારણે જમીન, પુનઃવસન અને પુનઃસ્થાપન ખર્ચ વધીને 16,695 કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો છે. મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ સ્પીડ રેલ લાઈન પ્રોજેક્ટ માટે સુધારેલા ખર્ચનો અંદાજ મંજૂરીને અધીન છે.
