High Cholesterol in Women: હાઈ કોલેસ્ટ્રોલના લક્ષણો મહિલાઓમાં પણ દેખાઈ શકે છે, આંખો અને શરીરમાં થતા આ ફેરફારોને અવગણશો નહીં

મહિલાઓમાં પણ શાંતિથી વધી રહ્યું છે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ, આ સંકેતો દેખાય તો થઈ જાઓ સાવચેત

High Cholesterol in Women: કોલેસ્ટ્રોલનું નામ સાંભળતાં જ સામાન્ય રીતે લોકો તેને માત્ર ખાણીપીણી સાથે જોડાયેલી સમસ્યા માને છે. પરંતુ લોહીમાં LDL એટલે કે લો-ડેન્સિટી લાઇપોપ્રોટીન કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર વધવાથી હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ ઊભું થઈ શકે છે. મહિલાઓમાં આ સમસ્યા ખાસ ધ્યાન આપવા જેવી છે, કારણ કે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ સામાન્ય રીતે કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો આપતું નથી. ઘણી વખત નિયમિત બ્લડ ટેસ્ટમાં પહેલીવાર તેની જાણ થાય છે, જ્યારે લાંબા સમય સુધી વધેલું LDL ધમનીઓમાં ફેટી પ્લાક જમા થવાનું અને હૃદયરોગનું જોખમ વધારી શકે છે. શરીરમાં થતા કેટલાક ફેરફારો ખૂબ વધારે કોલેસ્ટ્રોલ અથવા તેની સાથે જોડાયેલી અન્ય સમસ્યાઓના સંકેત હોઈ શકે છે, પરંતુ માત્ર આ ફેરફારોને જોઈને હાઈ LDLની પુષ્ટિ કરી શકાતી નથી. તેથી લક્ષણોની સાથે નિયમિત તપાસ અને હૃદય સંબંધિત જોખમોને સમજવું પણ જરૂરી છે.

હાઈ કોલેસ્ટ્રોલને “સાઇલેન્ટ પ્રોબ્લેમ” શા માટે કહેવામાં આવે છે?

LDLને ઘણીવાર “ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ” કહેવામાં આવે છે. જ્યારે લોહીમાં તેનું પ્રમાણ વધારે હોય છે, ત્યારે તે ધમનીઓની દીવાલોમાં જમા થઈને પ્લાક બનાવી શકે છે. સમય જતાં આ પ્લાક ધમનીઓને સાંકડી કરી શકે છે અને હૃદય સુધી લોહી પહોંચવામાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. તેનાથી કોરોનરી હાર્ટ ડિસીઝ, હાર્ટ અટેક અને સ્ટ્રોકનું જોખમ વધી શકે છે. તેને સાઇલેન્ટ પ્રોબ્લેમ એટલા માટે કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તે શાંતિથી વધે છે અને તેના લક્ષણોને અન્ય સમસ્યાઓ સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે.

મહિલાઓમાં હાઈ LDLના કયા સંકેતો હોઈ શકે છે?

ધ્યાન રાખો, નીચે આપેલા સંકેતો બધી મહિલાઓમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનાં લક્ષણો હોતા નથી. કેટલાક સંકેતો ખૂબ વધારે અથવા આનુવંશિક રીતે વધેલા કોલેસ્ટ્રોલ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે, જ્યારે અન્ય હૃદયરોગની ચેતવણી આપી શકે છે.

આંખોની આસપાસ પીળા નિશાન અથવા ગાંઠો દેખાવા

આંખોની પાંપણોની આસપાસ પીળા રંગના નરમ અથવા સપાટ જમાવ જોવા મળે, તો તે Xanthelasma હોઈ શકે છે. તેમાં કોલેસ્ટ્રોલ અને અન્ય લિપિડ જમા થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં તે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ સાથે જોડાયેલા હોય છે, ખાસ કરીને જ્યારે પરિવારમાં નાની ઉંમરે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અથવા હૃદયરોગનો ઇતિહાસ હોય.

શ્વાસ ચઢવો અથવા અસામાન્ય થાક અનુભવવો

જો LDLને કારણે ધમનીઓમાં પ્લાક જમા થઈ ગયો હોય અને હૃદય સુધી લોહીનો પ્રવાહ પ્રભાવિત થવા લાગે, તો શ્વાસ ચઢવો અથવા અસામાન્ય થાક હૃદયની સમસ્યાના સંકેત હોઈ શકે છે. મહિલાઓમાં હાર્ટ અટેક દરમિયાન અસામાન્ય થાક અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પણ જોવા મળી શકે છે. આવાં લક્ષણો નવાં હોય, અચાનક શરૂ થાય અથવા આરામ કરતી વખતે પણ અનુભવાય, તો તેમને અવગણશો નહીં.

ત્વચા અથવા સાંધાઓની નજીક પીળી ગાંઠો બનવી

કોણી, ઘૂંટણ, હાથ, એડી અથવા અન્ય જગ્યાએ પીળી કે ચીકણી ગાંઠો બનવી Xanthomas કહેવાય છે. તે ત્વચા અથવા ટેન્ડનની આસપાસ લિપિડ જમા થવાને કારણે બની શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે ફેમિલિયલ હાઈપરકોલેસ્ટેરોલેમિયા (FH)નો સંકેત હોઈ શકે છે. આ એક આનુવંશિક સ્થિતિ છે, જેમાં જન્મથી જ LDL કોલેસ્ટ્રોલ ખૂબ વધારે રહી શકે છે અને નાની ઉંમરે હૃદયરોગનું જોખમ વધી શકે છે.

દરેક ત્વચાની ગાંઠ કોલેસ્ટ્રોલને કારણે બનતી નથી. તેથી આવી ગાંઠોનું ડૉક્ટર પાસે મૂલ્યાંકન કરાવવું જરૂરી છે. જો પરિવારમાં નાની ઉંમરે હાર્ટ અટેક અથવા ખૂબ વધારે કોલેસ્ટ્રોલનો ઇતિહાસ હોય, તો ડૉક્ટરને આ માહિતી જરૂર આપો.

આંખોના કોર્નિયાની કિનારી પર સફેદ અથવા ભૂરા રંગની રિંગ બનવી

આંખના રંગીન ભાગની બહાર સફેદ અથવા રાખોડી રંગની રિંગ દેખાય, તો તેને Corneal Arcus કહેવામાં આવે છે. તે આંખના કોર્નિયાની કિનારી પર લિપિડ જમા થવાને કારણે બને છે. ઉંમર વધવાની સાથે આ ફેરફાર સામાન્ય હોઈ શકે છે, પરંતુ નાની ઉંમરે જોવા મળે ત્યારે ડૉક્ટર સાથે કોલેસ્ટ્રોલની તપાસ વિશે ચર્ચા કરવી યોગ્ય છે.

પરંતુ, આ સંકેત એકલા હાઈ LDLની પુષ્ટિ કરતો નથી. ખાસ કરીને જો ઉંમર ઓછી હોય અને પરિવારમાં ખૂબ વધારે કોલેસ્ટ્રોલ અથવા નાની ઉંમરે હૃદયરોગનો ઇતિહાસ હોય, તો તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

મહિલાઓમાં હાઈ LDLને માત્ર લક્ષણોના આધારે ઓળખવું શક્ય નથી. આંખોની આસપાસ પીળા જમાવ, ત્વચા પર ગાંઠો અથવા કોર્નિયાની કિનારી પર રિંગ ખૂબ વધારે કોલેસ્ટ્રોલ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે, જ્યારે શ્વાસ ચઢવો, અસામાન્ય થાક અને છાતીમાં દબાણ હૃદય સંબંધિત સમસ્યાના સંકેત હોઈ શકે છે. મેનોપોઝ પછી પણ કોલેસ્ટ્રોલ પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે. યોગ્ય સમયે લિપિડ પ્રોફાઇલ, નિયમિત સ્વાસ્થ્ય તપાસ અને ડૉક્ટરની સલાહથી સારવાર લેવાથી હૃદય સંબંધિત જોખમોને વધુ સારી રીતે નિયંત્રિત કરી શકાય છે.