Internal Health Warning Signs: આપણું શરીર ક્યારેય અચાનક બીમાર નથી પડતું, પરંતુ તે પહેલા નાના-નાના સંકેતો આપે છે. થાક, મગજનું ભારે લાગવું, ત્વચામાં ફેરફાર અથવા હળવી અસ્વસ્થતા, આ બધું એમ જ નથી થતું. આ સંકેતો જણાવે છે કે શરીરની અંદર ક્યાંક ને ક્યાંક દબાણ વધી રહ્યું છે. સમસ્યા એ છે કે મોટાભાગના લોકો આ સંકેતોને નજરઅંદાજ કરી દે છે અને ત્યારે ધ્યાન આપે છે જ્યારે દુખાવો શરૂ થઈ જાય છે.
શું કહે છે એક્સપર્ટ?
ડૉ. ભાનુ મિશ્રાએ જણાવ્યું કે, “મોટાભાગના અંગોને થતું નુકસાન કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ વગર જ થાય છે. લોકો આ સંકેતોને એટલા માટે નજરઅંદાજ કરે છે કારણ કે તે સ્પષ્ટ દેખાતા નથી.” આ જ સૌથી મોટું જોખમ છે કે જ્યાં સુધી લક્ષણો ગંભીર બને છે, ત્યાં સુધી નુકસાન ઊંડું થઈ ચૂક્યું હોય છે.
થાક સૌથી સામાન્ય સમસ્યા
થાક એક સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ જો પૂરતી ઊંઘ લીધા પછી પણ થાક જળવાઈ રહે છે, તો તેને હળવાશથી ન લેવો જોઈએ. આ માત્ર વ્યસ્ત દિનચર્યાને કારણે નથી હોતું, પરંતુ તે લિવર અથવા કિડની પર વધતા દબાણનો સંકેત હોઈ શકે છે. ડૉ. ભાનુના જણાવ્યા અનુસાર, “ક્રોનિક થાકનો અર્થ માત્ર ઊંઘની ઉણપ નથી, પરંતુ લિવર અથવા કિડનીમાં સમસ્યા પણ હોઈ શકે છે.” આવો થાક ધીમે-ધીમે તમારા વિચારો અને ઉર્જા બંનેને પ્રભાવિત કરે છે.
બ્રેઈનના આ સિગ્નલને ન કરો નજરઅંદાજ
મગજ પણ પોતાની રીતે સંકેત આપે છે. વારંવાર માથાનો દુખાવો થવો, ધ્યાન લગાવવામાં મુશ્કેલી અથવા મગજનું ધૂંધળું લાગવું (Brain Fog) – અવારનવાર લોકો તેને તણાવ અથવા સ્ક્રીન ટાઈમની અસર માની લે છે. પરંતુ એક્સપર્ટ જણાવે છે કે આ ડિહાઈડ્રેશન, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અથવા શરીરમાં ટોક્સિન્સ વધવાનો સંકેત હોઈ શકે છે. યાદશક્તિમાં ઘટાડો અથવા ફોકસમાં નબળાઈ એ મગજ પર પડી રહેલા દબાણનો સંકેત છે.
આ સંકેતોને પણ ન કરો નજરઅંદાજ
શરીરના કેટલાક અન્ય સંકેતો પણ ઘણું બધું કહે છે. જેમ કે પેશાબનો રંગ બદલાવો, પગમાં સોજા આવવા અથવા આંખોની આસપાસ ફૂલાવ, આ બધું કિડની સ્ટ્રેસ તરફ ઈશારો કરી શકે છે. તેવી જ રીતે વારંવાર પેટ ફૂલવું, ભૂખ ઓછી લાગવી અથવા ખાધા પછી અસ્વસ્થતા અનુભવવી એ લિવર અથવા પેન્ક્રિયાઝની પરેશાનીનો સંકેત હોઈ શકે છે.
ત્વચા, વાળ અને નખ પણ શરીરની અંદરની સ્થિતિ દર્શાવે છે. એક્સપર્ટના મતે, ત્વચાનું ફીકું પડવું, ખંજવાળ અથવા હળવો પીળાશ આ વાતનો સંકેત હોઈ શકે છે કે શરીરની અંદર કંઈક ઠીક નથી. આ ઉપરાંત વાળનું પાતળું થવું અથવા નખનું નબળા પડવું પણ પોષણની ઉણપ અથવા આંતરિક અસંતુલન દર્શાવે છે. ઘણીવાર હળવી સમસ્યાઓ જેવી કે પીઠમાં જકડન, પગમાં સુન્નતા અથવા ઊભા થવા પર ચક્કર આવવાને પણ નજરઅંદાજ કરી દેવામાં આવે છે.
આનાથી બચવા માટે શું કરી શકાય?
આ તમામ સંકેતોથી બચવાનો સૌથી શ્રેષ્ઠ રસ્તો એ છે કે રોજિંદી સારી આદતો અપનાવવી. પૂરતું પાણી પીવું, સંતુલિત આહાર લેવો, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ અને વધારે મીઠું-ખાંડથી અંતર રાખવું, નિયમિત વ્યાયામ અને પૂરી ઊંઘ, આ બધું શરીરને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.
આની સાથે જ, લક્ષણો વગર પણ સમયાંતરે હેલ્થ ચેકઅપ કરાવવું જરૂરી છે. એટલું જ નહીં, ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ ફેમિલી મેડિસિન એન્ડ પ્રાઇમરી કેરમાં પ્રકાશિત થયેલ એક મહત્વપૂર્ણ સ્ટડી જણાવે છે કે આજકાલ લાઈફસ્ટાઈલ સાથે જોડાયેલી બીમારીઓ ચૂપચાપ વધી રહી છે અને ઘણીવાર તેની જાણ ત્યારે થાય છે જ્યારે લોકો રૂટીન ચેકઅપ કરાવે છે. એટલે કે શરીર પહેલા સંકેત આપે છે, પરંતુ આપણે તેમને સમજી શકતા નથી. તેથી સમયસર ચેકઅપ કરાવવું જરૂરી છે.
