Pneumonia Symptoms: આપણા દેશમાં ન્યુમોનિયા એક ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બનેલો છે. પરંતુ તેના વિશે જાગૃતિ હજુ પણ ઘણી ઓછી છે. આ ફેફસાં સાથે જોડાયેલું એક એવું સંક્રમણ છે જે સમયસર ઓળખ અને ઇલાજ ન મળવા પર જીવલેણ પણ સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ વાત એ છે કે ઘણા કિસ્સાઓમાં આ બીમારી એટલી ગંભીર થઈ જાય છે કે દર્દીનું એક ફેફસું પણ કાઢવું પડી જાય છે. એવામાં અવારનવાર લોકોના સવાલ આવે છે કે શું એક ફેફસાના સહારે પણ માણસ જીવતો રહી શકે છે. તો ચાલો આજે અમે તમને જણાવીએ કે શું માણસ એક ફેફસાના સહારે પણ જીવતો રહી શકે છે અને ભયંકર ન્યુમોનિયામાં જીવ કેવી રીતે બચાવાય છે?
શું હોય છે ન્યુમોનિયા અને કેમ છે ખતરનાક?
ન્યુમોનિયા ફેફસાંનું ઇન્ફેક્શન છે, જે બેક્ટેરિયા, વાયરસ અથવા ફૂગ (ફંગસ) ના કારણે થાય છે.
આમાં ફેફસાંની વાયુ કોથળીઓમાં મ્યુકસ (કફ) ભરાઈ જાય છે, જેનાથી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે.
તેના સામાન્ય લક્ષણોમાં સખત તાવ, છાતીમાં દુખાવો, નબળાઈ અને શ્વાસ ચડવો સામેલ છે.
બાળકો, વૃદ્ધો, સ્મોકિંગ કરનારા લોકો, નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકો અને જૂની બીમારીઓથી પીડાતા દર્દીઓ તેના વધુ જોખમમાં હોય છે.
કેવી રીતે થાય છે ન્યુમોનિયાની ઓળખ અને ઇલાજ?
ડોક્ટર સામાન્ય રીતે તપાસ કરે છે અને જરૂર પડ્યે એક્સ-રે અથવા બ્લડ ટેસ્ટ દ્વારા ન્યુમોનિયાની પુષ્ટિ કરે છે.
આ બીમારીના કારણ મુજબ એન્ટિબાયોટિક, એન્ટિવાયરસ અથવા બીજી દવાઓ આપવામાં આવે છે.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં ઓક્સિજન સપોર્ટ અથવા હોસ્પિટલમાં એડમિટ કરવાની જરૂર પણ પડે છે.
બીજી તરફ કેટલાક કિસ્સાઓમાં ન્યુમોનિયા અથવા અન્ય ગંભીર ઇન્ફેક્શન ફેફસાંને એટલું નુકસાન પહોંચાડે છે કે તેમને બચાવવા શક્ય હોતા નથી.
એવામાં ન્યુમોનેક્ટોમી નામની સર્જરી દ્વારા આખું ફેફસું કાઢવું પડી શકે છે.
આ સ્થિતિ સામાન્ય રીતે ખતરનાક ઇન્ફેક્શન, ટીબી, ફંગલ ઇન્ફેક્શન અથવા કેન્સર જેવી બીમારીઓમાં સામે આવે છે.
શું એક ફેફસાના સહારે પણ જીવતો રહી શકે છે માણસ?
નિષ્ણાતોના મતે શરીરમાં અનુકૂલન (એડોપ્શન) ની ક્ષમતા હોય છે.
જો એક ફેફસું કાઢી લેવામાં આવે તો બીજું ફેફસું ધીરે ધીરે વધુ કામ કરવા લાગે છે અને શરીરની જરૂરિયાત મુજબ પોતાની જાતને ઢાળી લે છે.
આવા દર્દીઓ સમય જતાં પોતાની ક્ષમતાનો મોટો હિસ્સો પાછો મેળવી લે છે અને રોજિંદુ જીવન જીવી શકે છે.
જોકે તેમને ભારે શારીરિક પ્રવૃત્તિ (ફિઝિકલ એક્ટિવિટી) કરવામાં તકલીફ પડી શકે છે અને શ્વાસ જલ્દી ચડી શકે છે, પરંતુ સાચી દેખભાળ સાથે સામાન્ય જીવન પણ શક્ય છે.
