World No Tobacco Day: અવ્યવસ્થિત જીવનશૈલી અને ખોરાક સંબંધિત સમસ્યાઓને વિશ્વભરમાં વધી રહેલા ગંભીર અને ક્રોનિક રોગોનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. આમાં સ્વાસ્થ્યને સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચાડતી આદત તમાકુ અથવા ધૂમ્રપાનની આદત છે.
તમાકુનું સેવન, પછી ભલે તે ધૂમ્રપાન હોય કે તમાકુ ચાવવાના સ્વરૂપમાં, સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર રીતે હાનિકારક હોઈ શકે છે. તમાકુ શરીરના લગભગ દરેક ભાગને નુકસાન પહોંચાડે છે. ઘણા અભ્યાસો એ હકીકત તરફ પણ ધ્યાન દોરે છે કે તમાકુનું સેવન પણ અકાળ મૃત્યુનું એક મુખ્ય કારણ છે. કમનસીબે, દેશની મોટી વસ્તી, ખાસ કરીને યુવાનો, તેનો શિકાર બની રહ્યા છે.
દર વર્ષે 31 મેના રોજ વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે જેનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને તમાકુથી થતા સ્વાસ્થ્યને થતા નુકસાન, રોગોના વધતા જોખમ વિશે જાગૃત કરવાનો અને લોકોને તમાકુ છોડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. ચાલો આપણે તમાકુથી થતી સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ વિશે જાણીએ.
તમાકુ-ધુમ્રપાનની સ્વાસ્થ્ય પર અસર
આરોગ્ય નિષ્ણાતો કહે છે કે, તમાકુને સામાન્ય રીતે મોઢાના રોગનું કારણ માનવામાં આવે છે અને ધૂમ્રપાનને ફેફસાના કેન્સરનું કારણ માનવામાં આવે છે. પરંતુ તેના જોખમો ફક્ત આટલા પૂરતા મર્યાદિત નથી, તમાકુ-ધુમ્રપાન તમારા આખા શરીર માટે હાનિકારક છે. હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓમાં વધારો – પછી ભલે તે હૃદયરોગનો હુમલો હોય કે મગજની સમસ્યાઓ, તે દરેકને અસર કરે છે.
ફેફસાં અને શ્વસનતંત્ર પર અસર માટે ખતરનાક
તમાકુ, ખાસ કરીને ધૂમ્રપાનના સ્વરૂપમાં, ફેફસાં અને શ્વસનતંત્રને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે. ધૂમ્રપાન ફેફસાના કેન્સરનું જોખમ 15 ગણું વધારે છે. આ ઉપરાંત, જે લોકો ધૂમ્રપાન કરે છે તેમને ક્રોનિક અવરોધક પલ્મોનરી રોગ (COPD) થવાનું જોખમ પણ વધારે છે. આ ફેફસાનો એક ગંભીર રોગ છે જેમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે છે.
અમેરિકન લંગ એસોસિએશન અનુસાર, ફેફસાના કેન્સરના 90% કેસોમાં ધૂમ્રપાનની આદતને મુખ્ય જોખમ પરિબળ માનવામાં આવે છે.
મોં અને ગળા સંબંધિત રોગો
ગુટખા, ખૈની અને બીડી જેવી વસ્તુઓ મોઢાના રોગો અને મોઢાના કેન્સરનું જોખમ પણ અનેકગણું વધારે છે. જે લોકો તમાકુ ચાવે છે તેમને મોઢાનું કેન્સર થઈ શકે છે, જેનું જોખમ ગ્રામીણ ભારતમાં વધારે રહ્યું છે. તમાકુમાં રહેલું નિકોટિન તત્વ દાંત અને પેઢાને નબળું પાડે છે અને પાયોરિયા જેવા રોગોમાં પણ વધારો કરે છે.
ઇન્ડિયન ડેન્ટલ એસોસિએશનના અહેવાલમાં એમ પણ જણાવાયું છે કે ભારતમાં મોઢાનું કેન્સર સૌથી સામાન્ય કેન્સરમાંનું એક છે, ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં ગુટખાનું સેવન વધુ થાય છે. તેનાથી દૂર રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે.
તમાકુ-ધૂમ્રપાનના આ જોખમોને પણ જાણો
તમાકુ-ધૂમ્રપાનની આદત તમારા શરીરને ઘણી અન્ય રીતે નુકસાન પહોંચાડે છે.
ધૂમ્રપાન બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયના ધબકારા વધારે છે, જે હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ વધારે છે.
નિકોટિન અને કાર્બન મોનોક્સાઇડ લોહીમાં ગંઠાવાનું નિર્માણ કરી શકે છે, જે મગજમાં લોહીનો પુરવઠો બંધ કરી શકે છે અને સ્ટ્રોકનું જોખમ રહેલું છે.
નિકોટિન એક વ્યસનકારક રસાયણ છે જે મગજના ડોપામાઇનને અસંતુલિત કરે છે. આ ચિંતા અને હતાશા તરફ દોરી શકે છે.
તેની અસર સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને બાળકો પર પણ પડે છે. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન કોઈપણ સ્વરૂપમાં તમાકુનું સેવન ગર્ભપાત અને અકાળે પ્રસૂતિનું જોખમ વધારે છે.
