Bilkis Bano Case Update 2026: સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે બિલ્કીસ બાનો ગેંગરેપ કેસના બે દોષિતોની અરજી પર નોટિસ જાહેર કરી છે. આ મામલો 2002ના ગોધરાકાંડ પછીના રમખાણો સાથે જોડાયેલો છે. દોષિતોએ 2017ના બોમ્બે હાઈકોર્ટના એ ચુકાદાને પડકાર્યો છે, જેમાં તેમની દોષસિદ્ધિ અને સજાને યથાવત રાખવામાં આવી હતી.
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર સરકારો પાસે જવાબ માંગ્યો
જસ્ટિસ રાજેશ બિંદલ અને વિજય બિશ્નોઈની બેન્ચે બિપિનચંદ્ર કનૈલાલ જોશી ઉર્ફે ‘લાલા ડોક્ટર’ અને પ્રદીપ રમણલાલ મોઢિયા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી સ્પેશિયલ લીવ પિટિશન (SLP) પર ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર સરકારો પાસે જવાબ માંગ્યો છે. આ મામલાની આગામી સુનાવણી 5 મેના રોજ થશે. અરજદારોએ બોમ્બે હાઈકોર્ટના 4 મે, 2017ના ચુકાદાને પડકાર્યો છે. આ ચુકાદામાં ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા બિલ્કીસ બાનો સાથે થયેલા ગેંગરેપ અને તેમના પરિવારના સભ્યોની હત્યાના કેસમાં 11 આરોપીઓને આપેલી આજીવન કેદની સજાને યથાવત રાખવામાં આવી હતી.
બોમ્બે હાઈકોર્ટે આરોપીઓની સજા યથાવત રાખી હતી
પોતાના વિગતવાર ચુકાદામાં, બોમ્બે હાઈકોર્ટે માત્ર મુખ્ય આરોપીઓની સજા જ યથાવત નહોતી રાખી, પરંતુ કેટલાક પોલીસ અધિકારીઓ અને મેડિકલ ઓફિસરો પર પણ કડક ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે, “આ પ્રકારે એ સ્પષ્ટ છે કે તેઓ માત્ર પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં જ બેદરકારી નહોતા દાખવી રહ્યા, પરંતુ જાણીજોઈને માહિતી છુપાવીને મહત્વપૂર્ણ તથ્યોને દબાવી રહ્યા હતા.”
બોમ્બે હાઈકોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું કે પોલીસ અને મેડિકલ ઓફિસરોના આ કૃત્યો ‘તથ્યો છુપાવવાની એવી કડી બનાવે છે, જેનાથી અપરાધીઓને બચાવવા અને તેમને સજાથી બચાવવાના ઈરાદાથી પુરાવા મિટાવવામાં આવ્યા.’
અધિકારીઓને નિર્દોષ છોડવાના નિર્ણયને રદ કરતા, બોમ્બે હાઈકોર્ટે તેમને ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 201 અને 218 હેઠળ દોષિત ઠેરવ્યા હતા.
બિલ્કીસ બાનો ગેંગરેપ કેસ શું છે?
આ ગુનાહિત કેસ ફેબ્રુઆરી 2002માં ગોધરા ટ્રેન અગ્નિકાંડ બાદ ગુજરાતમાં ફાટી નીકળેલી હિંસા સાથે જોડાયેલો છે.
બિલ્કીસ બાનો, જે તે સમયે પાંચ મહિનાના સગર્ભા હતા, તેમની સાથે ગેંગરેપ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમની ત્રણ વર્ષની પુત્રી સહિત પરિવારના અનેક સભ્યોની હત્યા કરવામાં આવી હતી.
જાન્યુઆરી 2024માં, સુપ્રીમ કોર્ટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા 11 દોષિતોને આપવામાં આવેલી સજામાં માફી (છૂટ) ને રદ કરી દીધી હતી. કોર્ટે આ આદેશોને કાયદાકીય રીતે અમાન્ય ઠેરવ્યા હતા.
કોર્ટે દોષિતોને બે અઠવાડિયામાં જેલ સત્તાવાળાઓ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે ઠેરવ્યું હતું કે ગુજરાત સરકાર પાસે સજા માફ કરવાનો અધિકારક્ષેત્ર નહોતો.
નિષ્પક્ષ સુનાવણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે, 2004માં સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસને ગુજરાતથી મુંબઈ ટ્રાન્સફર કર્યો હતો.
2008માં, મુંબઈની વિશેષ CBI કોર્ટે 11 આરોપીઓને દોષિત ઠેરવ્યા હતા અને તેમને સામૂહિક બળાત્કાર અને હત્યા જેવા ગુનાઓ માટે આજીવન કેદની સજા ફટકારી હતી.
