બૃજ ભૂષણ સિંહના નિર્દોષ છૂટવાના નિર્ણયને મહિલા કુસ્તીબાજોએ દિલ્હી કોર્ટમાં પડકાર્યો, 26 સપ્ટેમ્બરે સુનાવણી
Brij Bhushan Singh Case: ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા અને ભારતીય કુસ્તી મહાસંઘના પૂર્વ અધ્યક્ષ બૃજ ભૂષણ શરણ સિંહ વિરુદ્ધ જાતીય ઉત્પીડનના કેસમાં ચાર મહિલા કુસ્તીબાજોએ દિલ્હીની રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટનો રુખ કર્યો છે. કુસ્તીબાજોએ 3 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એડિશનલ ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ એટલે કે ACJM અશ્વિની પંવારે આપેલા નિર્દોષ જાહેર કરવાના આદેશને પડકાર્યો છે. કુસ્તીબાજોનો આરોપ છે કે નિર્ણય અનુમાન અને અટકળો પર આધારિત છે. કુસ્તીબાજોએ પોતાની અપીલમાં સહ-આરોપી અને WFIના પૂર્વ સહાયક સચિવ વિનોદ તોમરને નિર્દોષ જાહેર કરવાના નિર્ણયને પણ પડકાર્યો છે. કેસની સુનાવણી શનિવાર એટલે કે 26 સપ્ટેમ્બરે રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટના વિશેષ ન્યાયાધીશ દિગ વિનય સિંહ સમક્ષ થવાની છે.
અપીલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નીચલી કોર્ટનો નિર્ણય કાયદાની કસોટી પર ટકી શકે એવો નથી અને તેમાં રેકોર્ડ પર રહેલા પુરાવાઓનું ખોટી અને પસંદગીયુક્ત રીતે મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું છે. કુસ્તીબાજોનું કહેવું છે કે નિર્ણયના અનેક ભાગો અનુમાન અને અટકળો પર આધારિત છે.
કુસ્તીબાજોએ કયા સવાલો ઉઠાવ્યા?
અપીલમાં સૌથી મોટો વાંધો કોર્ટના તે વલણને લઈને છે, જેમાં ફરિયાદકર્તાઓના વર્તનને અભિયોજન પક્ષ વિરુદ્ધ માનવામાં આવ્યું હતું. કુસ્તીબાજો તરફથી દાખલ કરવામાં આવેલી અપીલ મુજબ, નીચલી કોર્ટે જાતીય ઉત્પીડનની ફરિયાદ કરનારી મહિલાઓ પાસેથી એક ચોક્કસ પ્રકારના વર્તનની અપેક્ષા રાખી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ ધારણા જૂની અને રૂઢિચુસ્ત વિચારસરણી પર આધારિત છે. તેમનો તર્ક છે કે જાતીય ઉત્પીડનના કેસોમાં પીડિતા પાસેથી કોઈ એક ચોક્કસ રીતે વર્તવાની અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં.
અપીલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કોર્ટે પીડિતોની પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓનું નિષ્પક્ષ અને તથ્યોના આધારે મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ હતું. કુસ્તીબાજોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે નિર્ણયમાં કાયદાના સ્થાપિત સિદ્ધાંતોને સંપૂર્ણપણે લાગુ કરવામાં આવ્યા નથી અને અનેક તારણો અનુમાન તથા અટકળો પર આધારિત છે.
ACJM કોર્ટે શું કહ્યું હતું?
3 ઓગસ્ટે બૃજ ભૂષણ સિંહને નિર્દોષ જાહેર કરતી વખતે ACJM કોર્ટે ફરિયાદકર્તાઓ દ્વારા લાંબા સમય સુધી ફરિયાદ ન કરવામાં આવવી, બૃજ ભૂષણ સાથે તેમના કથિત રીતે સૌહાર્દપૂર્ણ સંબંધો જળવાઈ રહેવા અને જુબાનીમાં કેટલાક વિરોધાભાસોને મહત્વપૂર્ણ માન્યા હતા.
ACJM કોર્ટના આદેશમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે રેકોર્ડમાં એવી અનેક તસવીરો હાજર હતી, જેનાથી જાણવા મળે છે કે કેટલાક ફરિયાદકર્તાઓએ બૃજ ભૂષણ સિંહને પારિવારિક કાર્યક્રમો અને લગ્ન સમારંભોમાં પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું.
કોર્ટે એ માન્યું હતું કે તે સમયે WFIના અધ્યક્ષ પદ પર હોવાના કારણે બૃજ ભૂષણ સિંહને ફરિયાદ કરવાથી મહિલા કુસ્તીબાજોને પોતાની કારકિર્દીને નુકસાન થવાનો ભય હોઈ શકે છે. પરંતુ કોર્ટે એ સવાલ પણ ઉઠાવ્યો હતો કે જો આવો ભય હતો તો તેમની સાથે વર્ષો સુધી સામાન્ય અને સૌહાર્દપૂર્ણ સંબંધો શા માટે જાળવી રાખવામાં આવ્યા.
હવે ચાર કુસ્તીબાજોની અપીલમાં આ જ તર્કને પડકારવામાં આવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે જાતીય ઉત્પીડનના કેસોમાં પીડિતોના વર્તન અંગે આવી સામાન્ય ધારણાઓના આધારે ફરિયાદની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠાવી શકાય નહીં.
નીચલી કોર્ટે શા માટે નિર્દોષ જાહેર કર્યા?
રાઉઝ એવન્યુ કોર્ટના ACJM અશ્વિની પંવારે 3 ઓગસ્ટે બૃજ ભૂષણ સિંહને ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ લગાવવામાં આવેલા આરોપોમાંથી નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. કોર્ટે કહ્યું હતું કે અભિયોજન પક્ષ આરોપોને શંકાથી પર સાબિત કરવામાં સફળ રહ્યું નથી. આ જ આદેશમાં વિનોદ તોમરને પણ આરોપમાંથી નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.
દિલ્હી પોલીસે જૂન 2023માં બૃજ ભૂષણ સિંહ વિરુદ્ધ IPCની કલમ 354, 354A, 354D અને 506(1) હેઠળ ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી. વિનોદ તોમર વિરુદ્ધ IPCની કલમ 109 એટલે કે ઉશ્કેરણી અથવા સહયોગ કરવાની જોગવાઈ પણ લગાવવામાં આવી હતી.
આ કેસ છ મહિલા કુસ્તીબાજોની ફરિયાદો સાથે જોડાયેલો હતો. ટ્રાયલ દરમિયાન અભિયોજન પક્ષે 32 સાક્ષીઓની પૂછપરછ કરી હતી અને મે 2026માં પોતાની જુબાની પૂર્ણ કરી હતી. ત્યારબાદ આરોપીઓના નિવેદનો નોંધવામાં આવ્યા અને અંતિમ દલીલો પૂર્ણ થયા બાદ કોર્ટે નિર્ણય સંભળાવ્યો.
મહિલા કુસ્તીબાજોએ બૃજ ભૂષણ સિંહ પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે WFIના અધ્યક્ષ તરીકેના તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન અલગ-અલગ પ્રસંગોએ તેમનું જાતીય ઉત્પીડન કરવામાં આવ્યું હતું.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર કથિત ઘટનાઓ 2016થી 2019 વચ્ચે WFIની ઓફિસ, બૃજ ભૂષણના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન અને વિદેશ પ્રવાસો દરમિયાન બની હોવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો હતો.
બૃજ ભૂષણ સિંહે આરોપોનો ઇનકાર કર્યો હતો અને સમગ્ર કેસમાં પોતાને નિર્દોષ ગણાવ્યા હતા. 3 ઓગસ્ટે નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા બાદ તેમણે કોર્ટના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું હતું.
આ સમગ્ર કેસમાં એક સગીર મહિલા કુસ્તીબાજની ફરિયાદ સાથે જોડાયેલો POCSO કેસ પણ હતો. દિલ્હી પોલીસે આ કેસમાં બૃજ ભૂષણ સિંહ વિરુદ્ધ ક્લોઝર રિપોર્ટ દાખલ કર્યો હતો.
આ કેસ પુખ્ત મહિલા કુસ્તીબાજો સાથે જોડાયેલા વર્તમાન ફોજદારી કેસથી અલગ હતો. તેથી 3 ઓગસ્ટનો નિર્દોષ જાહેર કરવાનો નિર્ણય છ પુખ્ત ફરિયાદકર્તાઓ સાથે જોડાયેલા કેસમાં હતો.
2023માં શરૂ થયું હતું કુસ્તીબાજોનું મોટું આંદોલન
બૃજ ભૂષણ સિંહ વિરુદ્ધના આરોપોએ 2023માં સમગ્ર દેશમાં મોટો વિવાદ ઊભો કર્યો હતો. વિનેશ ફોગાટ, સાક્ષી મલિક અને બજરંગ પુનિયા સહિત અનેક અગ્રણી કુસ્તીબાજોએ દિલ્હીના જંતર-મંતર પર પ્રદર્શન કર્યું હતું. કુસ્તીબાજોની માંગ હતી કે બૃજ ભૂષણ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવામાં આવે અને તેમને WFIના અધ્યક્ષ પદ પરથી હટાવવામાં આવે.
