Education Loan India :કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય વિદ્યાર્થીઓ માટે એજ્યુકેશન લોન સરળ બનાવવા માટે એક યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપી રહ્યું છે. સરકારી સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ અને અધ્યાપકોને કોઈપણ ફી વિના વિશ્વસ્તરીય શ્રેષ્ઠ સંશોધન જર્નલ્સ આપવાના મિશન પર પણ કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. કેન્દ્રીય શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને મંત્રાલયને નવી કેન્દ્રીય યોજના ‘PM વિદ્યાલક્ષ્મી’ હેઠળ શિક્ષણ લોન માટે અરજી કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા અને કાગળની ઔપચારિકતાઓને ઘટાડવા માટે વર્તમાન પોર્ટલમાં નવી સુવિધાઓ ઉમેરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રિસર્ચ જર્નલને લઈને પણ નવી યોજના આવશે.
નવું એજ્યુકેશન લોન પોર્ટલ કેવું હશે?
શિક્ષણ મંત્રાલયના ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગના સંયુક્ત સચિવ પૂર્ણેન્દુ કિશોર બેનર્જીએ જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન પોર્ટલને ડિસેમ્બરના અંત સુધીમાં ફરીથી ડિઝાઇન કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં જૂના પોર્ટલ દ્વારા અરજી કરી રહ્યા છે. એપ્લિકેશન ફોર્મેટ જૂનું છે. હાલમાં, બેંક જેઓ અરજી કરી રહ્યા છે તેમની પ્રક્રિયા કરી રહી છે. એકવાર નવું પોર્ટલ તૈયાર થઈ ગયા પછી, મંત્રાલય પાસે તમામ ડેટા હશે. હાલમાં પોર્ટલમાં સાત-આઠ અલગ-અલગ ટેબ છે. બિનજરૂરી ભાગો દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે.
બે પાનાનું ઓનલાઈન ફોર્મ નાના ફોર્મેટમાં તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આધાર વેરિફિકેશન માટે જરૂરી દસ્તાવેજો જ અપલોડ કરવાના રહેશે. નવા માળખાને બેંક સાથે સાંકળવું પડશે અને બેંકે સોફ્ટવેરમાં પણ ફેરફાર કરવો પડશે. એક જ પોર્ટલ પર અરજી કરી શકાય છે. બેંક વિદ્યાલક્ષ્મી પોર્ટલમાં જનરેટ થયેલ એપ્લિકેશન નંબર પર પ્રક્રિયા કરશે.
લોન લેનારાઓમાં વધુ બી.ટેક-એમબીએ વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે.
બેનર્જીએ કહ્યું કે હાલમાં લગભગ 3 લાખ વિદ્યાર્થીઓ એક વર્ષમાં એજ્યુકેશન લોન મેળવે છે. આમાંથી મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ બીટેક અને એમબીએ કોર્સ માટે લોન લે છે. લોનની સરેરાશ ટિકિટ 10 લાખ રૂપિયા સુધીની છે. નવી સ્કીમમાં એજ્યુકેશન લોન માટે કોઈ અપર લિમિટ નથી. જ્યાં સુધી વ્યાજ પર છૂટનો સંબંધ છે, તેના માટે 10 લાખ રૂપિયાની ઉપલી મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. એક લાખ આશાસ્પદ વિદ્યાર્થીઓને વ્યાજમાં છૂટનો લાભ મળશે.
12 બેંકો લગભગ 98% લોન આપે છે
શિક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર મોટી બેંકોની સાથે ખાનગી બેંકો પણ આ યોજનાના દાયરામાં આવશે. જો છેલ્લા 10-15 વર્ષના ટ્રેન્ડ પર નજર કરીએ તો માત્ર 12 જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો 98% લોન કવરેજ આપે છે. ખાનગી બેંકો ઓછી છે. કેનેરા બેંક, એસબીઆઈ, યુનિયન બેંક, પંજાબ નેશનલ બેંક, બેંક ઓફ બરોડા, બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર, બેંક ઓફ ઈન્ડિયા સહિત 12 બેંકોનો મોટો હિસ્સો છે. કેટલીક ગ્રામીણ બેંકો પણ આમાં સામેલ છે.
નવી યોજનાથી સંશોધન કલ્ચર વધશે
દેશમાં રિસર્ચ કલ્ચરને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ટૂંક સમયમાં નવી સ્કીમ શરૂ કરવામાં આવી શકે છે, જે ગેમ ચેન્જર સાબિત થશે. આ યોજના હેઠળ, સરકારી સંસ્થાઓના વિદ્યાર્થીઓને કોઈપણ ફી વિના વિદેશમાં ઉપલબ્ધ શ્રેષ્ઠ સંશોધન જર્નલ્સની ઍક્સેસ મળશે. હાલમાં, સંસ્થાઓ અને કોલેજોએ શ્રેષ્ઠ સંશોધન જર્નલ્સ માટે ચૂકવણી કરવી પડે છે, પરંતુ હવે આ સુવિધા મફતમાં ઉપલબ્ધ થશે. આ સંશોધન સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપશે
