Central Government Vacant Posts: માહિતીના અધિકાર (RTI) કાયદા હેઠળ માંગવામાં આવેલી માહિતીથી જાણવા મળ્યું છે કે 1 માર્ચ 2024 સુધી કેન્દ્ર સરકારના મંત્રાલયો અને વિભાગોમાં 8.23 લાખથી વધુ મંજૂર પદો ખાલી હતા. વર્ષ 2015માં ખાલી રહેલા 4.21 લાખ પદોની સરખામણીમાં આ સંખ્યા લગભગ બમણી છે.
આ આંકડા કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલયના ખર્ચ વિભાગની વેતન સંશોધન એકમ (Pay Research Unit-PRU) દ્વારા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં કેન્દ્ર સરકારના 80 મંત્રાલયો અને વિભાગોની વિગતો સામેલ છે. આંકડા અનુસાર, 39,23,212 મંજૂર નિયમિત અસૈનિક પદોમાંથી 30,99,556 પદો પર કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા, જ્યારે 8,23,556 પદો ખાલી હતા.
આ માહિતી મધ્ય પ્રદેશના સામાજિક કાર્યકર ચંદ્રશેખર ગૌર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી RTI અરજીના જવાબમાં 19 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી.
રક્ષા અને રેલવેમાં સૌથી વધુ પદો ખાલી
રક્ષા મંત્રાલયમાં સૌથી વધુ 2,41,643 પદો ખાલી હતા. મંત્રાલયમાં કુલ 5,56,248 પદો મંજૂર છે.
તેના પછી રેલવેનો ક્રમ આવે છે, જ્યાં 2,40,125 પદો ખાલી હતા. રેલવેમાં 14,79,701 મંજૂર પદોની સંખ્યાની સરખામણીમાં 12,39,576 કર્મચારીઓ કાર્યરત હતા.
ગૃહ મંત્રાલયમાં 11,18,233 મંજૂર પદોમાંથી 1,10,885 પદો ખાલી હતા. જ્યારે ટપાલ વિભાગમાં 2,53,124 મંજૂર પદોમાંથી 61,546 પદો ખાલી હતા.
માર્ચ 2024 સુધી મોટી સંખ્યામાં ખાલી પદો ધરાવતા અન્ય મંત્રાલયો અને વિભાગોમાં પશુપાલન અને ડેરી વિભાગમાં 57.7 ટકા, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયમાં 38 ટકા અને કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલયમાં 34 ટકા પદો ખાલી હતા.
चोर दरवाज़े से मोदी सरकार ने आरक्षण ख़त्म करने की योजना रची !!
2015 में केंद्र सरकार में 4.21 लाख पद खाली थे। 2024 में यह संख्या बढ़कर 8.24 लाख हो गई।
रेलवे में 2.40 लाख पद खाली हैं। डिफेंस में 2.41 लाख। गृह मंत्रालय में 1.10 लाख।
PSU में 5.1 लाख स्थायी नौकरियां खत्म हो गईं।… pic.twitter.com/bGTfoUX7nW
— Mallikarjun Kharge (@kharge) August 24, 2026
‘પાછલા દરવાજેથી આરક્ષણ ખતમ કરવાની કોશિશ’
આ આંકડા એવા સમયે સામે આવ્યા છે જ્યારે સમગ્ર દેશમાં રોજગાર અને શિક્ષણ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને લઈને વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં નવી દિલ્હી, બિહાર અને ઝારખંડમાં પણ આવા પ્રદર્શનો થયા છે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ સોમવાર (24 ઓગસ્ટ)ના રોજ કેન્દ્ર સરકારમાં મોટી સંખ્યામાં પદો ખાલી રહેવાને લઈને સરકારની ટીકા કરી. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે પદો ખાલી રાખવાથી આરક્ષણ હેઠળ વંચિત અને હાંસિયામાં રહેલા સમુદાયો માટે ઉપલબ્ધ રોજગારની તકો ઘટી શકે છે.
ખડગેએ X પર મંત્રાલયવાર ખાલી પદોની વિગતો શેર કરતાં RTIના જવાબમાં સામે આવેલા ખાલી પદોની સંખ્યાનો ઉલ્લેખ કર્યો.
તેમણે કહ્યું, ‘મોદી સરકારે પાછલા દરવાજેથી આરક્ષણ ખતમ કરવાની યોજના બનાવી છે! સવાલ માત્ર રોજગારનો નથી, પરંતુ સામાજિક ન્યાયનો છે. સરકારી પદોને ખાલી રાખો અને આરક્ષણની તકને ખતમ કરી દો.’
ખડગેએ આ પણ આરોપ લગાવ્યો કે જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSU)માં 5.1 લાખ કાયમી નોકરીઓ ખતમ કરી દેવામાં આવી છે અને કોન્ટ્રાક્ટ કર્મચારીઓનું પ્રમાણ 19 ટકાથી વધીને 49 ટકા થઈ ગયું છે.
ખડગેએ કહ્યું, ‘આરક્ષણ ખતમ કરવા માટે બંધારણમાં સુધારો કરવો જરૂરી નથી- આરક્ષણવાળા પદોને જ ખતમ કરી દેવા પૂરતું છે.’
