Corporate Control: આજે દુનિયા પર કોઈ દેશ કે સરકાર રાજ નથી કરતી. દુનિયા પર રાજ કરે છે થોડીક મોટી કોર્પોરેટ કંપનીઓ. સવારથી રાત સુધી તમે જે શ્વાસ લો છો, જે ખાઓ છો, જે જુઓ છો અને જેના વિશે વિચારો છો – એ બધું એમના ઈશારે થાય છે. કોરોનાની વેક્સિન ક્યારે આવશે, લોકડાઉન ક્યારે લાગશે, કઈ વસ્તુની કિંમત કેટલી વધશે – આ બધા નિર્ણયો હવે સંસદમાં નહીં, બોર્ડ રૂમમાં થાય છે.
એમનો ખેલ બહુ સિમ્પલ છે. પહેલા ડર ઉભો કરો. પછી એ ડરનો સોલ્યુશન વેચો. કોરોના આવ્યો તો કહ્યું “બચવું છે તો વેક્સિન, માસ્ક, સેનિટાઈઝર લો”. લોકડાઉન આવ્યું તો કહ્યું “બોર થાઓ છો તો OTT, ડિલિવરી, ગેમિંગ એપ લો”. મંદી આવી તો કહ્યું “સુરક્ષિત રહેવું છે તો ગોલ્ડ, ઈન્સ્યોરન્સ, EMI લો”. સમસ્યા એમણે આપી, સોલ્યુશન પણ એમણે જ આપ્યું અને નફો પણ એમણે જ કમાયો.
આજે 5-6 કંપનીઓ નક્કી કરે છે કે તમે શું ખબર વાંચશો, કયો વિડિયો જોશો, કયા નેતાને સપોર્ટ કરશો. તમારો ડેટા, તમારો સમય, તમારી વિચારસરણી – બધું એમના સર્વરમાં છે. સરકારો પણ એમની પાસે ફંડ માંગવા જાય છે, નીતિઓ બનાવતા પહેલા એમની સલાહ લે છે. જેની પાસે પૈસા અને ડેટા છે એની પાસે જ સત્તા છે. અને આજે એ સત્તા થોડાક લોકોના હાથમાં કેન્દ્રિત થઈ ગઈ છે
સૌથી મોટો દબદબો એ છે કે આપણને ખબર જ નથી પડતી કે આપણે ગુલામ બન્યા છીએ. આપણે વિચારીએ છીએ “આ મારી પસંદ છે” પણ હકીકતમાં એ પસંદ એમણે આપણને આપી છે. એક તરફ “ફ્રીડમ” ના નારા અને બીજી તરફ “સબ્સ્ક્રિપ્શન” ની જેલ. જ્યાં સુધી માણસ ગ્રાહક રહેશે ત્યાં સુધી દુનિયા કોર્પોરેટ ના ઈશારે જ ચાલશે.
આનો અર્થ એ નથી કે બધું ખરાબ છે. પણ હવે સમય આવી ગયો છે જાગવાનો. સવાલ પૂછવાનો. કે આપણે ખરેખર જે ખરીદીએ છીએ એની જરૂર છે કે એ જરૂરિયાત બનાવવામાં આવી છે? જ્યાં સુધી આપણે સભાન ગ્રાહક નહીં બનીએ, ત્યાં સુધી દુનિયા આમ જ થોડાક લોકોના ઈશારે નાચતી રહેશે.
નોંધ: આ એક ધારણા અને વ્યક્તિગત વિશ્લેષણ છે. આવી ચર્ચાઓ ખાનગીમાં ચાલતી હોય છે. દરેકે પોતાની બુદ્ધિથી નિર્ણય લેવાનો છે.
