Death Penalty Methods India: સુપ્રીમ કોર્ટે ફાંસીની સજા માટે ફાંસીના બદલે ઓછી તકલીફદાયક પદ્ધતિઓ અપનાવવાની માંગ કરતી અરજી પર સુનાવણી પૂર્ણ કરી છે અને ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે. આ અરજી વરિષ્ઠ વકીલ ઋષિ મલ્હોત્રાએ દાખલ કરી છે. તેમણે ફાંસીને મૃત્યુ આપવાની ક્રૂર, અમાનવીય અને જૂની પદ્ધતિ ગણાવી છે, જેમાં દોષિતને લાંબા સમય સુધી પીડા સહન કરવી પડે છે. તેમણે સૂચન કર્યું કે ફાંસીને બદલે ઝેરનું ઇન્જેક્શન (લીથલ ઇન્જેક્શન) આપવામાં આવે, જે ઝડપથી અને ઓછી પીડા સાથે મૃત્યુનું કારણ બને છે.
દોષિતને ફાંસી કે ઇન્જેક્શનનો વિકલ્પ આપવામાં આવે
અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઓછામાં ઓછું દોષિતને વિકલ્પ આપવામાં આવે કે તે ફાંસી ઈચ્છે છે કે ઇન્જેક્શન. સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર વતી એટર્ની જનરલે કોર્ટને જણાવ્યું કે સરકારે આ મુદ્દા પર વિચાર કરવા માટે એક કમિટીની રચના કરી છે, જે વૈકલ્પિક પદ્ધતિઓ પર અભ્યાસ કરી રહી છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલમાં ફાંસીને સૌથી ઝડપી અને સુરક્ષિત પદ્ધતિ માનવામાં આવી રહી છે, તેથી તેને બદલવાના પક્ષમાં નથી.
કેન્દ્રના વલણ પર કોર્ટે વ્યક્ત કરી નારાજગી
કોર્ટે કેન્દ્રના આ વલણ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે સમય સાથે ફેરફાર જરૂરી છે, પરંતુ સરકાર આમાં તૈયાર હોય તેમ લાગતું નથી. કોર્ટે કહ્યું કે ભારતીય બંધારણ દયાળુ અને જીવંત છે, જેમાં સન્માનજનક મૃત્યુનો અધિકાર પણ સામેલ હોવો જોઈએ. આ અરજી ૨૦૧૭ માં દાખલ કરવામાં આવી હતી અને ત્યારથી અત્યાર સુધી ઘણી વખત સુનાવણી થઈ ચૂકી છે. કોર્ટે અરજીકર્તા અને કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ અઠવાડિયામાં લેખિત દલીલો જમા કરાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
આ મામલો ફાંસીની સજાની પદ્ધતિને લઈને મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ઘણા દેશોએ ફાંસી છોડીને ઇન્જેક્શન આપવા જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવી લીધી છે. ભારતમાં અત્યારે ફોજદારી કાર્યરીતિ સંહિતા (હવે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા) હેઠળ ફાંસી જ નિર્ધારિત પદ્ધતિ છે.
