Deepfake Regulation India Rules: જો કોઈ ફોટો, વિડિયો કે ઓડિયો AI ની મદદથી બનાવવામાં આવ્યો હોય, તો તેના પર ‘લેબલ’ લગાવવું શુક્રવારથી ફરજિયાત કરી દેવામાં આવ્યું છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સે કોઈ પણ વાંધાજનક કન્ટેન્ટને ફરિયાદ મળ્યાના માત્ર ૩ કલાકની અંદર હટાવવું પડશે. આ નવા નિયમો શુક્રવારથી લાગુ થઈ ગયા છે.
૧૦ ફેબ્રુઆરીએ જાહેર થયું હતું નોટિફિકેશન
૧૦ ફેબ્રુઆરીએ આનું નોટિફિકેશન જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. IT મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે શુક્રવારે કહ્યું કે ઘણા દેશોએ AI થી બનેલા કન્ટેન્ટની સ્પષ્ટ લેબલિંગને જરૂરી બનાવવાના ભારતના નિર્ણયના વખાણ કર્યા છે અને તેઓ પણ આ જ પ્રકારના ઉપાયો પર વિચાર કરી રહ્યા છે.
પીએમ મોદીએ આપ્યું હતું સૂચન
આ નિયમોના અમલીકરણના એક દિવસ પહેલા એટલે કે ગુરુવારે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ AI સમિટમાં પણ લેબલ અંગે સૂચન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે જેમ ખાવાની ચીજો પર ‘ન્યુટ્રિશન લેબલ’ હોય છે, તેમ ડિજિટલ કન્ટેન્ટ પર પણ લેબલ હોવું જોઈએ. આનાથી લોકોને ખબર પડી શકશે કે શું અસલી છે અને શું ફેબ્રિકેટેડ એટલે કે AI થી બનાવવામાં આવ્યું છે.
AI લેબલ: જેમ ખાવાના પેકેટ પર ‘શાકાહારી’ કે ‘માસાહારી’ નું લેબલ હોય છે, તેમ દરેક AI વિડિયો, ફોટો પર એક લેબલ લાગેલું હશે.
ટેકનિકલ માર્કર: મેટાડેટા સ્ક્રીન પર તો નથી દેખાતો, પરંતુ ફાઈલની કોડિંગમાં હોય છે. AI ના ઉપયોગથી ગુનો થશે, તો ‘ટેકનિકલ માર્કર’ થી પકડવામાં આવશે.
છેડછાડ પર રોક: પહેલા લોકો AI થી બનેલા ફોટોનો ખૂણો કાપીને અથવા એડિટિંગ કરીને તેનું ‘વોટરમાર્ક’ હટાવી દેતા હતા. હવે કંપનીઓએ આના પર પણ નક્કર પગલાં લેવા પડશે.
ચાઇલ્ડ પોર્નોગ્રાફી: જો AI નો ઉપયોગ ચાઇલ્ડ પોર્નોગ્રાફી, અશ્લીલતા, છેતરપિંડી, હથિયારો સાથે જોડાયેલી જાણકારી કે કોઈની નકલ ઉતારવા માટે કરવામાં આવે છે, તો તેને ગંભીર ગુનો માનવામાં આવશે.
‘સમિટમાં કેટલીક ખોટી પસંદગીઓ થઈ છે’
વૈષ્ણવે આ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ગલગોટિયા યુનિવર્સિટીના વિવાદનો નામ લીધા વગર ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે સ્વીકાર્યું કે કેટલીક ખરાબ પસંદગીઓ થઈ છે. પરંતુ સરકારે તરત જ તેવા લોકો પર એક્શન પણ લીધા, જેમણે એઆઈ સાથે જોડાયેલા સારા કામને ઓછું આંકવાની કોશિશ કરી. જણાવવી દઈએ કે પાછલા દિવસોમાં એક્સપોમાં ગલગોટિયા યુનિવર્સિટી દ્વારા ચીની રોબોટિક ડોગના ડેમોને લઈને વિવાદ થયો હતો. યુનિવર્સિટીએ આ પ્રોડક્ટને પોતાની શોધ ગણાવી હતી. આનાથી જોડાયેલો વિડિયો વાયરલ થતા યુનિવર્સિટીને એક્સપોમાંથી બહાર કરી દેવામાં આવી. વૈષ્ણવે કહ્યું કે સરકાર અંત્યોદયમાં વિશ્વાસ કરશે.
