આજે દેશભરમાં જન્માષ્ટમીની ધૂમધામથી ઉજવણી થઇ રહી છે.5 હજારથી પણ વધુનો ઇતિહાસ ધરાવતા કૃષ્ણ ભગવાન હિન્દુઓના આસ્થાના પ્રતીક જ નથી પરંતુ આજે સદીઓ બાદ પણ કેટલાય ભક્તો તેમને તે હદે પ્રેમ કરે છે કે, જાણે તેઓ વૃંદાવનમાં તો ક્યાંક આસપાસ જ છે.અને તેથી જ કૃષ્ણનો જાદુ અને આસ્થા આજેપણ એટલા જ છે.પરંતુ આ પ્રસંગે તેના પ્રાચીન ઇતિહાસની વાતો તો નીકળે જ તે સ્વાભવિક છે.આપણા દેશમાં ઘણા પ્રખ્યાત મંદિરો છે અને તેમાં કરોડો લોકો આસ્થા ધરાવે છે. ગુજરાત રાજ્યમાં આવેલું દ્વારકાધીશ મંદિર પણ આપણે જોઈએ છીએ તે પ્રાચીન મંદિરોમાંનું એક છે. દર વર્ષે વિવિધ રાજ્યોમાંથી લોકો આ મંદિરના દર્શન કરવા આવે છે. દ્વારકાધીશ મંદિર શ્રી કૃષ્ણને સમર્પિત છે અને આ મંદિર હજારો વર્ષ જૂનું છે. આ મંદિર તેની કારીગરી માટે ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. એવું કહેવાય છે કે 5000 વર્ષ પહેલાં મથુરા છોડ્યા પછી ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ દ્વારકા શહેર વસાવ્યું હતું અને બાદમાં દ્વારકા શહેર શ્રી કૃષ્ણનું નિવાસસ્થાન હતું. ભગવાન કૃષ્ણએ આ સ્થાન પર ઘણા વર્ષો વિતાવ્યા હતા અને અહીં પોતાનો અંગત મહેલ પણ બનાવ્યો હતો. પરંતુ શું કારણ હતું કે શ્રી કૃષ્ણને તેમનું જન્મસ્થળ છોડવું પડ્યું, ચાલો જાણીએ.
શ્રી કૃષ્ણ મથુરા છોડીને દ્વારકા કેમ ગયા?
ભગવાન શ્રી કૃષ્ણનું બાળપણ મથુરા શહેરમાં વીત્યું હતું પરંતુ કંસનો વધ કર્યા પછી તેઓ મથુરા છોડીને દ્વારકા ગયા અને ત્યાં પોતાનું શહેર વસાવ્યું. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે કંસનો વધ થયો ત્યારે કંસનો સંબંધી જરાસંધ હતો જે ખૂબ શક્તિશાળી હતો. કંસની હત્યા પછી, જરાસંધે બદલો લેવા માટે, કૃષ્ણનું જન્મસ્થળ મથુરા શોધી કાઢ્યું અને મથુરા પર સતત હુમલો કરવાનું શરૂ કર્યું. શ્રી કૃષ્ણ દ્વારા તેને વારંવાર પરાજિત કરવામાં આવ્યો પરંતુ તેણે હુમલો કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.
જરાસંધે મથુરા પર 17 વાર હુમલો કર્યો
આવું સળંગ 17 વખત બન્યું અને જરાસંધ તમામ 17 હુમલાઓમાં પરાજય પામ્યો, પરંતુ તે ફરી એકવાર પોતાની તાકાત એકઠી કરશે અને મથુરા પર ફરી હુમલો કરશે. વારંવારના હુમલાને કારણે મથુરાના લોકોને નુકસાન થવા લાગ્યું. આ પછી કૃષ્ણે આત્મનિરીક્ષણ કર્યું કે મેં કંસને માર્યો હતો અને કંસને મારવા માટે હું જ જવાબદાર છું, પરંતુ જ્યારે તે વારંવાર હુમલો કરે છે ત્યારે મારા સૈનિકો અને લોકો મૃત્યુ પામે છે. મથુરા રાજ્ય વિકાસ માટે સક્ષમ નથી કારણ કે તેને યુદ્ધ પછી થયેલા નુકસાનનો સામનો કરવામાં સમય લાગ્યો હતો.
તેથી જ તેમણે દ્વારકા છોડવાનું નક્કી કર્યું.
આ પછી ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ તમામ યદુવંશીઓ સાથે મથુરા છોડવાનો નિર્ણય કર્યો કારણ કે કૃષ્ણ જાણતા હતા કે જરાસંધનું મૃત્યુ તેમના હાથમાં લખાયેલું નથી. આવી સ્થિતિમાં, જરાસંધ દ્વારા મથુરાના લોકો પરના અત્યાચારને રોકવા માટે, ભગવાન શ્રી કૃષ્ણએ રાતોરાત મથુરાનો ત્યાગ કર્યો, ત્યારબાદ શ્રી કૃષ્ણ ગુજરાત ગયા અને સમુદ્ર કિનારે તેમની દિવ્ય નગરીની સ્થાપના કરી. આ શહેરનું નામ દ્વારકા પડ્યું. એવું માનવામાં આવે છે કે મહાભારતના 36 વર્ષ પછી દ્વારકા શહેર દરિયામાં ડૂબી ગયું હતું.
દ્વારકા શહેર રહસ્યમય છે
દ્વારકા, શ્રી કૃષ્ણનું શહેર, હિન્દુ ધર્મના મુખ્ય ચાર ધામમાંનું એક, ગુજરાતના કાઠિયાવાડ પ્રદેશમાં અરબી સમુદ્ર પર આવેલું છે. દ્વારકાનું ખૂબ જ ઐતિહાસિક અને પૌરાણિક મહત્વ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે દ્વાપર યુગમાં અડધી દ્વારકા દરિયામાં ડૂબી ગઈ હતી અને આજે પણ દ્વારકાનો દરિયો પોતાની અંદર ઘણા રહસ્યો ધરાવે છે. એવી પૌરાણિક કથાઓ પ્રચલિત છે કે ગાંધારીએ શ્રી કૃષ્ણની નગરીને આપેલા શ્રાપ અને શ્રીકૃષ્ણના પુત્ર સાંબને એક ઋષિએ આપેલા શ્રાપને કારણે દ્વારકા નગરી પાણીમાં ડૂબી ગઈ હતી.
