Delhi School Mid-Day Meal Lizard: મિડ-ડે મીલ યોજના દેશની શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો અભિન્ન હિસ્સો છે. તે શાળાઓમાં નામાંકન, હાજરી અને અભ્યાસ ત્રણેયમાં મદદરૂપ પણ માનવામાં આવે છે. જોકે, આ યોજના હેઠળ મળતું ભોજન અવારનવાર કોઈને કોઈ ગરબડ અથવા રાજનીતિના કારણે ચર્ચામાં રહે છે.
તાજો કિસ્સો પશ્ચિમ દિલ્હીના હરિ નગર સ્થિત એક સરકારી શાળા (રાજકીય સર્વોદય (સહ શિક્ષણ) વિદ્યાલય) નો છે, જ્યાં શુક્રવારે (૩ જુલાઈ) ના રોજ બાળકોને પીરસવા માટે લાવવામાં આવેલા મિડ-ડે મીલના એક કન્ટેનરમાં મરેલી ગરોળી મળી આવવાની ઘટના સામે આવી છે.
આ ઘટના શુક્રવાર (૩ જુલાઈ) ની જણાવવામાં આવી રહી છે. આ શાળામાં એક બિન-સરકારી સંગઠન (એનજીઓ) દ્વારા પહોંચાડવામાં આવેલા મિડ-ડે મીલના કન્ટેનરમાં મરેલી ગરોળી મળી આવ્યા બાદ પોલીસે કેસ નોંધ્યો છે.
પોલીસ મુજબ, હરિ નગરના એલ-બ્લોક માં સ્થિત આ શાળામાં મિડ-ડે મીલ સામાન્ય રીતે એનજીઓ દ્વારા જ પહોંચાડવામાં આવે છે. ઘટના વાળા દિવસે પણ એનજીઓ દ્વારા સવારે લગભગ ૯ વાગ્યે એક ગાડીમાં જમવાનું પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ પ્રશાસન અને સ્ટાફે તેને રોજિંદાની જેમ પોતાના કબજામાં લઈને એક સ્થાન પર રખાવી દીધું હતું.
એફઆઈઆરમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આ મિડ-ડે મીલના જમણને કન્ટેનરોમાં ભરીને એક ગાડીમાં લાવવામાં આવ્યું હતું. સ્કૂલ પ્રશાસને નિયમ મુજબ અપર પ્રાઈમરી વિંગ માટે ચોખા અને ચણા દાળના ચાર સીલબંધ કન્ટેનર પ્રાપ્ત કર્યા હતા અને તેમને એક સુરક્ષિત તથા સ્વચ્છ સ્થાન પર રાખી દીધા હતા.
જણાવવામાં આવ્યું છે કે જે દિવસે આ ઘટના હતી, તે દિવસે આ શાળામાં રમત અને સાંસ્કૃતિક સાથે જોડાયેલી વાર્ષિક ઝોનલ મીટિંગ અને વૃક્ષારોપણ અભિયાનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેના કારણે અહીં શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પણ હાજર હતા. અધિકારીઓ અને સ્કૂલની મિડ-ડે મીલ સમિતિના સભ્યોની સામે ભોજનની તપાસ કરવામાં આવી અને તેને ચાખવામાં આવ્યું, ત્યારબાદ બાળકોને જમવાનું વહેંચવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું.
જમવાનું વહેંચવા દરમિયાન ભોજન વિતરણમાં મદદ કરી રહેલા એક હેલ્પરે એક કન્ટેનરની અંદર મરેલી ગરોળી જોઈ. ગરોળી જોવા મળવાની સૂચના મળતા જ સ્કૂલ પ્રશાસને તરત જ ભોજનનું વિતરણ અટકાવી દીધું અને એનજીઓના પ્રતિનિધિઓ તથા વિતરકોને સ્થળ પર બોલાવીને ઘટનાની જાણકારી આપવામાં આવી.
આ મામલાના સંબંધમાં એક પોલીસ અધિકારીએ અખબારને જણાવ્યું, ‘મરેલી ગરોળી સૌથી પહેલા તે વ્યક્તિને દેખાઈ જે છાત્રોને પેકેજ વહેંચવાનું કામ કરે છે, તેણે જ બૂમ પાડી હતી.’
ત્યારબાદ સ્કૂલ પ્રશાસને ભોજનનું વિતરણ અટકાવીને હરિ નગર પોલીસ સ્ટેશનને સૂચના આપી. સ્કૂલના મિડ-ડે મીલ પ્રભારી શેફાલી પાઠક અને આચાર્ય ડૉ. દિનકર સક્સેના દ્વારા એક લેખિત ફરિયાદ પત્ર હરિ નગર પોલીસ સ્ટેશનને આપવામાં આવ્યો. ફરિયાદમાં અનુરોધ કરવામાં આવ્યો કે પોલીસ અને એફએસએલની દેખરેખમાં ગરોળી અને ભોજનના સેમ્પલ એકત્ર કરવામાં આવે અને મામલામાં એફઆઈઆર નોંધવામાં આવે.
આ ફરિયાદના આધારે ઘટનાના સિલસિલામાં એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી. પોલીસે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધી કોઈની ધરપકડ થઈ નથી અને એનજીઓના અધિકારીઓ સાથે પૂછપરછ કરવામાં આવી છે જેથી એ જાણી શકાય કે જમવા સુધી ગરોળી કેવી રીતે પહોંચી.
જણાવવામાં આવી રહ્યું છે કે પોલીસ દ્વારા રિપોર્ટ નોંધવામાં આવે ત્યાં સુધી ભોજન સંબંધિત કોઈ પણ બાળકની તબિયત ખરાબ થવા કે કોઈ પ્રતિકૂળ અસરનો કોઈ મામલો સામે આવ્યો નહોતો.
નોંધનીય છે કે શાળાઓમાં મિડ ડે મીલ યોજનાની શરૂઆત કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્ષ ૧૯૯૫ માં કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં આ યોજના હેઠળ ઘણા રાજ્યોમાં રાંધેલું ભોજન, તો ક્યાંક સૂકું અનાજ આપવામાં આવતું હતું. પરંતુ ૨૦૦૧ માં સર્વોચ્ચ ન્યાયાલયના હસ્તક્ષેપ બાદ તમામ રાજ્યોમાં રાંધેલું ભોજન આપવું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું. જોકે આ યોજનાની વ્યવસ્થા, જેમાં જમવાનું, રસોડું, વાસણ, રસોઈયા, વગેરે સામેલ છે, તેના પર નિયમિત અને ગંભીરતાથી ધ્યાન ન આપવાને લઈને અવારનવાર ગરબડના મામલા સામે આવતા રહે છે.
