નવી દિલ્હી, 29 ડિસેમ્બર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે મહાકુંભને “એકતાનો મહા કુંભ” ગણાવ્યો હતો અને લોકોને સમાજમાં નફરત અને વિભાજનને સમાપ્ત કરવાના સંકલ્પ સાથે આગામી ભવ્ય ધાર્મિક મેળાવડામાંથી પાછા ફરવા વિનંતી કરી હતી.
મોદીએ તેમના માસિક ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમમાં કહ્યું હતું કે, “મહાકુંભનો સંદેશ છે કે સમગ્ર દેશ એક થાય છે.”
આવતા વર્ષે 13 જાન્યુઆરીથી પ્રયાગરાજમાં આયોજિત આ મેળાવડામાં ભાગ લેનારા લોકોની વિવિધતાને ધ્યાનમાં રાખીને, તેમણે કહ્યું કે વિવિધતામાં એકતાના આવા દ્રશ્યનું બીજું કોઈ ઉદાહરણ નથી.
તેમણે કહ્યું, “મહા કુંભની વિશેષતા માત્ર તેની વિશાળતામાં જ નથી પરંતુ તેની વિવિધતામાં પણ રહેલી છે.”
આ વિશાળ ધાર્મિક કાર્યક્રમ દર 12 વર્ષે યોજાય છે.
તેમણે કહ્યું કે આ કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠા થાય છે અને સંતો, હજારો પરંપરાઓ, સેંકડો સંપ્રદાયો અને ઘણા અખાડા તેનો ભાગ બને છે.
તેમણે કહ્યું, “આ કાર્યક્રમમાં કરોડો લોકો એકઠા થાય છે. લાખો સંતો, હજારો પરંપરાઓ, સેંકડો સંપ્રદાયો, અનેક અખાડાઓ, દરેક વ્યક્તિ આ પ્રસંગનો ભાગ બને છે. ક્યાંય કોઈ ભેદભાવ નથી, કોઈ મોટું નથી, કોઈ નાનું નથી.”
તેમણે કહ્યું, “વિવિધતામાં એકતાનું આવું દ્રશ્ય વિશ્વમાં બીજે ક્યાંય જોવા નહીં મળે. આથી આપણો કુંભ પણ એકતાનો મહાકુંભ છે.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, “આ વખતે મહાકુંભ મહાકુંભના એકતાના મંત્રને વધુ મજબૂત કરશે. જ્યારે આપણે કુંભમાં ભાગ લઈએ ત્યારે આપણે પણ આપણી સાથે એકતાનો સંકલ્પ લઈએ. સમાજમાં વિભાજન અને નફરતની લાગણી દુર કરવાની પ્રતિજ્ઞા પણ લો.
વડાપ્રધાને કહ્યું કે આ કાર્યક્રમમાં પહેલીવાર ‘AI ચેટબોટ’નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે અને ‘ડિજિટલ નેવિગેશન’ (દિશા સૂચક સિસ્ટમ)ની સુવિધા લોકોને વિવિધ ઘાટો, મંદિરો અને સાધુઓના અખાડાઓ સુધી પહોંચવામાં મદદ કરશે.
તેમણે કહ્યું કે મહાકુંભ સંબંધિત માહિતી ‘AI ચેટબોટ’ દ્વારા 11 ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ થશે.
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO)ના એક રિપોર્ટને ટાંકીને મોદીએ કહ્યું કે 2015 અને 2023 વચ્ચે દેશમાં મેલેરિયાના કેસ અને તેના કારણે થતા મૃત્યુમાં 80 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. “આ કોઈ નાની સિદ્ધિ નથી,” તેમણે કહ્યું.
તેમણે કહ્યું કે ચાર વર્ષ પહેલા સુધી આસામના જોરહાટના ચાના બગીચાઓમાં મેલેરિયા ચિંતાનું મુખ્ય કારણ હતું, પરંતુ આ મચ્છરજન્ય રોગ સામેની ઝુંબેશમાં લોકોની ભાગીદારીને કારણે તેને નાબૂદ કરવામાં સફળતા મળી છે.
આરોગ્યના મોરચે બીજી સફળતાનો ઉલ્લેખ કરતાં વડા પ્રધાને મેડિકલ જર્નલ ‘લેન્સેટ’માં પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસને ટાંક્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારતમાં કેન્સરની સમયસર સારવારની શક્યતા વધી છે.
તેમણે કહ્યું કે આયુષ્માન ભારત યોજનાએ કેન્સરના દર્દીઓને સમયસર સારવાર આપવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે કહ્યું, “આ યોજનાને કારણે, કેન્સરના 90 ટકા દર્દીઓ સમયસર તેમની સારવાર શરૂ કરી શક્યા છે. પહેલા ગરીબ દર્દીઓ પૈસાના અભાવે કેન્સરના નિદાન અને સારવારથી દૂર રહેતા હતા. હવે આયુષ્માન ભારત યોજના તેમના માટે મોટો આધાર બની ગઈ છે.
તેમણે કહ્યું, “કેન્સર સામે લડવાનો એક જ મંત્ર છે – જાગૃતિ, ક્રિયા અને ખાતરી. જાગૃતિ એટલે કેન્સર અને તેના લક્ષણો વિશે જાગૃતિ, પગલાં એટલે સમયસર નિદાન અને સારવાર, ખાતરી એટલે એવી માન્યતા કે દર્દીઓ માટે તમામ મદદ ઉપલબ્ધ છે.
ભારતની એનિમેશન ફિલ્મો, ટીવી સિરિયલો અને મૂવીઝની ચર્ચા કરતાં તેમણે કહ્યું કે તેમની લોકપ્રિયતા દેશના સર્જનાત્મક ઉદ્યોગની ક્ષમતાને રેખાંકિત કરે છે.
તેમણે કહ્યું કે વર્ષ 2024માં રાજ કપૂર અને મોહમ્મદ રફી સહિત અનેક મહાન ફિલ્મી હસ્તીઓની 100મી જન્મજયંતિ મનાવવામાં આવી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતની રચનાત્મક પ્રતિભાને વિશ્વ સમક્ષ પ્રદર્શિત કરવાની એક મોટી તક આવી રહી છે.
તેમણે કહ્યું કે આવતા વર્ષે પ્રથમ વખત આપણા દેશમાં ‘વર્લ્ડ ઓડિયો વિઝ્યુઅલ એન્ટરટેઈનમેન્ટ કોન્ફરન્સ’ એટલે કે વેવ્સ કોન્ફરન્સનું આયોજન થવા જઈ રહ્યું છે.
તેમણે કહ્યું કે આ કોન્ફરન્સ ભારતને વૈશ્વિક સામગ્રી નિર્માણનું કેન્દ્ર બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, “દેશના યુવા ‘સર્જકો’ પણ આ કોન્ફરન્સની તૈયારીમાં પૂરા ઉત્સાહ સાથે ભાગ લઈ રહ્યા છે. જેમ જેમ આપણે પાંચ ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ, ત્યારે આપણું ‘સર્જક અર્થતંત્ર’ નવી ઉર્જા લાવી રહ્યું છે.”
મોદીએ ભારતીય પરંપરાઓ અને સંસ્કૃતિના વધતા આકર્ષણ પર પ્રકાશ પાડ્યો અને કહ્યું કે ફિજીમાં વિદ્યાર્થીઓ તમિલ ભાષા અને સંસ્કૃતિ શીખવામાં ખૂબ રસ લઈ રહ્યા છે.
તેમણે કહ્યું કે બસ્તરમાં એક અનોખી ઓલિમ્પિક શરૂ થઈ છે, જે લાંબા સમયથી હિંસક માઓવાદી ગતિવિધિઓ સાથે જોડાયેલી છે. તેમણે કહ્યું, “બસ્તરમાં પ્રથમ બસ્તર ઓલિમ્પિક દ્વારા એક નવી ક્રાંતિ આવી રહી છે. આ એવા વિસ્તારમાં થઈ રહ્યું છે જે એક સમયે માઓવાદી હિંસાનો સાક્ષી હતો. બસ્તર ઓલિમ્પિકના માસ્કોટ છે ‘જંગલી ભેંસ’ અને ‘પહારી માયના’. તે બસ્તરની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.”
બસ્તર ઓલિમ્પિકમાં પ્રથમ વખત સાત જિલ્લાના 1.65 લાખ ખેલાડીઓએ એથ્લેટિક્સ, તીરંદાજી, બેડમિન્ટન, ફૂટબોલ, હોકી, ખો-ખો અને વોલીબોલની અન્ય રમતોમાં ભાગ લીધો હતો.
લોકોને તેમના વિસ્તારોમાં આવી રમતગમતના કાર્યક્રમોને પ્રોત્સાહિત કરવા વિનંતી કરતા મોદીએ કહ્યું કે રમતગમત માત્ર શારીરિક વિકાસને જ પ્રોત્સાહન આપતી નથી પરંતુ સમાજને રમતની ભાવના સાથે જોડવાનું એક શક્તિશાળી માધ્યમ પણ છે.
તેમણે કાલાહાંડી, ઓડિશામાં “વનસ્પતિ ક્રાંતિ” વિશે પણ ચર્ચા કરી, જ્યાં ખેડૂતોને એક સમયે સ્થળાંતર કરવાની ફરજ પડી હતી. આ માટે તેમણે ખેડૂતોની પ્રશંસા કરી હતી.
