India-Brazil Rare Earth Deal: ચીન દુનિયામાં રેર અર્થ મિનરલ્સના ખનન અને પ્રોસેસિંગ પર લગભગ ૭૦% થી ૯૦% સુધી નિયંત્રણ રાખે છે. આના કારણે ચીન દુનિયાના તમામ દેશોને સમય-સમય પર આંખ બતાવતું રહે છે. ચીનની હેકડીને ઓછી કરવા માટે ભારતે બ્રાઝિલ સાથે રેર અર્થ (દુર્લભ ખનીજો) ને લઈને મહત્વની ડીલ કરી છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું છે કે બ્રાઝિલ સાથે જરૂરી મિનરલ્સ એગ્રીમેન્ટથી ચીન પરની નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે છે. આ મજબૂત સપ્લાય ચેઈન બનાવવાના દિશામાં એક મોટું ડગલું છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઈઝ ઈનાસિયો લુલા ડી સિલ્વા વચ્ચેની વાતચીત બાદ, ભારત અને બ્રાઝિલે શનિવારે ૨૦૩૦ સુધીમાં ૩૦ અબજ અમેરિકી ડોલરના વાર્ષિક દ્વિપક્ષીય વેપારનું લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું. મોદી અને લુલા વચ્ચે વ્યાપક વાર્તા પછી, બંને પક્ષોએ ૯ સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર કર્યા, જેમાં દુર્લભ પૃથ્વી ખનીજોના ક્ષેત્રમાં સહયોગ પર એક સમજૂતી અને ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ડિજિટલ ભાગીદારી બનાવવા પર એક સમજૂતી સામેલ છે.
ભારત-બ્રાઝિલ ટ્રેડ ડીલની ૧૦ મોટી વાતો:
બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુઈઝ ઈનાસિયો લુલા દા સિલ્વાએ કહ્યું છે કે ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર ૨૦૩૦ સુધીમાં વધીને ૩૦ અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે, જે હાલના સ્તરથી લગભગ બમણો હશે.
તેમણે નવી દિલ્હીમાં આયોજિત ઇન્ડિયા-બ્રાઝિલ બિઝનેસ ફોરમને સંબોધિત કરતા આ વાત કહી. આ ફોરમનું આયોજન ફિક્કી, DPIIT, બ્રાઝિલના વિદેશ મંત્રાલય, વિકાસ, ઉદ્યોગ, વેપાર અને સેવાઓ મંત્રાલય અને એપેક્સબ્રાઝિલના સહયોગથી કરવામાં આવ્યું હતું.
લુલાએ કહ્યું કે ૨૦૦૬માં જ્યારે ભારત અને બ્રાઝિલે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી શરૂ કરી હતી, ત્યારે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર માત્ર ૨.૪ અબજ ડોલર હતો. હવે તે વધીને ૧૫ અબજ ડોલર થઈ ગયો છે અને ગયા વર્ષે તેમાં ૨૫ ટકાનો વધારો થયો.
જોકે, તેમણે કહ્યું કે આ આંકડો હજુ પણ બંને દેશોની ક્ષમતા કરતા ઓછો છે. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે અંતર મહત્વ ધરાવતું નથી, કારણ કે બંને દેશો વચ્ચે સહયોગની અપાર સંભાવનાઓ છે અને હવે બંને દેશો પરસ્પર વેપાર વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે પણ આ લક્ષ્યનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે ૧૫ અબજ ડોલરનો વેપાર હજુ પૂરતો નથી અને તેને વધુ ઝડપથી વધારવાની જરૂર છે.
તેમણે કહ્યું કે બ્રાઝિલ પાસે નાયોબિયમ, લિથિયમ અને લોખંડની અયસ્ક જેવા મહત્વપૂર્ણ ખનીજ સંસાધનો છે, જ્યારે ભારત પાસે મજબૂત ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદન ક્ષમતા છે. બંને દેશો મળીને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત બનાવી શકે છે.
તેમણે બ્રાઝિલને કૃષિ, એરોસ્પેસ, ઓટોમોબાઈલ અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં મજબૂત દેશ ગણાવતા કહ્યું કે આ ક્ષેત્રોમાં ભારત અને બ્રાઝિલ વચ્ચે સહયોગની મોટી તકો છે. તેમણે બ્રાઝિલની કંપનીઓને ભારતમાં રોકાણ અને ભાગીદારી માટે પણ આમંત્રિત કર્યા.
આ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે બાયોએનર્જી, લોખંડની અયસ્ક, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, વેપાર અને એરોસ્પેસ સાથે જોડાયેલા અનેક કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા. NMDC, વેલ અને અદાણી ગંગાવરમ પોર્ટ વચ્ચે લગભગ ૫૦૦ મિલિયન ડોલરના ખર્ચે લોખંડની અયસ્ક બ્લેન્ડિંગ સુવિધા સ્થાપિત કરવા માટે કરાર થયો. ફાર્મા ક્ષેત્રમાં કેન્સર અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓની દવાઓના સંયુક્ત સંશોધન અને ઉત્પાદન માટે પણ કરારો થયા.
એરોસ્પેસ ક્ષેત્રમાં બ્રાઝિલની કંપની એમ્બ્રેયર અને અદાણી ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસે ભારતમાં E175 રીજનલ જેટની એસેમ્બલી લાઇન સ્થાપિત કરવા માટે કરાર કર્યો. આ ઉપરાંત, એપેક્સબ્રાઝિલ અને ફિક્કી વચ્ચે વેપાર, રોકાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ વધારવા માટે પણ કરાર થયો.
બંને નેતાઓએ વૈશ્વિક આર્થિક વ્યવસ્થામાં વિકાસશીલ દેશોના હિતોની રક્ષા અને બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારોમાં સમાન તક સુનિશ્ચિત કરવાની આવશ્યકતા પર પણ ભાર મૂક્યો.
