India Russia Oil Trade 2026: ભારતે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી ક્યારેય બંધ કરી નથી, ભલે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રસ્તાવિત વ્યાપાર સમજૂતીમાં 25% દંડાત્મક ટેરિફ હટાવવાની શરતને નવી દિલ્હી દ્વારા આવી ખરીદી રોકવાના કથિત વાયદા સાથે જોડી હતી. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ભારત રશિયન તેલ ખરીદવા માટે ક્યારેય કોઈ દેશની પરવાનગી પર નિર્ભર રહ્યું નથી અને ફેબ્રુઆરીમાં પણ રશિયા ભારતનો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાયર રહ્યો હતો.
અહેવાલ મુજબ, અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ભારતના ઉર્જા ખરીદીના નિર્ણયો રાષ્ટ્રીય હિતના સિદ્ધાંત દ્વારા સંચાલિત હોય છે. એક સરકારી સૂત્રએ કહ્યું કે, “અમે ક્રૂડ ઓઈલ ત્યાંથી જ ખરીદીએ છીએ જ્યાં સપ્લાય ઉપલબ્ધ હોય, સ્પર્ધાત્મક કિંમતો હોય અને ડિલિવરી શક્ય હોય, અને અમે તે કરવાનું ચાલુ રાખીશું.” સૂત્રોએ વધુમાં ઉમેર્યું કે ટોચના અમેરિકી અધિકારીઓ દ્વારા ભારતને રશિયન તેલ ખરીદવા માટે 30 દિવસની છૂટ ની જાહેરાત માત્ર તેમના ઘરેલું પ્રેક્ષકોને સંતોષવા માટે હતી.
પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રમાં ત્રણ માપદંડો દ્વારા સંચાલન
અધિકારીઓએ આગળ જણાવ્યું કે અમારું વલણ તમામ વહીવટીતંત્રો અને પ્રદેશોમાં એક સમાન રહ્યું છે. પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રમાં સરકાર દ્વારા લેવામાં આવતા દરેક નિર્ણયો ત્રણ માપદંડો દ્વારા સંચાલિત હોય છે: પરવડે તેવું (Affordability), ઉપલબ્ધતા (Availability) અને સ્થિરતા (Sustainability).
અમેરિકી નાણામંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટે ગુરુવારે મોડી રાત્રે જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારતીય રિફાઈનરોને સમુદ્રમાં ફસાયેલું રશિયન તેલ ખરીદવા માટે 30 દિવસની કામચલાઉ છૂટ આપી છે, જેથી વૈશ્વિક બજારમાં સપ્લાય ચાલુ રહે અને ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીની નાકાબંધીથી ઉદ્ભવતું દબાણ ઓછું થઈ શકે.
અમેરિકી ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટે શું કહ્યું?
અમેરિકી ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટે બાદમાં જણાવ્યું હતું કે ક્રૂડ ઓઈલની ઉપલબ્ધતા વધારવા અને કિંમતો ઘટાડવા માટેના ટૂંકા ગાળાના ઉપાય તરીકે, વોશિંગ્ટને દક્ષિણ એશિયામાં રહેલા વધારાના રશિયન તેલની ખરીદી માટે ભારતનો સંપર્ક કર્યો હતો.
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ દરમિયાન પણ ખરીદી ચાલુ રહી
સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું કે 30 દિવસની છૂટ માત્ર એક એવા વિવાદને દૂર કરે છે જે કોઈ પણ પક્ષના હિતમાં નહોતો. અધિકારીઓએ નોંધ્યું કે 2022 માં શરૂ થયેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધના ત્રણ વર્ષ દરમિયાન, અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયનના વિરોધ છતાં ભારતે મોસ્કો પાસેથી તેલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું, કારણ કે મોસ્કો મોટી છૂટ આપી રહ્યું હતું અને રિફાઈનરીની માંગ પણ વધુ હતી.
અધિકારીઓએ કહી આ મોટી વાતો:
પોતાની વ્યૂહાત્મક તેલ રાજદ્વારી (Strategic Oil Diplomacy) હેઠળ, ભારતે છ ખંડોમાં ફેલાયેલા પોતાના સપ્લાયર બેઝને 27 થી વધારીને 40 દેશો સુધી કરી દીધો છે.
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા હવે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની જેવા કોઈ એક દરિયાઈ માર્ગ પર નિર્ભર નથી. ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ આયાત માટે આ એકમાત્ર રસ્તો નથી.
ભારતના ક્રૂડ ઓઈલ આયાતનો માત્ર 40% ભાગ જ હોર્મુઝથી પસાર થાય છે, જ્યારે અંદાજે 60% સપ્લાય અન્ય કોરિડોર દ્વારા આવે છે જે અપ્રભાવિત રહ્યા છે.
આનાથી એ સુનિશ્ચિત થયું છે કે વૈશ્વિક ઉથલપાથલ કે મહામારી દરમિયાન પણ ભારતીય ગ્રાહકોને ઉર્જાની અછત વર્તાઈ નથી.
